شۆەتسييا كورولدٸك عىلىم اكادەميياسى 2022 جىلعى ەدەبيەت سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىن تابىستادى. سىيلىق فرانتسۋز جازۋشىسى ەنني ەرنوعا بەرٸلدٸ. جەڭٸمپاز تۋرالى حابارلاندىرۋ نوبەل كوميتەتٸنٸڭ سايتىندا جازىلدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" Massaget.kz پورتالىنا سٸلتەمە جاساپ.
جازۋشى «ادام جانىن اشقان باتىلدىعى ٷشٸن ماراپاتتالدى», - دەلٸنگەن حابارلامادا.
ەنني ديۋشەن ەرنو – 1940 جىلى 1 قىركٷيەكتە ليللەبوندا دٷنيەگە كەلگەن. ول بالالىق شاعىن نورماندييادا, يۆتودا ٶتكٸزدٸ. بۇل جەردە اتا-اناسى شاعىن دەمحانا ۇستادى. رۋان ۋنيۆەرسيتەتٸن بٸتٸرگەننەن كەيٸن ول باستاۋىش جەنە ورتا مەكتەپتەردە (انسي-لە-ۆەدە جەنە پونتۋادا) ەدەبيەتتەن ساباق بەردٸ, سودان كەيٸن قاشىقتىقتان وقىتۋعا كٶشتٸ.
ەرنونىڭ العاشقى رومانى Les Armoires vides 1974 جىلى جارىق كٶردٸ. وندا جازۋشىنىڭ كەيٸنگٸ شىعارماشىلىعىنا دا تەن ٶمٸرباياندىق موتيۆتەر بار. قالامگەردٸڭ بارلىق رومانى قانداي دا بٸر تٷردە ونىڭ ٶمٸربايانىنىڭ ناقتى ەپيزودتارىن كٶرسەتەدٸ. ەرنو شىعارمالارىندا بالالىق شاعىن, ەلەۋمەتتٸك مانسابىن, نەكە جەنە انا بولۋ, ٶزٸنٸڭ جىنىستىق قاتىناسىنىڭ اشىلۋى, تٷسٸك تاستاۋ, سٷت بەزٸنٸڭ قاتەرلٸ ٸسٸگٸ, اناسىنىڭ اۋرۋى جەنە ٶلٸمٸ تۋرالى جازادى. جازۋشىنىڭ ٶزٸ ايتقانداي, ول دەستٷرلٸ جانرلار اياسىندا شىعارما جاساۋدى ەمەس, ٶزٸن-ٶزٸ كٶرسەتۋدٸڭ جاڭا فورماسىن ٸزدەۋدٸ جٶن كٶرەدٸ. ونىڭ شىعارمالارىنىڭ كٶپشٸلٸگٸ Gallimard باسپاسىندا جارىق كٶردٸ.
ەنني ەرنو بٸرقاتار ەدەبي سىيلىقتىڭ يەگەرٸ: رەنو سىيلىعىنىڭ (1984, «لا-پلاس» رومانى), مارگەريت ديۋراس سىيلىعىنىڭ (2008, «اننيە»), فرانسۋا مورياك سىيلىعىنىڭ (2008, «اننيە»).
2014 جىلدان باستاپ جازۋشى سەردجي-پونتۋا ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قۇرمەتتٸ دوكتورى اتانعان.
سونداي-اق, بٸر كٷن بۇرىن حيمييا سالاسى بويىنشا نوبەل سىيلىعى دانييالىق مورتەن مەلدال جەنە امەريكالىق عالىمدار – كەرولاين بەرتوزتسي مەن بارري شارپلەسسكە حيمييا ەدٸستەرٸن ەزٸرلەگەنٸ ٷشٸن بەرٸلدٸ. فيزيكا بويىنشا نوبەل سىيلىعىن فرانتسۋز الەن اسپە, امەريكاندىق دجون كلاۋزەر جەنە اۋسترييالىق انتون تسايلينگەر كۆانتتىق مەحانيكاداعى زەرتتەۋلەرٸ ٷشٸن الدى. ال شۆەد بيولوگى سۆانتە پاابو ادام ەۆوليۋتسيياسىن زەرتتەگەنٸ ٷشٸن مەديتسينا جەنە فيزيولوگييا سالاسىنداعى سىيلىقتى يەلەندٸ.
جۇما, 7 قازاندا بەيبٸتشٸلٸك سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى بەلگٸلٸ بولادى.
ايتا كەتەيٸك, 2021 جىلى بريتاندىق تەگٸ تانزانييالىق جازۋشى ابدۋلرازاك گۋرنا ەدەبيەت بويىنشا نوبەل سىيلىعىن يەلەندٸ. ول بۇل سىيلىقتى «وتارشىلدىقتىڭ سالدارى مەن بوسقىندار تاعدىرىن ىمىراسىز جەنە جاناشىرلىقپەن زەرتتەگەنٸ ٷشٸن» العان. 2020 جىلعى نوبەل سىيلىعى امەريكالىق اقىن لۋيزا گليۋككە بەرٸلدٸ.
