قر ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحاناسى مەن قازاقستاننىڭ ەستونيياداعى ەلشٸلٸگٸ «اباي قۇنانبايۇلى جەنە ەلەم مەدەنيەتٸ» اتتى بەينەكونفەرەنتسييا ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
بەينەكەزدەسۋدە ەستونييالىق جازۋشى, ەدەبيەتتانۋشى رەين ۆەيدەمان «اباي جولىن» تٷپنۇسقادان قايتا اۋدارۋ قاجەتتٸگٸن ايتتى.
«ابايدى ايتقاندا مۇحتار ەۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومانى ەسكە تٷسەدٸ. بۇل رومان ەستون تٸلٸنە العاش رەت 1950 جىلى اۋدارىلعان ەدٸ. بٸراق مۇنداعى اۋدارما ورىس تٸلٸ ارقىلى جاسالدى. ونىڭ سەبەبٸ دە تٷسٸنٸكتٸ. ەكٸنشٸ رەت 1960 جىلى اۋدارما جاسالدى. ەندٸ «اباي جولىن» تٷپنۇسقادان قايتا اۋدارۋ قاجەت. ابايدىڭ رٶلٸن ايتار بولساق, ول XIX عاسىردىڭ سوڭىندا كٶپتەگەن حالىقتىڭ ٶز تٸلٸ مەن ۇلتىنا نەگٸزدەلە باستاع,اندا ٶمٸر سٷردٸ. اباي ەلەم مەدەنيەتٸنٸڭ كٶپٸرٸ بولدى, بۇل بٸزگە ۇلتتىق مەدەنيەت پەن ەدەبيەتتٸ اشىق تٷردە عانا دامىتا الاتىنىمىزدى كٶرسەتەدٸ», - دەپ پٸكٸر بٸلدٸردٸ ر. ۆەيدەمان.
ەستونيياداعى جازۋشىلار وداعىنىڭ تٶراعاسى تييت الەكسەەۆ ەكٸ ەل اراسىنداعى ەدەبي بايلانىستى نىعايتۋ قاجەتتٸگٸن ايتتى.
«قازاقستانداعى بارلىق اۆتورلار مەن اۋدارماشىلاردى, ەدەبيەتتانۋشىلاردى جەنە وقىرمانداردى ابايدىڭ مەرەيتويىمەن قۇتتىقتايمىن. اباي تۋرالى ەستون تٸلٸندە دە وقىپ-بٸلۋگە بولادى. بۇل – ورتاق قۋانىش. قوس مەملەكەتتٸڭ تاريحى مەن ەدەبيەتٸ جٶنٸندە اسا كٶپ حاباردار ەمەسپٸز. بٸراق بٸزدٸڭ ورتاق تاريحىمىز بار, بۇل ورتاق تاريح جاعىمدى بولماسا دا, ەكٸ ەل اراسىنداعى, قوس مەدەنيەت پەن ەدەبيەت اراسىنداعى كٶپٸر بولا الادى دەپ ەسەپتەيمٸن. مۇنداي دوستىققا بارلىق زاماندا اۋدارمالار, اۋدارماشىلار, اۆتورلاردىڭ جەكە قارىم-قاتىناستارى ىقپال ەتٸپ وتىرعان. الداعى ۋاقىتتا دا ەكٸ ەل شىعارمالارى تۋرالى اۋدارمالار جارىق كٶرەدٸ دەپ ٷمٸتتەنەمٸن», - دەدٸ ت. الەكسەەۆ.
ٶز كەزەگٸندە ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحانا ديرەكتورى ٷمٸتحان مۇڭالباەۆا اباي تۋىندىلارىنىڭ ەلەمنٸڭ 44 تٸلٸنە اۋدارىلعانىن اتاپ ٶتتٸ.
«اباي ەلەمنٸڭ 44 تٸلٸنە اۋدارىلدى جەنە 10 تٸلدە تۇتاس دەرلٸك شىعارمالارى قامتىلدى. بۇل جۇمىستارمەن ۇلتتىق اۋدارما ورتالىعى اينالىسادى. مۇندا اۋدارمانىڭ ساپاسىنا ايرىقشا مەن بەرٸلەدٸ. اۆتوردىڭ جان دٷنيەسٸن تولىق اشىپ كٶرسەتۋ ٷشٸن ەرينە, ناعىز ەدەبيەتشٸلەر قاجەت. بٸز ەستونييانىڭ جازۋشىلار وداعىنا ابايدىڭ ورىس, اعىلشىن تٸلدەرٸندەگٸ كٸتاپتارىن جٸبەرۋدٸ جوسپارلاپ وتىرمىز. وعان ەستونيياعى قازاقستان ەلشٸلٸگٸ كٶمەكتەسەدٸ دەپ ويلايمىز», - دەدٸ ٷ. مۇڭالباەۆا.
قازاقستان جازۋشىلار وداعى نۇر-سۇلتان قالالىق فيليالىنىڭ تٶراعاسى دەۋلەتكەرەي كەپۇلى ەستون اقىندارىنىڭ تۋىندىلارىن اۋدارۋ جٶنٸندە ۇسىنىس جاسادى.
«ەستون ەدەبيەتٸمەن قازاق وقىرماندارى كەڭەس زامانىندا ٶتە جاقسى تانىس بولعان. بٸزدٸڭ قازاق اقىن-جازۋشىلارى ەستون جازۋشىلارىنىڭ شىعارمالارىن, ەڭگٸمە-پوۆەستەرٸن اۋدارعان. 80-جىلى جالىن باسپاسىنان «ەستون ەڭگٸمەلەرٸ» جارىق كٶردٸ, وندا ەستونييالىق بٸراز اۆتور ەنگەن – تووماس ۆينت, پاۋل كۋۋسبەرگ, ماري ساات, رەين سالۋري, ۆلاديمير براگين شىعارمالارى قازاق تٸلٸنە اۋدارىلعان جەنە ەستوننىڭ تاماشا جازۋشىسى پ. كۋۋسبەرگتٸڭ «جاۋىن تامشىلارى» رومانى 1983 جىلى شىققان. ٶكٸنٸشكە قاراي, كەيٸنگٸ ۋاقىتتا ەستون مەن قازاق ەدەبيەتٸ اراسىنداعى بايلانىس سەل سايابىرلاپ قالدى. بٸز قازٸر ياكۋت پوەزيياسىنىڭ, ەزەربايجان پوەزيياسىنىڭ انتولوگيياسىن دايىنداپ جاتىرمىز. ەگەر ەلشٸلٸك ەستون اقىندارىنىڭ انتولوگيياسىن بٸزگە دايىنداپ بەرسە, ەش اقىسىز, ەدەبيەتكە دەگەن ماحابباتپەن اۋدارما جاسار ەدٸك. وسىلايشا ەكٸ ەل اراسىنداعى ەدەبي دوستىقتى نىعايتۋعا بولادى», - دەدٸ د. كەپۇلى.
