Qazaqstan alǵash ret BUU reitinginiń úzdik 20 eli qataryna jáne eń joǵary reitingtik sanatyna endi. Bul týraly Jasandy intellekt jáne tsifrlyq damý ministrligi habarlady, jep jazady ult.kz.
Qazaqstan BUU-nyń Elektrondyq úkimetti damytý indeksinde (UN EGDI) 24-orynnan 16-orynǵa kóterilip, alǵash ret eń joǵary reitingtik sanatqa endi. Eki jyl ishinde 8 satyǵa joǵarylaý BUU baiandamasynda kóshbasshy elder arasyndaǵy eń eleýli ilgerileýdiń biri retinde ataldy. Qazaqstan osyndai deńgeige jetken óńirdegi alǵashqy el boldy. Bul nátije Memleket basshysynyń Qazaqstandy tolyqqandy tsifrlyq elge ainaldyrý jónindegi tapsyrmasyn iske asyrýdyń jáne memlekettik basqarýdy transformatsiialaýdyń negizgi quraly retinde jasandy intellektini damytýǵa basymdyq berýdiń tikelei nátijesi.
Eń joǵary reitingtik sanatqa elektrondyq úkimeti barynsha damyǵan álemniń 21 memleketi kiredi. Qazir Qazaqstan Koreia, Daniia, Singapýr, Ulybritaniia, Estoniia jáne AQSh-pen bir qatarda. 2026 jyly bul sanatqa alǵash ret bar bolǵany úsh el: Qazaqstan, Irlandiia jáne Polsha endi.
Eki jyl ishinde Qazaqstan 2024 jyly reitingte ózinen joǵary turǵan Shvetsiia, Germaniia, Irlandiia, Jańa Zelandiia, Avstriia jáne Japoniiadan ozyp ketti. El indeksi álemdik ortasha kórsetkish 0,6675 bolǵan jaǵdaida 0,9009-dan 0,9363-ke deiin ósti.
Eki jyl ishinde tsifrlyq memleket qurýdyń úlgisi retinde tanylǵan Estoniiamen aradaǵy alshaqtyq tórt ese qysqardy. TMD jáne Ortalyq Aziia elderi arasynda Qazaqstan taǵy da birinshi orynda. Álemdik reitingte Ózbekstan 32-orynda, Ázerbaijan 38-orynda, Resei 50-orynda tur.
Ósim negizgi baǵyttardyń barlyǵy boiynsha qamtamasyz etildi. BUU bailanys salasyndaǵy aitarlyqtai ilgerileýdi atap ótti: mobildi bailanys pen internettiń qoljetimdiligi boiynsha Qazaqstan álemdik reitingte 41-orynnan 13-orynǵa kóterilip, telekommýnikatsiialyq infraqurylym deńgeii boiynsha Estoniiamen teńesti. Azamattar tsifrlyq servisterdi belsendi ári senimdi paidalana bastady: tsifrlyq saýattylyq kórsetkishi shamamen 1,5 ese ósti, al bilim men daǵdylar deńgeii boiynsha el 42-orynnan shamamen 28-orynǵa kóterildi. Tsifrlyq úkimettiń quqyqtyq bazasy BUU tarapynan eń joǵary baǵaǵa ie boldy.
BUU baiandamasynda Ortalyq Aziia 2026 jyldyń basty tabys tarihtarynyń biri retinde ataldy. eGov.kz jáne eGov Mobile ekojúiesi integratsiialanǵan tsifrlyq memlekettiń úlgisi retinde, al alem.ai halyqaralyq ortalyǵy bilim berý, zertteý, startaptar jáne qoldanbaly jasandy intellektini damytý alańy retinde atap ótildi. BUU sarapshylarynyń baǵalaýynsha, Qazaqstan qol jetkizgen joǵary deńgeiine súiene otyryp, óz pozitsiiasyn odan ári nyǵaityp keledi. Mundaǵy jetistik jekelegen saittardyń damýymen ǵana shektelmeidi, ol memlekettik organdardyń ózara is-qimyl platformalaryn, tsifrlyq sáikestendirýdi, mobildi servister men halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtaryn biriktiretin biryńǵai júieniń qalyptasýymen bailanysty.
Bul nátijeniń negizinde ne jatyr?
Memleket basshysy Qazaqstandy úsh jyl ishinde tolyqqandy tsifrlyq elge ainaldyrý mindetin qoiyp, 2026 jyldy Tsifrlandyrý jáne jasandy intellekt jyly dep jariialady. Osy tapsyrmany júieli túrde iske asyrý jáne jasandy intellektini memlekettik basqarýǵa engizý Qazaqstannyń álemdik kóshbasshylar qatarynan oryn alýyna múmkindik bergen sheshýshi faktorlarǵa ainaldy.
Sońǵy jyldary Qazaqstanda tsifrlyq memleket is júzinde jańadan qalyptastyryldy. Elektrondyq úkimetti damytý jolyndaǵy jumystardy jalǵastyra otyryp, biyl elde jańa býyn eGov platformasy quryldy. Jasandy intellekt dáýirinde milliondaǵan paidalanýshy úshin senimdi ári qaýip-qaterge tózimdi bolý úshin platforma zamanaýi tehnologiia negizinde tolyq jańartyldy. Sonymen qatar memlekettik qyzmet kórsetý tásili de ózgerdi. Memlekettik derekter bazalary ózara biriktirildi. Endi azamattarǵa anyqtamalar jinap, qujattardy skanerlep, qaita tirkeýdiń qajeti joq, júie qajetti málimetterdi ózdiginen tabady. Qyzmetterdiń basym bóligi tolyqtai tsifrlyq formatqa kóshirilip jatyr. Al qyzmetti jeke baryp alǵandy jón kóretin azamattar úshin jasandy intellekt kómegimen jumys isteitin ózine-ózi qyzmet kórsetý aimaqtary – AI-TsON-dar ashylýda. Biznes úshin de jeke tsifrlyq orta qalyptasty: eGov Business kásipkerlerge dástúrli qaǵaz qujat ainalymynan bas tartýǵa múmkindik beredi.
Alaida Qazaqstandy shyn máninde tsifrlyq elge ainaldyrý úshin tehnologiialardyń ózi jetkiliksiz. Sondyqtan memleket adam kapitaly men infraqurylymdy damytýǵa, azamattardyń tsifrlyq daǵdylaryn arttyrýǵa, ár óńirde qoljetimdi ári sapaly internet pen mobildi bailanysty qamtamasyz etýge qatar investitsiia saldy. BUU baiandamasynda eń eleýli ósim dál osy baǵyttar boiynsha tirkelgen.
Búginde Qazaqstandaǵy memlekettik qyzmetterdiń 90%-dan astamy onlain qoljetimdi, al azamattardyń basym bóligi úshin memleket smartfonda. eGov.kz portalynda 16,4 mln-nan astam paidalanýshy tirkelgen. Tek 2026 jyldyń qańtar-qazan ailary aralyǵynda eGov arqyly 51 mln-nan astam qyzmet kórsetildi. Onyń úshten ekisine jýyǵyn azamattar smartfon arqyly aldy.
Sonymen qatar elde jańa tsifrlyq ekonomikanyń quqyqtyq negizi qalyptastyryldy. Azamattardyń tsifrlyq quqyqtaryn alǵash ret keshendi túrde bekitken Tsifrlyq kodeks qabyldandy. «Jasandy intellekt týraly» zań kúshine endi. Tehnologiialyq baza da damyp keledi: alem.ai halyqaralyq jasandy intellekt ortalyǵy ashyldy, al qazaqstandyq sýperkompiýter TOP500 reitingi boiynsha álemdegi eń qýatty júz esepteý júiesiniń qataryna endi.
«Reiting biz úshin eshqashan túpki maqsat bolǵan emes, ol aýqymdy ári júieli jumystyń nátijesine ainaldy. Memleket basshysy Qazaqstandy úsh jyl ishinde tolyqqandy tsifrlyq elge ainaldyrý jóninde naqty mindet qoidy. Nátijege jekelegen jobalar emes, júieli jumys arqyly qol jetkizildi. Óitkeni BUU jekelegen saittardy emes, memlekettiń tutas qalai jumys isteitinin baǵalaidy. Jasandy intellektke basymdyq berý óz tiimdiligin kórsetti: ol biýrokratiialyq protsesterdi óz moinyna alyp, adamdarǵa strategiialyq jáne shyǵarmashylyq mindetterge ýaqyt bólýge múmkindik beredi. BUU baiandamasynda Ortalyq Aziianyń Qazaqstannyń arqasynda alǵash ret kóshbasshylar tobyna engeni atap ótildi. Aldymyzda turǵan kelesi mindet – azamat ózi suranys bildirmei turyp-aq qajetti qyzmetterdi usynatyn memleket qalyptastyrý», – dep atap ótti QR Premer-ministriniń orynbasary – Jasandy intellekt jáne tsifrlyq damý ministri Jaslan Mádiev.
Bul nátije Memleket basshysynyń 2026 jyldy Tsifrlandyrý jáne jasandy intellekt jyly dep jariialaýy arqyly bekitilgen júieli memlekettik saiasattyń jemisi boldy.
Anyqtama:
UN E-Government Survey – BUU-nyń Ekonomikalyq jáne áleýmettik máseleler jónindegi departamenti eki jylda bir ret jariialaityn baiandama. Reiting BUU-ǵa múshe 193 memleketti qamtidy jáne onlain qyzmetterdi, telekommýnikatsiialyq infraqurylymdy jáne adami kapitaldy baǵalaidy. Elder tórt topqa jáne 16 reitingtik sanatqa bólinedi. Eń joǵary VH sanatyna elektrondyq úkimeti barynsha damyǵan memleketter kiredi.