Shvetsiia Koroldik Ǵylym akademiiasy 2022 jylǵy ádebiet salasyndaǵy Nobel syilyǵyn tabystady. Syilyq frantsýz jazýshysy Enni Ernoǵa berildi. Jeńimpaz týraly habarlandyrý Nobel komitetiniń saitynda jazyldy, dep habarlaidy "Ult aqparat" Massaget.kz portalyna silteme jasap.
Jazýshy «adam janyn ashqan batyldyǵy úshin marapattaldy», - delingen habarlamada.
Enni Diýshen Erno – 1940 jyly 1 qyrkúiekte Lillebonda dúniege kelgen. Ol balalyq shaǵyn Normandiiada, Ivtoda ótkizdi. Bul jerde ata-anasy shaǵyn dámhana ustady. Rýan ýniversitetin bitirgennen keiin ol bastaýysh jáne orta mektepterde (Ansi-le-Vede jáne Pontýada) ádebietten sabaq berdi, sodan keiin qashyqtyqtan oqytýǵa kóshti.
Ernonyń alǵashqy romany Les Armoires vides 1974 jyly jaryq kórdi. Onda jazýshynyń keiingi shyǵarmashylyǵyna da tán ómirbaiandyq motivter bar. Qalamgerdiń barlyq romany qandai da bir túrde onyń ómirbaianynyń naqty epizodtaryn kórsetedi. Erno shyǵarmalarynda balalyq shaǵyn, áleýmettik mansabyn, neke jáne ana bolý, óziniń jynystyq qatynasynyń ashylýy, túsik tastaý, sút beziniń qaterli isigi, anasynyń aýrýy jáne ólimi týraly jazady. Jazýshynyń ózi aitqandai, ol dástúrli janrlar aiasynda shyǵarma jasaýdy emes, ózin-ózi kórsetýdiń jańa formasyn izdeýdi jón kóredi. Onyń shyǵarmalarynyń kópshiligi Gallimard baspasynda jaryq kórdi.
Enni Erno birqatar ádebi syilyqtyń iegeri: Reno syilyǵynyń (1984, «La-Plas» romany), Margerit Diýras syilyǵynyń (2008, «Annie»), Fransýa Moriak syilyǵynyń (2008, «Annie»).
2014 jyldan bastap jazýshy Serdji-Pontýa ýniversitetiniń qurmetti doktory atanǵan.
Sondai-aq, bir kún buryn himiia salasy boiynsha Nobel syilyǵy daniialyq Morten Meldal jáne amerikalyq ǵalymdar – Kerolain Bertoztsi men Barri Sharplesske himiia ádisterin ázirlegeni úshin berildi. Fizika boiynsha Nobel syilyǵyn frantsýz Alen Aspe, amerikandyq Djon Klaýzer jáne aýstriialyq Anton Tsailinger kvanttyq mehanikadaǵy zertteýleri úshin aldy. Al Shved biology Svante Paabo adam evoliýtsiiasyn zerttegeni úshin meditsina jáne fiziologiia salasyndaǵy syilyqty ielendi.
Juma, 7 qazanda Beibitshilik salasyndaǵy Nobel syilyǵynyń laýreaty belgili bolady.
Aita keteiik, 2021 jyly britandyq tegi tanzaniialyq jazýshy Abdýlrazak Gýrna ádebiet boiynsha Nobel syilyǵyn ielendi. Ol bul syilyqty «otarshyldyqtyń saldary men bosqyndar taǵdyryn ymyrasyz jáne janashyrlyqpen zerttegeni úshin» alǵan. 2020 jylǵy Nobel syilyǵy amerikalyq aqyn Lýiza Gliýkke berildi.
