1 shildeden bastap Qazaqstanda turǵyndardyń ómirin ózgertetin birshama jańashyldyq kúshine enedi. Sanaýly kúnderden keiin enetin ózgeristerge qatysty qysqasha sholýdy nazarlaryńyzǵa usynamyz!
Bazalyq zeinetaqyny tóleý tártibi ózgeredi
1 shildeden bastap bazalyq zeinetaqyny tóleý tártibi ózgeredi. Budan bylai bazalyq zeinetaqynyń mólsheri azamattardyń eńbek ótili men zeinetaqy júiesine qatysý uzaqtyǵyna táýeldi bolady. Eger búginde barlyq zeinetkerge bazalyq zeinetaqy eń tómengi kúnkóris deńgeiiniń 54% mólsherinde nemese 15 274 teńge tólense, onda 1 shildeden bastap onyń mólsheri zeinetaqy júiesine qatysý ótiline bailanysty artady.
Eńbek ótili 10 jyl nemese odan kem, ne múldem joq azamattarǵa bazalyq zeinetaqy eń tómengi kúnkóris deńgeiiniń 54% shamasynda belgilenedi. Iaǵni 15 274 teńge. Al eger eńbek ótili 10 jyldan assa, ár jyl úshin 2 protsent ústeme qosylady. Eńbek ótili 33 jyl nemese odan da kóp azamattarǵa eń tómengi kúnkóris deńgeiiniń 100%-y nemese 28 284 teńge tólenedi. Bul rette 1998 jylǵy 1 qańtarǵa deiingi eńbek ótili men 1998 jyldan keiingi jinaqtaýshy zeinetaqy júiesine qatysý ótili esepke alynady.
Biyl respýblikalyq biýdjetten bazalyq zeinetaqyǵa 530 milliard teńge qarastyrylǵan.
Jańa memlekettik járdemaqy
Biyl Qazaqstan prezidenti halyqqa Joldaýynda 2018 jyldyń 1 shildesinen bastap kámeletke tolǵan, bala kezinen birinshi toptaǵy múgedekterdi baǵyp otyrǵan ata-analar úshin qosymsha memlekettik járdemaqyny engizýdi tapsyrǵan bolatyn.
Qosymsha járdemaqyny shamamen 14 myń otbasy ai saiyn alatyn bolady. Járdemaqy kólemi biyl eń tómengi kúnkóris deńgeiiniń 1,05 mólsherin nemese 29 699 teńgeni quraidy.
Bul maqsatqa osy jyly 2,7 milliard teńge kózdelgen.
Patsientterdiń ambýlatorlyq kartasy joiylady
Qazir respýblikanyń segiz óńiri aýrýhanalarda qaǵazbastylyqty joiý maqsatynda pilotty rejimde elektrondy júiege kóshken. 1 shildeden bastap "qaǵazsyz aýrýhana" jobasyna búkil Qazaqstan qosylmaq.
"1 shildeden bastap qalǵan óńirler, Almaty men Astanany qosa alǵanda, patsientterdiń jazbasyn tolyǵymen elektrondy formatta júrgizedi. Iaǵni, pilottyq joba aiasynda ambýlatorlyq kartalar joiylady", — degen edi densaýlyq saqtaý vitse-ministri Oljas Ábishev.
Aita ketsek, qazirgi tańda Qazaqstanda memlekettik tapsyrys boiynsha jumys isteitin, iaǵni tegin meditsinalyq kómek kólemin oryndaityn 900-den asa meditsinalyq uiym bar. Olardyń 35%-i – jekemenshik, qalǵany – memlekettik.
e-Pasport pen e-Viza
1 shildeden bastap Qazaqstanda avtokólikterdiń elektrondy pasporty engiziledi.
Elektrondy pasportta temir tulpardyń zaýyttan shyqqan kúninen bastap, buzylǵany, tipti apatqa túskeni týraly barlyq "ómirbaiany" jazylady. Bul aqparattyń burmalanýyna jol bermei, mundai qujattardy qoldan jasaýǵa tosqaýyl bolady. Bolashaqta minilgen kólikti satyp alǵysy kelgen adam arnaiy portaldan onyń "ómir tarihymen" tanysa alady. Málimetter Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń biryńǵai bazasynda saqtalady.
e-pasportqa kóshý EAEO-da qujattardy rásimdeý protsesin ońtailandyryp, biznestiń operatsiialyq shyǵyndaryn tómendetpek.
"Elektrondy tehpasportqa kezeń-kezeńmen kóshemiz. Pasport EAEO elderiniń barlyǵyna birdei bolady", —degen edi Qazaqstan avtomobil biznesi qaýymdastyǵynyń ókilderi.
Áý basta EAEO-ǵa múshe elder kólikterdiń elektrondy pasportyna 2017 jyldyń 1shildesinde kóshpekshi bolǵan. Alaida tehnikalyq túitkilderge bailanysty jańashyldyq bir jylǵa keiinge qaldyryldy.
Shildeniń birinshi kúninen iske qosylatyn dúnielerdiń biri – elektrondy viza. Qazaqstanǵa kelgisi keletin sheteldik qonaqtarǵa e-vizany alý úshin konsýldyq bólimderge barý mindet emes. Shetel azamaty elektrondy portal arqyly Qazaqstannyń kóshi-qon qyzmetine júgine alady. Óziniń jeke málimetterin, elge kelý maqsaty men bolý merzimin, qarjylyq múmkindikterin onlain kórsetýge múmkindik bar.
Keiin shetel azamatynyń málimetteri derekter bazasy boiynsha tekseriledi. Eger eshqandai shekteýler bolmasa, onda álgi azamattyń atyna e-viza rásimdeledi. Sonymen qatar mádeniet ministrligi tarapynan sheteldikter úshin "e-qonaq úi" qyzmetin engizý josparlanyp otyr: sheteldik qonaq úige ornalasqan kezde avtomatty túrde portalǵa tirkeledi.
Temeki taǵy qymbattaidy
Byltyr qyrkúiekte QR Premer-ministri Baqytjan Saǵyntaev QR Úkimetiniń №587 "Qazaqstan Respýblikasy Úkimetiniń 2007 jylǵy 4 sáýirdegi № 260 "Súzgimen, súzgisiz jáne papiros sigaretteriniń eń tómengi bólshek baǵalaryn belgileý týraly" qaýlysyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly" qaýlysyn bekitken bolatyn.
Osy qujatqa sáikes, Qazaqstanda temekiniń eń tómengi bólshek saýda baǵasy mynadai: 2018 jyldyń 1 qańtarynan 30 maýsymyna deiin – 340 teńge, 2018 jyldyń 1 shildesinen 31 jeltoqsanyna deiin – 360 teńge; 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap 380 teńgeni quraidy.
Aita ketsek, buǵan deiin bir qorap temekiniń eń tómengi baǵasy 320 teńge bolǵan edi.
Jábirlenýshilerge ótemaqy qoryna aqsha túse bastaidy
Qazaqstanda qylmystardan zardap shekken tulǵalarǵa bir rettik materialdyq kómek kórsetý úshin jábirlenýshilerge ótemaqy qory qurylǵan bolatyn. QR prezidenti tiisti zańǵa osy jyldyń qańtarynda qol qoidy.
Jábirlenýshiler úsh sanat boiynsha qarastyrylady. Olar: kámeletke tolmai jatyp zorlyq-zombylyq qurbany bolǵandar, adam saýdasyna túskender, densaýlyǵyna aýyr ziian kelgender jáne immýn tapshylyǵy virýsyn juqtyrǵandar (VICh/SPID). Sondai-aq, jábirlenýshi qaitys bolǵan jaǵdaida, ótemaqy onyń týystaryna tólenedi.
Qorǵa bes kózden aqsha túsedi: sotpen óndiriletin májbúrli tólemder; protsessýaldy mindetterdi oryndamaǵany úshin sot sheshimimen óndiriletin aqsha; túzeý jumystary boiynsha túsimder; keri talap qoiý tártibinde óndiriletin aqsha; QR zańnamasynda tyiym salynbaǵan basqa kózder.
Qarjy ministrliginiń esepteýinshe, jylyna atalǵan qorǵa shamamen bir milliard teńge jinalady.
Al jábirlenýshilerge ótemaqy 2020 jyldyń 1 qańtarynan bastap tólene bastaidy.
Jylý tarifi tómendeidi
1 shildeden bastap Astanada jylý tarifi shamamen 5%-ke tómendeidi.
1 qańtardan bekitilgen tarif GKal úshin 1777,14 teńgeni, al ótemdik tarif 1 shildeden 31 jeltoqsanǵa deiin 1695,24 teńgeni qurady. Tarif 4,6 protsentke tómendegen. 2019 jyly tarifter 4,8%-ke tómendetilmek.
Jańa tarif 1 shildeden bastap bir jyl merzimge kúshine enedi.
Depozitter boiynsha jyldyq joǵary syiaqy mólsheri ózgeredi
2018 jyldyń 1 shildesinen bastap Qazaqstannyń depozitterge kepildik berý qory usynatyn jeke tulǵalardyń jańadan tartylǵan depozitteri boiynsha eń joǵarǵy jyldyq syiaqy mólsherlemesi 12%-ǵa deiin tómendeidi.
"Qazaqstannyń depozitterge kepildik berý qory" AQ direktorlar keńesi depozitterge mindetti kepildik berý júiesine qatysýshy bankterge usynatyn teńgedegi depozitter boiynsha eń joǵarǵy syiaqy mólsherlemesin qaita qarap shyqty.
Sonymen, 1 shildeden bastap jeke tulǵalardyń ulttyq valiýtadaǵy jańadan tartylǵan depozitteri boiynsha usynylatyn eń joǵarǵy jyldyq syiaqy mólsherlemesi 12%-ǵa deiin tómendetiledi. Al, jeke tulǵalardyń jańadan tartylǵan shetel valiýtasyndaǵy depozitteri boiynsha usynylatyn eń joǵarǵy jyldyq syiaqy mólsherlemesi sol deńgeide saqtalady (1%).
Depozit naryǵynyń koniýnktýrasy kúrt ózgergen jaǵdaida, bul mólsherlemelerdi Direktorlar keńesi jáne (nemese) "QDKBQ" AQ-nyń jalǵyz aktsioneri – QR Ulttyq banki qaita qaraýy múmkin.
Memlekettik satyp alý qaǵidalaryna ózgerister engiziledi
1 shildeden bastap Memlekettik satyp alýdy júzege asyrý qaǵidalaryna engizilgen ózgerister kúshine enedi. Túzetýler qurylys salasyndaǵy memlekettik satyp alý jumystaryn jeńildetý jáne sybailas jemqorlyq táýekelderin tómendetý maqsatynda engizilgen.
Qaǵidalardyń tujyrymdamalyq túzetýleri mynadai:
- memlekettik satyp alýdyń veb-portaly arqyly rásimdeletin konsortsialdyq kelisimniń úlgilik nysanyn bekitý;
- qurylys salasyndaǵy memlekettik satyp alý jumystaryn júzege asyrý kezinde jumys tájiribesin esepteýdiń naqty reglamenti;
- tapsyrys berýshilerdi tehnikalyq sipattamada satyp alynatyn taýarlardyń, jumystardyń jáne kórsetiletin qyzmetterdiń ulttyq standartyn (bar bolsa) kórsetýge mindetteý. Olar bolmaǵan jaǵdaida memleket aralyq standarttardy kórsetý.
- jetkizýshilerdi taýarlardy jetkizý jáne jumystardy oryndaý kezinde, taýardyń shyǵarylǵany týraly sertifikatty usynýǵa mindetteý. Eger taýar Qazaqstanda shyǵarylǵan bolsa, onda jetkizýshi ST-KZ sertifikatyn usynýǵa mindetti. Eger taýar importtyq ónim bolsa, onda shyǵarylǵan eldiń tiisti ýákiletti organymen berilgen, taýardyń shyǵarylǵany týraly sertifikatty usynady.
