اقش, ۇلىبريتانييا جەنە اۆسترالييا شىڭجاڭداعى لاگەرلەردە مۇسىلمان ەيەلدەردٸ جيٸ زورلاعان دەگەن حابارعا الاڭداۋشىلىق بٸلدٸردٸ.
3 اقپاندا بريتانييالىق ۆۆس سايتى ارنايى زەرتتەۋٸن كٶرسەتٸپ, وندا شىڭجاڭداعى لاگەرلەردە ەيەلدەردٸ جيٸ زورلاپ, قيناعانىن مەلٸمدەدٸ.
ۆۆس زەرتتەۋٸندە شىڭجاڭداعى لاگەردە بولىپ, كەيٸن قازاقستانعا كەلگەن ۇيعىر ەيەل تۇرسىناي زيياۋدۋن (قازٸر اقش-تا تۇرىپ جاتىر) قاماۋدا زورلانعانىن ايتادى. ول لاگەردە ٶزٸن ماسكا كيگەن ەركەكتەر ٷش رەت زورلاعانىن جەتكٸزەدٸ.
ۆۆس رەپورتاجىندا شىڭجاڭداعى لاگەردە 18 اي بولعان قازاق ەيەل گٷلزييا ەۋەلحان "قاماۋدا ۇيعىر ەيەلدەردٸ قولىن بايلاپ, شەشٸندٸرٸپ, قىتاي ەركەكتەرمەن بٸرگە قالدىرىپ كەتۋگە مەجبٷر بولعانىن" ايتتى. ول بۇل ەرەكەتتٸ قىسىممەن جاساعانىن مەلٸمدەيدٸ.
4 اقپاندا اقش مەملەكەتتٸك دەپارتامەنتٸ "بۇل ايۋاندىق جاۋاپسىز قالماۋى كەرەك" دەپ مەلٸمدەمە جاسادى.
بەيسەنبٸ كٷنٸ ۇلىبريتانييا پارلامەنتٸ دە ۆۆس زەرتتەۋٸن تالقىلاپ, لاگەردەگٸ زورلىققا الاڭداۋشىلىق بٸلدٸردٸ. پارلامەنت مٷشەسٸ نۋس گاني "بۇل قورقىنىشتى جايت قىتاي بيلٸگٸنٸڭ شىڭجاڭداعى ەرەكەتٸنٸڭ گەنوتسيدپەن تەڭ ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ" دەدٸ. ال مەملەكەتتٸك حاتشى نايدجەل ادامس ۇلىبريتانييا ەو, اقش-پەن بٸرگە قىتايعا قىسىمدى كٷشەيتۋ مەسەلەسٸن اقىلداساتىنىن ايتتى.
اۆسترالييا سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ ماريز پەين بۇۇ-نى شىڭجاڭداعى جاعدايعا "تەز ارادا" ارالاسۋعا شاقىردى.
پەكين 4 اقپاندا ۆۆس زەرتتەۋٸندە ايتىلعانداردى "جالعان اقپارات" دەپ سيپاتتادى.
بۇۇ ەسەبٸنشە, قىتاي بيلٸگٸ شىڭجاڭدا بٸر ميلليوننان استام ۇيعىر, قازاق, قىرعىز جەنە باسقا دا مۇسىلمانداردى لاگەرگە قاماعان.
قىتاي بيلٸگٸ شىڭجاڭداعى ادام قۇقىعىن بۇزۋ فاكتٸلەرٸن ىلعي جوققا شىعارىپ, لاگەرلەردٸ "كەسٸپ مەڭگەرۋ ورتالىعى" دەپ اتايدى.
اقش وسىعان دەيٸن قىتايدىڭ شىڭجاڭداعى ەرەكەتٸن "گەنوتسيد" دەپ سيپاتتاعان.
ۆۆس سايتىنىڭ جازۋىنشا, بىلتىر جەلتوقساندا شەتەلدە تۇراتىن ۇيعىرلار حالىقارالىق قىلمىستىق سوتقا شاعىمدانىپ, قىتايدىڭ ەرەكەتٸن گەنوتسيد ەرٸ ادامزاتقا قارسى قىلمىس دەپ تانۋدى سۇراعان. بٸراق حالىقارالىق قىلمىستىق سوت قىتايدىڭ ٸسٸن قاراۋ قۇزىرىنا كٸرمەيتٸنٸن ايتقان.
