Abaidy adamzattyq gýmanitarlyq ǵylymǵa úles qosqan tulǵa retinde taný kerek - sarapshy

Abaidy adamzattyq gýmanitarlyq ǵylymǵa úles qosqan tulǵa retinde taný kerek - sarapshy

Filologiia ǵylymdarynyń doktory, M. Áýezov atyndaǵy ádebiet jáne óner institýtynyń direktory Kenjehan Matyjanov Abaitaný ǵylymyndaǵy ózekti máselelerdi atady, dep habarlaidy QazAqparat.

«Qazaq rýhaniiatynda Abaidan kóp zerttelgen, Abaidan kóp jazylǵan tulǵa joq. Abai týraly jazylǵan eńbekterdi jinasaq, 50 tomnan astam kitapqa júk bolady eken. Biraq, búgingi Abaitaný dárejesi qazirgi álemdik gýmanitarlyq ǵylymnyń talap-degeiinde jaýap bere ala ma desek, kóptegen máseleler týyndaidy. Basqany aitpaǵannyń ózinde, áli kúnge deiin Abaidyń ǵumyrbaianyn tolyq jazyp bitirmedik. Abai shyǵarmalarynyń akademiialyq jinaǵyn tolyq shyǵaryp bitken joqpyz. Abaitaný máselelerin tek ádebiettaný ǵylymy sheńberinde ǵana ainalyp júrmiz», - dedi K. Matyjanov QR Ulttyq akademiialyq kitaphanasy uiymdastyrǵan «Abai jáne rýhani mura» onlain konferentsiiasynda. 

Onyń aitýynsha, keńestik dáýirde Abaidy zertteý men saralaýǵa eń basty zardap tigizgen dúnie - Abaitanýdyń sheńberin tym tar aiada qarastyrý. 

«Abai qazaq ádebietiniń klassigi, aqyn tóńireginde ǵana qarastyrylyp keldi. Sóite otyra biz Abaiǵa únemi uly, kemeńger, danyshpan degen anyqtaýyshtardy qosyp aitamyz. Osyndai anyqtaýyshtardy qosyp aitsaq, Abaidy adamzattyq turǵyda qalai saralaimyz degen másele týyndaidy. Sondyqtan, keńestik ideologiia tusynda Abaitanýdyń negizin salǵan Muhtar Áýezovtyń nemese Alash qairatkerleriniń eńbekterinde Abaidy adamzattyq ǵylym turǵysynan saralaý máselesi kóterilgende únemi tusaý salynyp, qaqpailanyp keldi. Sondyqtan, qazirgi Abaitaný ǵylymynyń aldyna qoiǵan eń úlken máseleniń biri - Abaidy halyqaralyq tulǵa retinde, adamzattyq gýmanitarlyq ǵylymǵa úlken úles qosqan kemeńger tulǵa retinde taný», - dedi spiker. 

Sonymen birge, K. Matyjanov Abaidyń ómir boiy adamzattyq qundylyqtardy shyǵarmasyna ózek etkenin aitty. 

«Demek barlyq gýmanitarlyq ǵylymynyń - filosofiia, ádkbiettaný, mádeniettaný, ónertaný ǵylymdarynyń eń basty nysany - adamdyq. Osy turǵyda Abaidyń búkil shyǵarmalaryndaǵy basty másele - adamdy taný, adamnyń tabiǵatyn taný, adamnyń psihologiiasyn zertteý ekendigin kórýge bolady», - dedi Kenjehan Matyjanov.