Foto: ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń Baspasóz qyzmeti
Abai atyndaǵy Qazaq ulttyq opera jáne balet teatrynda Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń 90 jyldyǵyna arnalǵan saltanatty jiyn ótti.
Is-sharaǵa QR Memlekettik keńesshisi Erlan Qarin, QR Ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbek, Almaty qalasy ákimi Erbolat Dosaev, Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń Basqarma Tóraǵasy – Rektory Janseiit Túimebaev, sheteldik qonaqtar, memleket jáne qoǵam qairatkerleri, bilim ordasynyń oqytýshylary men stýdentteri qatysty.
Mereitoilyq shara barysynda ýniversitet jetistikteri men halyqaralyq bailanysynyń damýy jáne ǵylymi-innovatsiialyq jobalaryna arnalǵan kórme uiymdastyryldy.
Kórmede bilim ordasynyń bazasynda munai-himiia, IT, meditsina, jasandy intellekt, biologiia, fizika, ǵaryshtyq tehnologiia, geografiia salalary boiynsha júrgizilip jatqan innovatsiialyq jobalardyń nátijeleri baiandaldy.
Búginde QazUÝ bazasynda 7 ǵylymi-zertteý institýty, 140 ǵylymi zerthana, 34 ǵylymi ortalyq pen 2 ujymdyq paidalaný zerthanasy tabysty jumys isteidi. Ýniversitette jalpy quny 36 mlrd teńgeni quraityn 400-den astam joba júzege asyrylýda. 90 jyldyq aiasynda Ortalyq Aziiadaǵy eń qýatty sýperkompiýter Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetinde ornatylyp, óndiristik robototehnika jáne robottandyrý boiynsha injenerlik kompetentsiia ortalyǵy jańadan jasaqtaldy. Aitýly jylda «Farabi Hub» innovatsiialyq ónimder men joǵary tehnologiialyq jobalar ortalyǵy boi kóterdi. 5 myń sharshy metrdi quraityn hab kreativti indýstriia, jasandy intellekt, startap jobalardy júzege asyrady.
Kórmeden soń is-shara saltanatty jiynǵa ulasty. Jinalǵandarǵa elimizdegi kóshbasshy joǵary oqý orny týraly «Farabi – 90» tarihi-derekti film kórsetildi. Filmde 1934 jyly ashylǵan bilim ordasynyń búginge deiingi jetistikteri men tarihi oqiǵalary týraly qaparat berildi.
Saltanatty jiynda QazUÝ-dyń Basqarma Tóraǵasy – Rektory Janseiit Túimebaev oqý ordasynyń ǵylymi-zertteý, innovatsiialyq qyzmetiniń nátijeleri men jetistigine toqtaldy.
«Búgingi kúnniń ýniversitet úshin ǵana emes, el damýyndaǵy tarihi mańyzy zor. Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń: «Qazir – ǵylym men bilimniń zamany. Otanymyzdy kórkeitemiz desek, eń aldymen, osy eki salany damytýymyz kerek» - degen sózin ýniversitet ujymy jan-jaqty júzege asyrýda. Qazirgi sátte ýniversitette 3265 oqytýshy-professor tabysty eńbek etýde. Ýniversitet joǵary reitingti jýrnaldarda jariialanǵan ǵylymi maqalalar sany boiynsha aldyńǵy qatarda tur. 2024 jyly Scopus-ta jariialanǵan ár altynshy maqala (17,4 paiyzy) QazUÝ ǵalymdaryna tiesili. Respýblika boiynsha «Úzdik oqytýshy» ataǵyn 2024 jyly alǵan 150 adamnyń 24%-y – QazUÝ ókilderi. Búgingi kúni Prezident tapsyrmasyna sáikes, QazUÝ qalashyǵy qurylysynyń ekinshi kezeńin iske asyrýdy qolǵa aldyq. Bul – oqytýshylarymyz ben stýdentterimizdiń jaǵdaiyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan mańyzdy joba. Bizdiń ujym óz qyzmetinde Memleket basshysynyń «Biz kóshke ilesetin emes, kóshti bastaityn elderdiń qatarynda bolýymyz kerek» degen sózin árdaiym basty baǵdar etip keledi», - dedi rektor.
Mereitoilyq sharada Erlan Qarin QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń arnaiy joldaǵan quttyqtaý hatyn oqyp berdi.
«Barshańyzdy Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń qurylǵanyna 90 jyl tolýymen quttyqtaimyn. Bul tutas bilim jáne ǵylym salasynyń mereili belesi. Qazaq ulttyq ýniversiteti – elimizdiń tuńǵysh joǵary oqý oryndarynyń biri. Qasietti qarashańyraq ǵasyrǵa jýyq ýaqyt ishinde irgeli bilim ordasyna ainaldy. Bilikti mamandar ustahanasy retinde óziniń biregei dástúrin qalyptastyrdy. Bilim ordasy búgingi mereitoiyna zor jetistikterimen jetip otyr. Bedeldi halyqaralyq reitingterde Ortalyq Aziia aimaǵyndaǵy JOO kóshin bastaýy sonyń aiqyn dáleli. Stýdentterdi ǵylym men bilimge baýlyp, olardyń boiyna adal azamatqa tán qasietti sińirý jolynda eńbek etip júrgen ýniversitet ujymyna shynaiy rizashylyǵymdy bildiremin» delingen Prezident quttyqtaýynda.
Óz sózinde Erlan Tynymbaiuly ýniversitet 90 jyl boiy joǵary bilim men ǵylymnyń qarashańyraǵy bola otyryp, túrli salada bilikti kadrlardy daiyndaý jumystaryn júieli júrgizip kele jatqanyna toqtaldy. Memlekettik keńesshi bilim ordasy ǵalymdarynyń otandyq ǵylymdy damytýǵa qosyp jatqan jumystaryn joǵary baǵalady.
«Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversiteti Memleket basshysynyń udaiy nazarynda. Sońǵy jyldary bilim ordasynyń mártebesi kóterilip, damý jolynda kóptegen jumystar atqarylyp jatyr. Eki jyl buryn oqý ordasyna «Zertteý ýniversiteti» mártebesi berildi. Bul úlken nátije, joǵary kórsetkish. Prezidenttiń tapsyrmasymen QazUÝ qalashyǵynyń II damý kezeńi bastaldy. Aldaǵy ýaqytta jańa jataqhanalar, oqý kopýstary, innovatsiialyq ortalyq salynady. Jurtshylyq «QazUÝ qalashyǵy» dep atap ketken qalashyqtyń el úshin mańyzy zor. Ony «Almatynyń brendi, tutas dáýirdiń tólqujaty» - deýge bolady», - dedi Erlan Qarin.
Sóz sońynda Erlan Tynymbaiuly Prezident jarlyǵymen ýniversitettiń qyzmetkerlerin memlekettik nagradalarmen marapattady. Sondai-aq, jas ǵalymdarǵa páter sertifikatyn tabys etti.
Ýniversitettiń oqytýshy-professorlar quramy atynan shetel filologiiasy jáne aýdarma isi kafedrasynyń professory Eleonora Súleimenova sóz sóiledi.
«Búginde QazUÝ halyqaralyq reitingterde óziniń pozitsiiasyn joǵarlatyp, álemniń kóshbasshy JOO-larymen besekege qabiletti. Biz qaita órleý dáýirin bastan ótkerip, tez jáne sapaly túrde jańaryp jatyrmyz. Bul tek qoldanystaǵy infraqurylymdy nyǵaitýǵa jáne jańartýǵa qatysty emes. Onyń ishinde ǵylymi jetistikterdi, jańa joǵary tehnologiialyq ónimderdi, bilim berý, akademiialyq utqyrlyq jáne qosdiplom baǵdarlamasyn engizý de jatady. QazUÝ – álemdik deńgeidegi zertteý ýniversiteti retinde strategiialyq mindetterdi senimdi túrde iske asyra otyryp, Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomikalyq damýyna laiyqty túrle úles qosady», – dedi professor.
Saltanatty sharanyń sońy Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń mereitoiyna arnaiy daiyndalǵan kontserttik baǵdarlamamen jalǵasty.
Qaragóz Serikqyzy,
ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ, Baspagerlik, redaktorlyq jáne
dizainerlik óner kafedrasynyń oqytýshysy
