Keshe Vashingtonnyń bedeldi The Washington Times gazetinde amerikalyq sarapshy Djessi Djein Dafftyń Qazaqstandaǵy saiasi reformalar týraly maqalasy jariialandy.
Meniń oiymsha jalpy alǵanda Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń basshylyǵymen elimizdegi demokratiialyq ózgeristerdiń kezekti kezeńi sheteldegi saiasi jáne saraptamalyq toptarda úlken rezonans týdyrdy. Tanymal BAQ-taǵy mundai maqalalar - jaqsy kórsetkish. Bul neni kórsetedi?
Birinshiden, bizdiń elimiz –AQSh-tyń mańyzdy syrtqy saiasi seriktesi. Qurama Shtattarymen birge Qazaqstan jahandyq qaýipsizdik, óńirlik damý jáne ekijaqty jobalar boiynsha belsendi jumys isteýde. Sondai-aq amerikalyqtar elimizdegi progresti muqiiat qadaǵalap, Qazaqstan demokratiiasynyń dáiekti túrde nyǵaiýyn qoldaityny belgili. Osy jyldar ishinde Vashington elimizdegi demokratiialyq reformalardy qoldaý úshin kóp jumys atqardy. Olardyń qatarynda jumys konsýltatsiialary, treningter, sondai-aq AQSh-taǵy qazaqstandyq ókilder úshin amerikalyq saiasi júie men onyń institýttarynyń qalai jumys isteitinin túsindirýge arnalǵan tanysý saparlary bar. Óz kezeginde bul sheteldik tájiribeni zerdeleýge jáne saiasi jańǵyrtýdyń qazaqstandyq baǵdarlamasyn ázirleý kezinde óte kóp kómektesti.
Ekinshiden, AQSh Qazaqstannyń sanaly túrde jáne óz bastamasy boiynsha saiasi modernizatsiiany júzege asyryp jatqanyn jáne evoliýtsiialyq modeldi iske asyrý qajettiligi týraly berik ustanymyn qurmettep, joǵary baǵalaidy. Óitkeni, QR Tuńǵysh Prezidenti N. Nazarbaev táýelsizdiktiń alǵashqy kúninen bastap «aldymen ekonomika, sodan keiin saiasat» degen memlekettik damýdyń pragmatikalyq formýlasyn basshylyqqa aldy. Bul rette AQSh bizdiń elimizge ekonomikalyq qoldaý kórsetip, ósip kele jatqan jas ekonomikamyzǵa milliardtaǵan investitsiia salǵan alǵashqy elderdiń biri boldy. Búgingi tańda amerikalyq kompaniialar Qazaqstanda sheteldik investitsiialar kólemi boiynsha áli kúnge deiin kósh bastap keledi. Osylaisha, Elbasynyń ekonomikany nyǵaitý jáne onyń berik negizi -demokratiiany damytý týraly ideiasyna qoldaý kórsetildi.
Úshinshiden, Vashington óz investitsiialarynyń tiimdiligi men Qazaqstandaǵy saiasi damýdyń nátijelerin kórip otyr. Keshe AQSh prezidenti Tramp Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevqa Qazaqstan Prezidenti laýazymyna kiriskenine bir jyl tolýyna orai quttyqtap, jedelhat joldaǵan bolatyn. Óziniń quttyqtaý jedelhatynda AQSh kóshbasshysy: «Sizdiń saiasi jańarýǵa baǵyttalǵan reformalyq, órshil baǵdarlamańyz erekshe maqtaýǵa laiyq. Halyqtyń Úkimetke degen senimin arttyrý, gúldengen jáne serpindi qoǵamnyń negizgi irgetasy sanalatyn bostandyqtardy qorǵaýdy kúsheitý boiynsha alǵa qoiǵan maqsattaryńyzdy Amerika Qurama Shtattary qoldaidy. Biz keńeitilgen strategiialyq áriptestigimizdiń aiasynda osy bastamalardy iske asyrýda árdaiym Sizben seriktes bolýǵa daiynbyz» degen bolatyn.
Qazaqstan óziniń turaqty damýyn jalǵastyrýda. Al tanymal basylymdardaǵy mundai maqalalar bir jaǵynan jasalyp jatqan is-qimyldardyń durystyǵyn kórsetse, ekinshi jaǵynan ári qarai damýǵa yntalandyrady.
Marian Ábisheva
QR Prezidenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademiiasy Diplomatiia institýtynyń direktory