وتاندىق باعدارلامالاردىڭ بٸرٸندە كەيٸپكەر بولعان اقىن مەرەي قارت دەل وسىلاي دەيدٸ. سەمەيلٸك اقىننىڭ ايتۋىنشا, ٶزٸن تۋعان جەرٸ, كيەلٸ مەكەنٸ جٸپسٸز بايلايتىن كٶرٸنەدٸ, – دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
اقىننىڭ ايتۋىنشا, سەمەي دەگەن سٶز - تٷركٸنٸڭ سٶزٸ, قازاقشالاعاندا كيەلٸ مەكەن دەگەن ۇعىمدى بٸلدٸرەدٸ ەكەن. ٶلەڭنٸڭ كيەسٸ قونعان جەر, سٶزدٸڭ كيەسٸ قونعان جەر.
«توپىراعى كيەلٸ, سوندىقتان سول كيە جٸبەرمەيدٸ دەپ ويلايمىن. جٸپسٸز بايلايدى. الماتى قالاسىندا اباي اتىنداعى قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸن تەرەڭدەتٸپ وقىتاتىن مەكتەپ-ينتەرناتتا وقىدىم. بٸراق سەمەيگە قايتىپ كەلدٸم. شەكەرٸم اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ فيلولوگييا فاكۋلتەتٸندە قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ ماماندىعىنا تٷسٸپ, بٸلٸم الدىم. سونى تٶرت جىل وقىپ, تامامدادىم. سەمەي ٶزٸمٸزدٸڭ تۋعان جەرٸمٸز, ٶزٸمٸزدٸڭ ەل بولعاننان كەيٸن ٶزٸمٸزدٸڭ ەلدە وقيىق دەدٸك. سودان كەيٸن بۇل جاقتاعى بازاسى, بٸلٸم بەرۋٸ بەرٸ ٶزٸمە ۇنادى. قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ ارعىسىنان-بەرگٸسٸنە دەيٸنگٸ تۇلعالاردىڭ بارلىعىن وقىپ, ويىمىزعا توقىپ كەلەمٸز. باتىرلار جىرىنان باستاپ, ليرو-ەپوستىق جىرلاردان باستاپ. ەندٸ قازاق جازبا ەدەبيەتٸنٸڭ نەگٸزٸن قالاۋشى دۋلات باباتايۇلى, اباي قۇنانبايۇلى تۇلعالاردى ايتامىن. ودان كەيٸن بەرٸدە بٸزگە ٷلگٸ بولعان تىنىشتىقبەك ەبدٸكەكٸمۇلى, ەسەنعالي راۋشانوۆ, سۆەتقالي نۇرجان سيياقتى اعالارىمىزدىڭ جىرلارىنان سۋسىنداپ كەلەمٸز», – دەيدٸ مەرەي قارت.
اقىننىڭ ويىنشا, ادامزاتتى ادام قىلىپ تۇرعان ۇلى كٷش – ماحاببات. بۇل ۇلى سەزٸمدٸ ەركٸم باستان ٶتكەرەدٸ, بٸراق شىن سەزٸنٸپ, جىر ارناۋ تەك اقىنعا بۇيىرعان باقىت بولسا كەرەك.
«ستۋدەنت كەزٸمدە جازىلعان ٶلەڭ ەسٸمە ورالىپ تۇر. مۇقاعاليدٸڭ سٶزٸ بار عوي: «پوەزييا ماحابباتپەن باستالىپ, پاراساتپەن اياقتالادى» دەگەن. ەڭ بٸر تەتتٸ سەزٸمدەر سول بالالىق شاقتا, بوزبالا شاقتا ٶتەدٸ دەپ ويلايمىن. سونداي شاقتا جازىلعان بٸر ٶلەڭ:
سىرىڭدى اقتار, اقتارما,
جٷرەگٸم مەنٸڭ بٸر سەندە.
اتىڭدى جازعام اق قارعا,
ەرٸپ كەتەرٸن بٸلسەم دە.
جولداپ ەم ساعان حاتىمدى
سەزٸمدٸ ساقتاپ باسقا اتقا.
قايىڭعا جازعام اتىڭدى,
ونى دا شاۋىپ تاستاپتى.
ٶتكەن كٷندەردٸ بٸلدٸڭ بە,
بارلىعى, بەرٸ جويىلعان.
پارتا دا سىنىق بٷگٸندە
اتىڭنان سەنٸڭ ويىلعان.
كەزەكشٸ قىزدار باستايتىن,
ەلٸرٸپ جەنە ەسٸرٸپ
تاقتادا جەنە تاستايتىن
اتىڭدى سەنٸڭ ٶشٸرٸپ.
بۇلتتىڭ جازا الماي بەتٸنە,
تٶزٸمدٸ قايتقام تٷيدٸرٸپ.
تاقتايدىڭ سول شەتٸنە
اسىلمەن جازعام كٷيدٸرٸپ.
الدىمنان شىقپاي اراي كٷن
بالعىن سەزٸم ۋلانعان.
ەسٸمٸن ٸزدەپ قارايمىن,
تەرەزەلەرگە بۋلانعان.
سٷيرەيدٸ مەنٸ كٶشتەي بٸر,
ٶتكەن كٷن اشىپ ەسٸگٸن.
تەك قانا جالعىز ٶشپەي تۇر
جٷرەكتە قالعان ەسٸمٸڭ.
ماعان ەڭ قىزىقتى سەت, بالالىق شاقتا ماحاببات تۋرالى, اۋىل, وتان, ەجە, اتا دەگەن تاقىرىپتاردا العاش قولعا قالام ۇستاپ, ەكٸ سٶزدٸڭ باسىن قوسىپ ۇيقاستىرا بٸلگەن سەتتەردە ٶزٸمدٸ اقىن سەزٸنگەن كەرەمەت سەتتەر بولدى. ودان كەيٸن مەن الماتىدا اباي اتىنداعى مەكتەپتە وقىدىم. سول كەزدە تۇمانباي مولداعاليەۆ, قادىر مىرزا ەلي سيياقتى قازاقتىڭ كلاسسيكتەرٸن كٶرٸپ, سول كٸسٸلەردٸڭ الدىندا ٶلەڭ وقىعان كەزدە, «ەي, مىناۋ بولاشاق اقىندار عوي» دەگەن كەزدە ول كٸسٸلەر راس ايتىپ تۇرعان شىعار دەگەن كەۋدەمٸزدٸ كەرنەگەن سەزٸمدەر بولدى. ودان كەيٸن نەگٸزگٸ اقىننىڭ اقىن بولىپ سەزٸنەتٸن سەتٸ ٶلەڭ جازۋ پروتسەسٸندە بولادى. ودان كەيٸن ٷلكەيە كەلە, اقىل توقتاتا كەلە ەرتٷرلٸ مٷشەيرالار بولىپ جاتادى, اقىنداردى ماراپاتتاۋ سەتتەرٸ بولىپ جاتادى. كەيدە الدىڭنان شىققان ادامدار «بٸزدٸڭ اقىنىمىز» دەپ جاتسا, سول كەزدەردە سەزٸنەتٸن شىعارمىز», – دەيدٸ اقىن.
ٶزٸنٸڭ بويىنا سٸڭٸرگەن ٸلٸمٸ مەن بٸلٸمٸن قاجەتتٸلٸگٸن قوعامعا قاجەتتٸ دٷنيەنٸ دەر كەزٸندە بەرٸپ, دەر كەزٸندە جازىپ كەتۋ قالامگەردٸڭ ميسسيياسى دەپ ويلايتىن اقىن قالام يەسٸنە قاجەتتٸ قاسيەتتەردٸ دە اتاپ ٶتتٸ. ايتۋىنشا, ەڭ بٸر قاجەتتٸلٸگٸ – قايراتكەرلٸك.
«مىسالى, اقىن بولعاننان كەيٸن نەمەسە جازۋشى بولعاننان كەيٸن ول ٷنەمٸ جازۋ ٷستەلٸندە نەمەسە جازۋ-سىزۋمەن عانا اينالىسپاي, قايراتكەرلٸگٸ دە بولسا دەپ ويلايمىن. ٶيتكەنٸ اقىن دەگەن قوعامنىڭ ايناسى. سول قوعامنىڭ, كەرەك دەسەڭٸز, سول دەۋٸردٸڭ, سول بۋىننىڭ ايناسى اقىن بولادى. سوندىقتان سول قوعامىنا وي تاستاۋشى, قوعامىن العا ٸلگەرٸلەتۋشٸ, قوعامنىڭ كەلەڭسٸز, تٷيٸتكٸلسٸز دٷنيەلەرٸن كٶرگەندە اقىن دەگەن اقىرىپ ايتۋشىسى, جوقتاۋشىسى. ۇلتتىق دٷنيە بولسىن, ادامزاتتىق دٷنيە بولسىن وسى تۋراسىندا ٷلكەن وي سالۋشى.
اقىنعا قايراتكەرلٸك كەرەك دەدٸم. وسى ورايدا بٸردەن ويىما سۆەتقالي نۇرجان اعامىز ورالىپ تۇر. ول كٸسٸ قايراتكەر اقىن دەپ ويلايمىن. ارعىسى ابايدان باستاپ, ونىڭ ارعى جاعىنداعى دۋلىعالى باتىرلار جىرلارىنان بەرٸ قاراي العاننىڭ ٶزٸندە اقىننىڭ بويىندا ۇلتتىق نامىس پەن قايراتكەرلٸگٸ قاتار جٷرگەن. مىسالى, جوعارىدا ايتقان سۆەتقالي اعامىز قاي كەزدە, قانداي جاعدايدا بولسىن اۋزىن جۇمىپ قالمايدى. ۇلتتىق مٷددەگە كەلگەن كەزدە ايانبايدى. سوندا اقىننىڭ اقىندىعى كٶرٸنەدٸ دەپ ويلايمىن. ول جالپى ادامزاتقا ورتاق دٷنيە بولسا دا, ونى ايتۋشى, جەتكٸزۋشٸ اقىندار بولۋ كەرەك دەپ ويلايمىن», – دەيدٸ مەرەي قارت.
