Joshy ulysyn ulyqtaý isinde de, saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý isinde de memleket tarihty ideologiianyń jumysyna jekkeli otyrǵan joq. Prezident Ákimshiligi Basshysynyń birinshi orynbasary Dáýren Abaev «Ashyq dialog» alańynda osyndai pikir aitty, dep habarlaidy QazAqparat.
«Qoǵamda tarihqa bailanysty pikirtalastar bolyp jatýy qalypty protsess dep oilaimyn. Mundai taqyryptar tóńiregindegi kez kelgen konstrýktivti pikirtalalas ulttyń tarihi sanasyn damytýǵa úles qosady. Al tarihi sana men keleshektiń beinesi, bul – bizdiń tutastyǵymyz. Osy eki komponent arqyly ózimizdiń kim ekenimizdi túsine alamyz», - dedi Prezident Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary.
Onyń aitýynsha, saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý jónindegi memlekettik komissiia qazir óte mashaqatty úlken jumys istep jatyr.
«Qujattar men arhiv jiti zerttelý ústinde. Árbir oqiǵa jeke-jeke zerttelip jatyr. Eshqandai naýqanshyldyq, tendentsiiaǵa boi urý, tarihty ideologiialandyrý talpynysy joq bul iste. Bizdiń mindetimiz óte aiqyn – qujattar men dálelderge arqa súiep qana tarihtyń aqtańdaqtary men tragediialyq tustaryna jaryq túsirý.
Mysaly, HIH ǵasyrdyń aiaǵy men HH ǵasyrdyń 30 jyldary aralyǵynda Qazaqstanda 370-ten astam kóterilis bolǵan. Keide ony sarbadar kóterilisteri dep te ataǵan. Qarmaqshy, Ile, Sozaq kóterilisi mysaly solai atalǵan. Bul kóterilistiń bárin asharshylyq pen ujymdastyrýdyń aýyrtpalyǵy, sol kezdegi biliktiń basqynshylyq ádisteri týyndatqan. Sol oqiǵalarǵa qatysqan adamdar resmi sottalyp, «bandit» retinde esepke alyndy. Áli kúnge deiin qujattarda solai júr. Bizdiń mindetimiz osy siiaqty máselelerdiń anyq-qanyǵyn anyqtap, shyn máninde qylmysker bolmaǵan adamdardy bas-basyna aqtaý», - deidi Dáýren Abaev.
Prezident Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary Joshy ulysy institýty ne úshin qurylǵanyna da toqtaldy.
«Joshy ulysyn zertteitin institýt qurý arqyly biz tarihi ádildikti qalpyna keltirip jatyrmyz. Eýropa, arab, qytai, orys derekkózderinde keńestik tarihnamanyń Altyn Orda dáýirin kóshpeli varvarlar ústemdigi retinde sipattaýy shyndyqtan alshaq ekenin kórsetedi. Altyn Orda shekarasy aiqyn, ákimshilik basqarýdyń biregei júiesi bar, qalalary men astanasy bar, saýda joldary qalyptasqan, aqsha ainalymy jolǵa qoiylǵan tolyqqandy memleket bolǵan. Genetikterdiń zertteýleri boiynsha, qazirgi qazaqtardyń etnikalyq kelbeti dál osy kezde qalyptasqan. Iá, bizdiń memlekettigimizdiń bastalǵan kezeńi – 1465 jyl. Biraq etnos retinde biz odan da erte, Orda handarynyń basqarýy kezinde qalyptasa bastaǵanbyz. Sondyqtan biz sol kezeńniń tarihyn asyra silteýsiz, ásirelemei zerttep bastaýǵa mindettimiz. Joshy ulysynyń institýty sol úshin quryldy», - dedi Dáýren Abaev.
