AQSh, Ulybritaniia jáne Avstraliia Shyńjańdaǵy lagerlerde musylman áielderdi jii zorlaǵan degen habarǵa alańdaýshylyq bildirdi.
3 aqpanda britaniialyq VVS saity arnaiy zertteýin kórsetip, onda Shyńjańdaǵy lagerlerde áielderdi jii zorlap, qinaǵanyn málimdedi.
VVS zertteýinde Shyńjańdaǵy lagerde bolyp, keiin Qazaqstanǵa kelgen uiǵyr áiel Tursynai Ziiaýdýn (qazir AQSh-ta turyp jatyr) qamaýda zorlanǵanyn aitady. Ol lagerde ózin maska kigen erkekter úsh ret zorlaǵanyn jetkizedi.
VVS reportajynda Shyńjańdaǵy lagerde 18 ai bolǵan qazaq áiel Gúlziia Áýelhan "qamaýda uiǵyr áielderdi qolyn bailap, sheshindirip, qytai erkektermen birge qaldyryp ketýge májbúr bolǵanyn" aitty. Ol bul áreketti qysymmen jasaǵanyn málimdeidi.
4 aqpanda AQSh memlekettik departamenti "Bul aiýandyq jaýapsyz qalmaýy kerek" dep málimdeme jasady.
Beisenbi kúni Ulybritaniia parlamenti de VVS zertteýin talqylap, lagerdegi zorlyqqa alańdaýshylyq bildirdi. Parlament múshesi Nýs Gani "bul qorqynyshty jait Qytai biliginiń Shyńjańdaǵy áreketiniń genotsidpen teń ekenin kórsetedi" dedi. Al memlekettik hatshy Naidjel Adams Ulybritaniia EO, AQSh-pen birge Qytaiǵa qysymdy kúsheitý máselesin aqyldasatynyn aitty.
Avstraliia syrtqy ister ministri Mariz Pein BUU-ny Shyńjańdaǵy jaǵdaiǵa "tez arada" aralasýǵa shaqyrdy.
Pekin 4 aqpanda VVS zertteýinde aitylǵandardy "jalǵan aqparat" dep sipattady.
BUU esebinshe, Qytai biligi Shyńjańda bir millionnan astam uiǵyr, qazaq, qyrǵyz jáne basqa da musylmandardy lagerge qamaǵan.
Qytai biligi Shyńjańdaǵy adam quqyǵyn buzý faktilerin ylǵi joqqa shyǵaryp, lagerlerdi "kásip meńgerý ortalyǵy" dep ataidy.
AQSh osyǵan deiin Qytaidyń Shyńjańdaǵy áreketin "genotsid" dep sipattaǵan.
VVS saitynyń jazýynsha, byltyr jeltoqsanda shetelde turatyn uiǵyrlar Halyqaralyq qylmystyq sotqa shaǵymdanyp, Qytaidyń áreketin genotsid ári adamzatqa qarsy qylmys dep tanýdy suraǵan. Biraq Halyqaralyq qylmystyq sot Qytaidyń isin qaraý quzyryna kirmeitinin aitqan.
