Biz midai aralasqan aqparat zamanynyń tym-tym asyǵys adamdary tarihty sezinbei, júregimizden onyń árbir sátin ótkizbei jatyp urandap, áldebir naýqanshyldyqqa ilesip belsendilerdiń lepirme sózine eligip ketip jatamyz. Ári osyndai áreketterdi jii qaitalaimyz... Tarih bizdiń oilaǵanymyzdai bolsa, bizdiń qazirgi áreketimiz ben urandarymyzǵa yńǵailansa dep oilaimyz. Biraq, eshqashan olai bolmaidy! Búgingi kún keshegi tarihtyń júrip ótken joly, jasaǵan eńbegi. Biz keshegi tarihtyń jemisi. Qalai deseńiz de... Tarihqa buiryq bere almaisyz, úkim shyǵara almaisyz, yqpal ete almaisyz! Tarihqa bilik júrmeidi. Alaida, tarihty - ótken kúnniń ár kezeńin janyńyzben sezinip, búgingi kúnge degen keibir oilaryńyz ben kózqarastaryńyzdy qaita qaraýǵa ábden bolady... Ol úshin kári tarihtyń tiri kýágeriniń ómir jolyna úńilseńiz de mol maǵulmat alasyz.
Qaraǵandy oblysyna qarasty Aqtas aýylynda seksen bes jastaǵy Ahiko Tetsýro esimdi aqsaqal turady. Ulty – japon. 11 nemere, 5 shóbere súiip otyrǵan Ahiko aqsaqaldyń qandai taǵdyr iesi ekenin jalpaq jurt bile bermeidi.
Ahiko Tetsýro 15 jasynda taǵdyrdyń aidaýymen GÝLAG-tyń Qazaqstandaǵy eń iri lageri – KARLAG túrmesine túsedi. On bes jastaǵy bala tergeýshilerdiń qinaýyna kóne almai aqyry ózine taǵylǵan «japon tyńshysy» degen jalǵan aiypty moiyndaidy. Sóitip, KARLAG qara túnekke oranǵan tozaq apanyna túsedi. KARLAG ta sol kezeńdegi ziialylar, ǵalymdar, oqymystylar otyrǵany, olardyń adam tózgisiz qinaý, zorlyq kórgeni tarihtaǵy stalindik kezeńniń qandy betterinen belgili. Jastyq shaǵyn KARLAG túrmesinde ótkizgen Ahiko on jyldan soń, 25 jasynda bosap shyǵady. Bostandyqqa shyqty degen aty bolmasa, keýdesinde jany ǵana bar ólimshi kúide qý súiegin súiretip shyǵady. KARLAG tan shyqqan 25 jastaǵy jigittiń salmaǵy 24 kg bolǵan eken. Osydan-aq, Ahikonyń qandai kúide bolǵanyn túsinýge bolady. Jat jerde, eshkimge kereksiz, ólim aýzynda túnekten jaryqqa shyqqan Ahikony es-tússiz jatqan jerinen qazaq áieli taýyp alyp, aýzyna sý tamyzyp, qarǵys atqyr soǵys jutqan uldarynyń ornyna balasyndai baýyryna basyp, adam qataryna qosady.
Keiin zaman ońalǵanda Ahiko ata jurty – Japoniiaǵa baryp, ákesimen, baýyrlarymen, týǵan-týysymen tabysady. Japoniia Ahikony qaharman retinde qarsy alyp, turmysyna, ómirine qajetti jaǵdaidy jasap beredi. Biraq, Ahiko Japoniiada turaqtai almai, Aqtasqa qaita oralady. Qandai qudiret qaita alyp kelgenin Ahikonyń ózine aian! Ózine aian bolatyny ekinshi ret dúniege ákelgen qazaq anasy, adam qataryna qosqan qazaq ortasy, qazaq jeri...
Qansha jerden naýqan salyp, urandaǵanymyzben KARLAG túrmesin kórgen taǵdyr ieleri, onyń qazaqqa ózge jurt ókilderine ákelgen qasiretin, jazylmastai janǵa salǵan jarasyn, sanada qalǵan tereń izin kórsetetin dramalyq shyǵarma osy kúnge deiin qoiylmaǵan eken. Mine, endi sol olqylyqtyń orny tolyp, Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵy qarsańynda M.Áýezov teatry Ahiko Tetsýronyń ómir jolynyń negizinde jazylǵan spektakldi qazan aiynyń 22 kúni tusaýyn kesip, sahnaǵa shyǵarmaq. Dramatýrg Mádina Omarova jazyp, rejisser Ashat Maemirov sahnalaityn «Aqtastaǵy Ahiko» derekti dramasynyń basty ideialyq tuǵyry ol – adamnyń jasampaz, jigerli rýhy. Iaǵni, Ahiko beinesi arqyly stalindik qan qasap jyldary ǵaziz basy azapqa túsken ult ulylarynan bastap, qarapaiym jazyqsyz san myńdaǵan adamnyń beinesin, olardyń tutas júie syndyra almaǵan bolattai berik rýhyn, qansha qinaý, zorlyq-zombylyq kórse de ómirge qushtarlyǵyn, jarqyn bolashaqqa degen úmitterin óltirmei, adami beinesin saqtai bilgen bolmysy kórsetiledi.
M.Áýezov teatrynyń 91 maýsymdaǵy alǵashqy premerasy – «Aqtastaǵy Ahiko» spektakline qatysty ótken baspasóz máslihatynda teatr direktory, akter Erlan Bilál Qaraǵandyǵa joly túsken bir sapar kezinde Parlamenti Májilisiniń depýtaty Nurlan Dýlatbekovpen jolyǵyp, áńgime barysynda KARLAG jaily tyń málimetter estigenin aita kelip: «Mýzeidi arnaiy baryp, kózimmen kórdim.Kózben kórip, seziný bólekshe áser etti. Óte aýyr kúide birneshe kún júrdim. Aqyry, Nurlan Dýlatbekov myrzamen birlese otyryp, Ahikonyń taǵdyryn arqaý etken sahnaǵa laiyqtalǵan shyǵarma jazýdy josparladyq. Sodan teatrymyzdyń dramatýrgi Mádina Omarova Ahiko Tetsýroǵa ádeiilep baryp, basynan keshken ómirin óz aýzynan jazyp alyp keldi de, shyǵarmaǵa kiristi. Sóitip, ózindik erekshe qoltańbasymen kórermen yqylasyna bólengen rejisser Ashat Maemirovti shaqyryp, qoiylymdy sahnalaýdy usyndyq. Mine, buiyrtsa, qazannyń 22-23 kúnderi premerasyn ótkizgeli otyrmyz» dedi.
Mine, osylaisha, tarihymyzdaǵy qaraly betterdiń biri kórkemdik biik pen tereń psihologiialyq tartysqa toly obrazdar arqyly «Aqtastaǵy Ahiko» qoiylymymen kórermenge jol tartady.
KARLAG qapasynda jastyq shaǵyn jerlegen Ahikodai adamdardy qur súlderin súiretip bostandyqqa shyǵarǵan kúsh ol – ómirge qushtarlyq! Ol qushtarlyq túnekten shyqqan sáýle ispettes...
Teatrda kezdeseiik!
M.Áýezov teatrynyń Baspasóz qyzmeti bólimi
Ult portaly
