QR Ulttyq akademiialyq kitaphanasy men Qazaqstannyń Estoniiadaǵy elshiligi «Abai Qunanbaiuly jáne álem mádenieti» atty beinekonferentsiia ótkizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Beinekezdesýde estoniialyq jazýshy, ádebiettanýshy Rein Veideman «Abai jolyn» túpnusqadan qaita aýdarý qajettigin aitty.
«Abaidy aitqanda Muhtar Áýezovtyń «Abai joly» romany eske túsedi. Bul roman eston tiline alǵash ret 1950 jyly aýdarylǵan edi. Biraq mundaǵy aýdarma orys tili arqyly jasaldy. Onyń sebebi de túsinikti. Ekinshi ret 1960 jyly aýdarma jasaldy. Endi «Abai jolyn» túpnusqadan qaita aýdarý qajet. Abaidyń rólin aitar bolsaq, ol XIX ǵasyrdyń sońynda kóptegen halyqtyń óz tili men ultyna negizdele bastaǵ,anda ómir súrdi. Abai álem mádenietiniń kópiri boldy, bul bizge ulttyq mádeniet pen ádebietti ashyq túrde ǵana damyta alatynymyzdy kórsetedi», - dep pikir bildirdi R. Veideman.
Estoniiadaǵy Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Tiit Alekseev eki el arasyndaǵy ádebi bailanysty nyǵaitý qajettigin aitty.
«Qazaqstandaǵy barlyq avtorlar men aýdarmashylardy, ádebiettanýshylardy jáne oqyrmandardy Abaidyń mereitoiymen quttyqtaimyn. Abai týraly eston tilinde de oqyp-bilýge bolady. Bul – ortaq qýanysh. Qos memlekettiń tarihy men ádebieti jóninde asa kóp habardar emespiz. Biraq bizdiń ortaq tarihymyz bar, bul ortaq tarih jaǵymdy bolmasa da, eki el arasyndaǵy, qos mádeniet pen ádebiet arasyndaǵy kópir bola alady dep esepteimin. Mundai dostyqqa barlyq zamanda aýdarmalar, aýdarmashylar, avtorlardyń jeke qarym-qatynastary yqpal etip otyrǵan. Aldaǵy ýaqytta da eki el shyǵarmalary týraly aýdarmalar jaryq kóredi dep úmittenemin», - dedi T. Alekseev.
Óz kezeginde Ulttyq akademiialyq kitaphana direktory Úmithan Muńalbaeva Abai týyndylarynyń álemniń 44 tiline aýdarylǵanyn atap ótti.
«Abai álemniń 44 tiline aýdaryldy jáne 10 tilde tutas derlik shyǵarmalary qamtyldy. Bul jumystarmen Ulttyq aýdarma ortalyǵy ainalysady. Munda aýdarmanyń sapasyna airyqsha mán beriledi. Avtordyń jan dúniesin tolyq ashyp kórsetý úshin árine, naǵyz ádebietshiler qajet. Biz Estoniianyń Jazýshylar odaǵyna Abaidyń orys, aǵylshyn tilderindegi kitaptaryn jiberýdi josparlap otyrmyz. Oǵan Estoniiaǵy Qazaqstan elshiligi kómektesedi dep oilaimyz», - dedi Ú. Muńalbaeva.
Qazaqstan Jazýshylar odaǵy Nur-Sultan qalalyq filialynyń tóraǵasy Dáýletkerei Kápuly eston aqyndarynyń týyndylaryn aýdarý jóninde usynys jasady.
«Eston ádebietimen qazaq oqyrmandary Keńes zamanynda óte jaqsy tanys bolǵan. Bizdiń qazaq aqyn-jazýshylary eston jazýshylarynyń shyǵarmalaryn, áńgime-povesterin aýdarǵan. 80-jyly Jalyn baspasynan «Eston áńgimeleri» jaryq kórdi, onda estoniialyq biraz avtor engen – Toomas Vint, Paýl Kýýsberg, Mari Saat, Rein Salýri, Vladimir Bragin shyǵarmalary qazaq tiline aýdarylǵan jáne estonnyń tamasha jazýshysy P. Kýýsbergtiń «Jaýyn tamshylary» romany 1983 jyly shyqqan. Ókinishke qarai, keiingi ýaqytta eston men qazaq ádebieti arasyndaǵy bailanys sál saiabyrlap qaldy. Biz qazir iakýt poeziiasynyń, ázerbaijan poeziiasynyń antologiiasyn daiyndap jatyrmyz. Eger elshilik eston aqyndarynyń antologiiasyn bizge daiyndap berse, esh aqysyz, ádebietke degen mahabbatpen aýdarma jasar edik. Osylaisha eki el arasyndaǵy ádebi dostyqty nyǵaitýǵa bolady», - dedi D. Kápuly.
