اقش قازاقستانداعى دەموكراتييالىق ٶزگەرٸستەردٸ وڭ باعالاپ وتىر - ماريان ەبٸشەۆا

اقش قازاقستانداعى دەموكراتييالىق ٶزگەرٸستەردٸ وڭ باعالاپ وتىر - ماريان ەبٸشەۆا

كەشە ۆاشينگتوننىڭ بەدەلدٸ The Washington Times گازەتٸندە امەريكالىق ساراپشى دجەسسي دجەين داففتىڭ قازاقستانداعى ساياسي رەفورمالار تۋرالى ماقالاسى جارييالاندى.

مەنٸڭ ويىمشا جالپى العاندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باسشىلىعىمەن ەلٸمٸزدەگٸ دەموكراتييالىق ٶزگەرٸستەردٸڭ كەزەكتٸ كەزەڭٸ شەتەلدەگٸ ساياسي جەنە ساراپتامالىق توپتاردا ٷلكەن رەزونانس تۋدىردى. تانىمال باق-تاعى مۇنداي ماقالالار - جاقسى كٶرسەتكٸش. بۇل نەنٸ كٶرسەتەدٸ? 

بٸرٸنشٸدەن, بٸزدٸڭ ەلٸمٸز –اقش-تىڭ ماڭىزدى سىرتقى ساياسي سەرٸكتەسٸ. قۇراما شتاتتارىمەن بٸرگە قازاقستان جاھاندىق قاۋٸپسٸزدٸك, ٶڭٸرلٸك دامۋ جەنە ەكٸجاقتى جوبالار بويىنشا بەلسەندٸ جۇمىس ٸستەۋدە. سونداي-اق امەريكالىقتار ەلٸمٸزدەگٸ پروگرەستٸ مۇقييات قاداعالاپ, قازاقستان دەموكراتيياسىنىڭ دەيەكتٸ تٷردە نىعايۋىن قولدايتىنى بەلگٸلٸ. وسى جىلدار ٸشٸندە ۆاشينگتون ەلٸمٸزدەگٸ دەموكراتييالىق رەفورمالاردى قولداۋ ٷشٸن كٶپ جۇمىس اتقاردى. ولاردىڭ قاتارىندا جۇمىس كونسۋلتاتسييالارى, ترەنينگتەر, سونداي-اق اقش-تاعى قازاقستاندىق ٶكٸلدەر ٷشٸن امەريكالىق ساياسي جٷيە مەن ونىڭ ينستيتۋتتارىنىڭ قالاي جۇمىس ٸستەيتٸنٸن تٷسٸندٸرۋگە ارنالعان تانىسۋ ساپارلارى بار. ٶز كەزەگٸندە بۇل شەتەلدٸك تەجٸريبەنٸ زەردەلەۋگە جەنە ساياسي جاڭعىرتۋدىڭ قازاقستاندىق باعدارلاماسىن ەزٸرلەۋ كەزٸندە ٶتە كٶپ كٶمەكتەستٸ.

ەكٸنشٸدەن, اقش قازاقستاننىڭ سانالى تٷردە جەنە ٶز باستاماسى بويىنشا ساياسي مودەرنيزاتسييانى جٷزەگە اسىرىپ جاتقانىن جەنە ەۆوليۋتسييالىق مودەلدٸ ٸسكە اسىرۋ قاجەتتٸلٸگٸ تۋرالى بەرٸك ۇستانىمىن قۇرمەتتەپ, جوعارى باعالايدى. ٶيتكەنٸ, قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ ن. نازارباەۆ تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى كٷنٸنەن باستاپ «الدىمەن ەكونوميكا, سودان كەيٸن ساياسات» دەگەن مەملەكەتتٸك دامۋدىڭ پراگماتيكالىق فورمۋلاسىن باسشىلىققا الدى. بۇل رەتتە اقش بٸزدٸڭ ەلٸمٸزگە ەكونوميكالىق قولداۋ كٶرسەتٸپ, ٶسٸپ كەلە جاتقان جاس ەكونوميكامىزعا ميللياردتاعان ينۆەستيتسييا سالعان العاشقى ەلدەردٸڭ بٸرٸ بولدى. بٷگٸنگٸ تاڭدا امەريكالىق كومپانييالار قازاقستاندا شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸ بويىنشا ەلٸ كٷنگە دەيٸن كٶش باستاپ كەلەدٸ. وسىلايشا, ەلباسىنىڭ ەكونوميكانى نىعايتۋ جەنە ونىڭ بەرٸك نەگٸزٸ -دەموكراتييانى دامىتۋ تۋرالى يدەياسىنا قولداۋ كٶرسەتٸلدٸ. 

ٷشٸنشٸدەن, ۆاشينگتون ٶز ينۆەستيتسييالارىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸ مەن قازاقستانداعى ساياسي دامۋدىڭ نەتيجەلەرٸن كٶرٸپ وتىر. كەشە اقش پرەزيدەنتٸ ترامپ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆقا قازاقستان پرەزيدەنتٸ لاۋازىمىنا كٸرٸسكەنٸنە بٸر جىل تولۋىنا وراي قۇتتىقتاپ, جەدەلحات جولداعان بولاتىن. ٶزٸنٸڭ قۇتتىقتاۋ جەدەلحاتىندا اقش كٶشباسشىسى: «سٸزدٸڭ ساياسي جاڭارۋعا باعىتتالعان رەفورمالىق, ٶرشٸل باعدارلاماڭىز ەرەكشە ماقتاۋعا لايىق. حالىقتىڭ ٷكٸمەتكە دەگەن سەنٸمٸن ارتتىرۋ, گٷلدەنگەن جەنە سەرپٸندٸ قوعامنىڭ نەگٸزگٸ ٸرگەتاسى سانالاتىن بوستاندىقتاردى قورعاۋدى كٷشەيتۋ بويىنشا العا قويعان ماقساتتارىڭىزدى امەريكا قۇراما شتاتتارى قولدايدى. بٸز كەڭەيتٸلگەن ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸگٸمٸزدٸڭ اياسىندا وسى باستامالاردى ٸسكە اسىرۋدا ەردايىم سٸزبەن سەرٸكتەس بولۋعا دايىنبىز» دەگەن بولاتىن.

قازاقستان ٶزٸنٸڭ تۇراقتى دامۋىن جالعاستىرۋدا. ال تانىمال باسىلىمدارداعى مۇنداي ماقالالار بٸر جاعىنان جاسالىپ جاتقان ٸس-قيمىلداردىڭ دۇرىستىعىن كٶرسەتسە, ەكٸنشٸ جاعىنان ەرٸ قاراي دامۋعا ىنتالاندىرادى. 

ماريان ەبٸشەۆا

قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى مەملەكەتتٸك باسقارۋ اكادەميياسى ديپلوماتييا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى