Otandyq baǵdarlamalardyń birinde keiipker bolǵan aqyn Merei Qart dál osylai deidi. Semeilik aqynnyń aitýynsha, ózin týǵan jeri, kieli mekeni jipsiz bailaityn kórinedi, – dep habarlaidy «Ult aqparat».
Aqynnyń aitýynsha, Semei degen sóz - túrkiniń sózi, qazaqshalaǵanda kieli meken degen uǵymdy bildiredi eken. Óleńniń kiesi qonǵan jer, sózdiń kiesi qonǵan jer.
«Topyraǵy kieli, sondyqtan sol kie jibermeidi dep oilaimyn. Jipsiz bailaidy. Almaty qalasynda Abai atyndaǵy qazaq tili men ádebietin tereńdetip oqytatyn mektep-internatta oqydym. Biraq Semeige qaityp keldim. Shákárim atyndaǵy ýniversitettiń filologiia fakýltetinde qazaq tili men ádebieti mamandyǵyna túsip, bilim aldym. Sony tórt jyl oqyp, tamamdadym. Semei ózimizdiń týǵan jerimiz, ózimizdiń el bolǵannan keiin ózimizdiń elde oqiyq dedik. Sodan keiin bul jaqtaǵy bazasy, bilim berýi bári ózime unady. Qazaq ádebietiniń arǵysynan-bergisine deiingi tulǵalardyń barlyǵyn oqyp, oiymyzǵa toqyp kelemiz. Batyrlar jyrynan bastap, liro-epostyq jyrlardan bastap. Endi qazaq jazba ádebietiniń negizin qalaýshy Dýlat Babataiuly, Abai Qunanbaiuly tulǵalardy aitamyn. Odan keiin beride bizge úlgi bolǵan Tynyshtyqbek Ábdikákimuly, Esenǵali Raýshanov, Svetqali Nurjan siiaqty aǵalarymyzdyń jyrlarynan sýsyndap kelemiz», – deidi Merei Qart.
Aqynnyń oiynsha, adamzatty adam qylyp turǵan uly kúsh – mahabbat. Bul uly sezimdi árkim bastan ótkeredi, biraq shyn sezinip, jyr arnaý tek aqynǵa buiyrǵan baqyt bolsa kerek.
«Stýdent kezimde jazylǵan óleń esime oralyp tur. Muqaǵalidiń sózi bar ǵoi: «Poeziia mahabbatpen bastalyp, parasatpen aiaqtalady» degen. Eń bir tátti sezimder sol balalyq shaqta, bozbala shaqta ótedi dep oilaimyn. Sondai shaqta jazylǵan bir óleń:
Syryńdy aqtar, aqtarma,
Júregim meniń bir sende.
Atyńdy jazǵam aq qarǵa,
Erip keterin bilsem de.
Joldap em saǵan hatymdy
Sezimdi saqtap basqa atqa.
Qaiyńǵa jazǵam atyńdy,
Ony da shaýyp tastapty.
Ótken kúnderdi bildiń be,
Barlyǵy, bári joiylǵan.
Parta da synyq búginde
Atyńnan seniń oiylǵan.
Kezekshi qyzdar bastaityn,
Elirip jáne esirip
Taqtada jáne tastaityn
Atyńdy seniń óshirip.
Bulttyń jaza almai betine,
Tózimdi qaitqam túidirip.
Taqtaidyń sol shetine
Asylmen jazǵam kúidirip.
Aldymnan shyqpai arai kún
Balǵyn sezim ýlanǵan.
Esimin izdep qaraimyn,
terezelerge býlanǵan.
Súireidi meni kóshtei bir,
Ótken kún ashyp esigin.
Tek qana jalǵyz óshpei tur
Júrekte qalǵan esimiń.
Maǵan eń qyzyqty sát, balalyq shaqta mahabbat týraly, aýyl, otan, áje, ata degen taqyryptarda alǵash qolǵa qalam ustap, eki sózdiń basyn qosyp uiqastyra bilgen sátterde ózimdi aqyn sezingen keremet sátter boldy. Odan keiin men Almatyda Abai atyndaǵy mektepte oqydym. Sol kezde Tumanbai Moldaǵaliev, Qadyr Myrza Áli siiaqty qazaqtyń klassikterin kórip, sol kisilerdiń aldynda óleń oqyǵan kezde, «ái, mynaý bolashaq aqyndar ǵoi» degen kezde ol kisiler ras aityp turǵan shyǵar degen keýdemizdi kernegen sezimder boldy. Odan keiin negizgi aqynnyń aqyn bolyp sezinetin sáti óleń jazý protsesinde bolady. Odan keiin úlkeie kele, aqyl toqtata kele ártúrli músháiralar bolyp jatady, aqyndardy marapattaý sátteri bolyp jatady. Keide aldyńnan shyqqan adamdar «bizdiń aqynymyz» dep jatsa, sol kezderde sezinetin shyǵarmyz», – deidi aqyn.
Óziniń boiyna sińirgen ilimi men bilimin qajettiligin qoǵamǵa qajetti dúnieni der kezinde berip, der kezinde jazyp ketý qalamgerdiń missiiasy dep oilaityn aqyn qalam iesine qajetti qasietterdi de atap ótti. Aitýynsha, eń bir qajettiligi – qairatkerlik.
«Mysaly, aqyn bolǵannan keiin nemese jazýshy bolǵannan keiin ol únemi jazý ústelinde nemese jazý-syzýmen ǵana ainalyspai, qairatkerligi de bolsa dep oilaimyn. Óitkeni aqyn degen qoǵamnyń ainasy. Sol qoǵamnyń, kerek deseńiz, sol dáýirdiń, sol býynnyń ainasy aqyn bolady. Sondyqtan sol qoǵamyna oi tastaýshy, qoǵamyn alǵa ilgeriletýshi, qoǵamnyń keleńsiz, túiitkilsiz dúnielerin kórgende aqyn degen aqyryp aitýshysy, joqtaýshysy. Ulttyq dúnie bolsyn, adamzattyq dúnie bolsyn osy týrasynda úlken oi salýshy.
Aqynǵa qairatkerlik kerek dedim. Osy oraida birden oiyma Svetqali Nurjan aǵamyz oralyp tur. Ol kisi qairatker aqyn dep oilaimyn. Arǵysy Abaidan bastap, onyń arǵy jaǵyndaǵy dýlyǵaly batyrlar jyrlarynan beri qarai alǵannyń ózinde aqynnyń boiynda ulttyq namys pen qairatkerligi qatar júrgen. Mysaly, joǵaryda aitqan Svetqali aǵamyz qai kezde, qandai jaǵdaida bolsyn aýzyn jumyp qalmaidy. Ulttyq múddege kelgen kezde aianbaidy. Sonda aqynnyń aqyndyǵy kórinedi dep oilaimyn. Ol jalpy adamzatqa ortaq dúnie bolsa da, ony aitýshy, jetkizýshi aqyndar bolý kerek dep oilaimyn», – deidi Merei Qart.
