Jasyndai jyrlarymen jarq etip, 70-jyldardyń ortasynda ádebiet álemine iz salǵan, ózbek óńiri túletken Tólegen men Ómirzaqtan keiingi iri talanttardyń biri Aitýar Sabyrov bolatyn.
Aitýar Ómirzaquly Sabyrov 1958 jyly Ózbekstan Respýblikasy Naýai oblysy, Kenimeh aýdanynda dúniege kelgen. 1976-1983 jyldar aralyǵynda Tashkenttegi Nizami atyndaǵy institýtta oqyǵan. 1989 jyly tyrnaq aldy týyndysy «Saǵynysh» atpen jaryq kórgen. 1991 jyly Aitýar Sabyrov Tashkentte shyǵa bastaǵan «Dostyq týy» (qazirgi Nurly jol) gazetinde jumys istegen. Onyń aqyndyq talantyn da, jýrnalistik qabiletin de aidai álemge pash etip, dúiim elge tanytqan osy gazet boldy. Aitýar ómirdiń ashy-tushysyn, dámdisi men kermegin qosa tatqan aqyn. Óleńderi ómirdiń qaq ortasynan oiyp alynǵan. «Saǵynysh», «Dúnie jalǵan», «Menińde tittei muńym bar» kitaptarynyń avtory. Ógei ómir óbektemese de ózegindegi órtti óleńmen basqan Aitýardy Atajurtta Poeziia súier qaýym múldem bilmeidi. Osy maqsatpen aǵanyń 5-6 óleńin jariialaýdy jón kórdik. Jasyndai jyrdan sýsyndap, jańa jaýǵan jańbyrdan soń tabiǵat aiasynda serýendegendei bir serpilip qalyńyz!..
Tursynbek Bashar
Keshigip kelgen joqpyn ba?
Kóńilimdi bólip,
Júrgende dosym kóp muńǵa,
Jiylyp qapty sáigúlik mingen top munda.
Alaman qaida,
Alqaly myna jarysqa,
Keshigip kelgen joqpyn ba?!
Quldyraǵan kezde,
Qulamai qalǵan tuǵyry,
Armanda ketken,
Asyldyń edim túbiri.
Jigerimdi janyp,
Namysymnyń shoǵyn úrledi
Sáigúlikterdiń dúbiri.
Boiyma óńkei,
Marjan sózderdi daryttym,
Semser jyrlarymdy namysyma ákep janyttym.
Sózimdi naqtap,
Sezimdi baptap júrgende,
Elýge taiap qalyppyn.
Elý degeniń -
Saiasy salqyn báiterek,
Pendege aqyl jasaǵan jasqa sai kerek.
Otyzynda ketken Tólegen menen Meńdekesh,
Elýge kelse qaiter ed?!
Bos júrgen, sirá,
Meniń de kezim,
Sirek,
Kem,
Injýdi terem,qarshyǵa - oimen túirep men.
Sáigúlik baptap júlde alǵan ákem
- Qamshyny
Jartysyn joldyń ótkesin soq, dep úiretken!
Táýekel aityp,
Jalyna jyrdyń jarmastym,
Kerýenin tizgen ǵasyrlarymmen jalǵaspyn.
Babalar sózin keýdeme túidim tumar ǵyp,
Joqtaýsyz sirá, qalmaspyn...
Ellegiia
Syrahana,
Gýlegen jurt,
Jalǵyzbyn.
Kóz buldyrap,
Bas ainalǵan,
Hal qyzǵyn...
Esti me álde Sarybeldiń samaly,
Murynyma isi keldi jalbyzdyń.
Óńsheń sylqym -
Keýdesine kúná artqan,
Sýsyndaryn simirýdi unatqan.
Mende otyrmyn esi aýysqan pendedei,
Belgisiz bir yzyń ketpei qulaqtan.
Umyt bolǵan baqytty shaq
Jaily ánim,
Este bary -
Súringenim, taiǵanym,
Bir basyma jetken joq pa tairańym?
Qashan qoiam,
Qashan aitam bailamyn.
Qaidan keldim,
Qaida baram,
Qaidamyn?!
Aqan syndy - armany asqaq,
Dosy kem,
Jyr báigege men de tulpar qosyp em,
Qulager jyr kelmei qoidy sórege,
Mertiktirip aldym ba eken osy men?!
Bile almadym alda kútken kún qandai,
Jetsem eken,
Óz mejeme jyndanbai.
Zárem keide zár túbine ketedi,
Ár buryshta bir Batyrash turǵandai.
Batyrash tur tasasynda
Jar,quzdyń,
Ajal tilep ainalyp júr bar quzǵyn.
Bul ne ózi,
Eles pe álde...
Hal qyzǵyn?!
Keýek bastan kemtik oidy qýmaq bop,
Bal syradan qaita -qaita alǵyzdym.
Syrahana...
Gýlegen jurt...
Jalǵyzbyn...
Shyndyq
O, meniń shyndyǵym -ai,
Shyryldaǵan!
Qaiteiin,
Búgin seniń kúniń qarań.
Qaiqaiyp qulaq aspai qyryndaǵan,
Úlek ómir shashady jynyn maǵan.
Kókeide kómilgen jyr,
Buǵynǵan án...
Syn qaraidy-
Eshkim de tyńdamaidy,
(Árine aqymaqty kim qalaidy?!)
Kóz ushynda tek qana muńnyń aýly,
Muńnyń aýly
Qol bulǵap mundalaidy.
Tartyp kelem betke alyp synǵan aidy!
Túrim mynaý -
Muń qaptap, qaiǵy oraǵan,
Jylý tabam qai úiden, qai qoradan?
Qutyrynǵan qyrda-qys,
Saida -boran,
Jarqynym-aý, men endi qaida baram...
Bilmesterge buzyqpyn,
Jyryndymyn.
Júregimnen uǵady syrymdy kim?
Ár emshekke júgirgen ýyz tappai,
Jetim qozy sekildi kúnim búgin...
Aqsaq shýlan
Aiǵa qarap ulidy Ana qasqyr,
Jat daýystan oiandy jalańash qyr.
- Úr dúnieniń úreiin aldy-aý mynaý,
Ulyqqan ba taǵy da qara basqyr?!
Kúndizgi jel kórgen joq tynym áli,
Qardy ushyryp,
Qalshyldap qunyǵady.
Aqsaq shýlan aqylynan adasqan ba,
Jeti túnde bu nesi-ai ulyǵany?!
«Ishi-syrtyn sholsam da quz, ańǵardyń,
Ákki neme jaltardy -
Júz aldandym.
Búgin kózin qurtatyn sáti keldi,
Úni netken úreili ed bu zańǵardyń?!»
Osyny aityp jas shopan -
Zor tulǵaly,
Turdy ornynan...tirliktiń qortyldy áni.
Qosaýyzdan qos ajal búrikkende,
Qabyrǵasy túnektiń solqyldady.
Úreilene qaradyq qyrǵa shyǵyp,
Apan aýzy ajaldyń turdy ashylyp.
Aiaǵymyz astynda shýlan jatty,
Kóterilip denesi,
Bir basylyp.
Jannan keshken bul netken jyryndy edi,
Osy bopty-aý sońǵy ret súringeni.
Jabylmaǵan janardan uialdy ma?
Ájim beti aidyń da dirildedi...
- Qanshyq neme sen talai álektediń,
Tusyn ala atyppyn dál ókpeniń! -
Masattanǵan shopandy kórgen kezde,
Qasqyrǵa emes,
Adamǵa nálet dedim!
Nege ashyndym,
Ne batty shymbaiyma,
Taǵy ma, álde,
Álginiń myń qoiy ma?!
Bile almadym,
Sanamda sodan beri,
Qasqyr ulyp shyǵady tún boiyna...
Ósekshime
Otyrdym ústinde muń-kemeniń,
Sózderińdi esittim -
Úndemedim.
Uiat boldy-aý,
Bárinen uiat boldy-aý,
Bolar-bolmas nársege kúndegeniń.
Men ózińdi aqyldy qyz ba desem,
Júregińde jibimes muz bar eken,
Jan dúnień tońdyrar yzǵar eken.
Qai jigittiń soryna týylǵansyń,
Taǵy da kimniń jany syzdar eken?!
Ǵaibattadyń,
Orynsyz ǵaibattadyń,
Uiat boldy ósekti sairatqanyń.
Qashan kórdiń kúnshildiń kúńkilinen,
Kúnniń shyqpai,
Mezgilsiz ai batqanyn.
Sen aitty dep tusaman bula atymdy,
Qyzyqpenen ótkizem myna túndi.
Mahabbatsyz aqyn ol -
Ólgen aqyn,
Kúńkildep baq, kúńkilde,
Syna aqyndy!
Sózderińnen qulaǵym shýlap ketti,
Janarymdy ósek sel-sýlap ketti.
Jazyqsyzdan-jazyqsyz jábirlengen,
Qairan júrek qattyraq týlap ketti...
Ekologiialyq jyr
Asaý tolqyn aiaǵyn qumǵa malyp,
Arnasyna qaiǵy men
Muń qamalyp.
Qairańdaǵy shabaqtai Aral búgin,
Aýnaqshidy,
Baýyryn kúnge qaryp.
Ný qamys joq - qýrady,
Seldiredi.
Jaǵada tek qum kóship, jel júredi.
Demi qysqan aýrýdai álsin-álsin
Qar shyńdarǵa qaraidy,
Telmiredi.
Telmiredi -
Uzaq kún kóz almaidy,
Al jaǵada alapat tozań-qaiǵy,
Ala quiyn ishinen anda-sanda,
Jetim keme jelkeni bozańdaidy.
Bozańdaidy -
Tek qana kóz aldaidy,
Shybyn janym shyrqyrap tóze almaidy...
Qulandar joq jaǵada óre shapqan,
Balyq isi shyqpaidy jer oshaqtan.
Úmit kútip búginnen,
Bolashaqtan,
Aral jatyr kózinen sorasy aqqan!
Baiǵusym-ai, kórdiń be nala jurttan,
Qalai basam kóńildi alaburtqan?!
Qart Pamir de tur, áne, muńǵa oranyp,
Qara oramal jamylyp,
Qara bulttan.
Adam boldy-aý túbinde qurtar qaiǵyń,
Ashýlanyp nesine burtańdaimyn.
Janaryma irilgen qos tamshyny,
Sábiime kórsetpei
Syrt ainaldym...
Ult portaly
