Aq úi Gazaǵa qatysty 20 tarmaqtan turatyn retteý josparyn jariialady

Aq úi Gazaǵa qatysty 20 tarmaqtan turatyn retteý josparyn jariialady

Foto: AP Photo

Aq úi Gazaǵa qatysty 20 tarmaqtan turatyn retteý josparyn jariialady. Ol halyqaralyq qatysýmen ýaqytsha syrtqy basqarýdy engizýdi kózdeidi.

"Prezident Donald Tramptyń Gazadaǵy qaqtyǵysty aiaqtaýǵa arnalǵan tolyq jospary" mynadai sharalardy qamtidy:

🔸 Qaqtyǵysty dereý toqtatý, Izrail áskerin áketý jáne soǵys áreketterin toqtata turý – kepilge alynǵandardy bosatý shartymen.

🔸 Josparǵa sáikes, Gaza radikalizmnen arylǵan, terrordan taza jáne kórshilerine qaýip tóndirmeitin aimaqqa ainalýy kerek.

🔸 Eger eki tarap usynyspen kelisse, soǵys birden toqtatylady. Izrail áskeri kepilge alynǵandardy bosatýǵa daiyndyq úshin kelisilgen shepke sheginedi. Osy ýaqyt ishinde barlyq áskeri operatsiia, sonyń ishinde áýe jáne artilleriialyq soqqylar, toqtatylady. Maidan shebi tolyq ásker shyǵarylǵanǵa deiin toqtaidy.

🔸 Izrail kelisimdi jariia túrde qabyldaǵannan keiin 72 saǵat ishinde barlyq kepilge alynǵandar – tirileri de, qaza tapqandary da – qaitarylýy kerek.

🔸 HAMAS músheleri kepilge alynǵan izraildikterdi bosatqannan soń amnistiia alady. Al Gazany tastap ketkisi kelgenderge qabyldaýshy elderge qaýipsiz ótý joly beriledi.

🔸 Barlyq kepil bosatylǵannan keiin Izrail ómir boiyna sottalǵan 250 tutqyndy jáne 2023 jylǵy 7 qazannan keiin ustalǵan 1700 gazalyqty bosatady. Árbir bosatylǵan izraildik kepil úshin Izrail Gaza turǵyndarynyń 15 máiitin qaitarady.

🔸 Kelisim qabyldanǵan soń Gazadaǵy infraqurylymdy qalpyna keltirýdi qosa alǵanda, tolyq kólemde gýmanitarlyq kómek jetkiziledi.

🔸 AQSh-tyń bul usynysy Gazany Izraildiń okkýpatsiialaýyn da, anneksiialaýyn da qarastyrmaidy.

🔸 Azamattardy kúshtep kóshirý josparda joq: olar aýmaqty erkin tastap ketip, orala alady.

🔸 HAMAS pen ózge toptar Gazany basqarýǵa tikelei de, janama da qatysa almaidy. Barlyq áskeri jáne terroristik infraqurylym – týnnelder men qarý-jaraq óndirisi nysandary – joiylady.

🔸 AQSh arab jáne halyqaralyq seriktestermen birlese otyryp, Gazada dereý ornalastyrylatyn Ýaqytsha halyqaralyq turaqtandyrý kúshterin qurady.

🔸 Izrail áskerin shyǵarý demilitarizatsiia sharttary men merzimderine sai júzege asady. Olardy TsAHAL, halyqaralyq turaqtandyrý kúshteri, kepilgerler men AQSh kelisip belgileidi.

🔸 Gazany qalpyna keltirý men energetikalyq jabdyqtaý úshin ekonomikalyq damý jospary ázirlenedi. Sektor ýaqytsha tehnokratiialyq, saiasi emes Palestinalyq komitet arqyly basqarylady. Onyń jumysyn "Beibitshilik keńesi" qadaǵalaidy, al keńesti Tramptyń ózi basqarady.

🔸 Jospar aiasynda sektorda erekshe ekonomikalyq aimaq qurylady. Munda qatysýshy elder úshin jeńildik jaǵdailary engiziledi.

Izrail úkimetiniń basshysy Biniamin Netaniahý Aq úidiń beibit josparlaryn qoldaitynyn málimdedi.

Onyń aitýynsha, bul jospar Izraildiń maqsattaryna tolyq sáikes keledi: HAMAS qarýsyzdandyrylyp, Gaza demilitarizatsiialanady, al sektordy azamattyq ákimshilik basqaratyn bolady.

"Eger HAMAS bul jospardy qabyldamasa, Izrail jumysty ózi aiaqtaidy", — dep atap ótti Netaniahý.

Aita keteiik, Qazaqstan Tramptyń Gaza sektoryndaǵy beibitshilik josparyn qoldady.