1 شٸلدەدەن باستاپ قازاقستاندا تۇرعىنداردىڭ ٶمٸرٸن ٶزگەرتەتٸن بٸرشاما جاڭاشىلدىق كٷشٸنە ەنەدٸ. ساناۋلى كٷندەردەن كەيٸن ەنەتٸن ٶزگەرٸستەرگە قاتىستى قىسقاشا شولۋدى نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز!
بازالىق زەينەتاقىنى تٶلەۋ تەرتٸبٸ ٶزگەرەدٸ
1 شٸلدەدەن باستاپ بازالىق زەينەتاقىنى تٶلەۋ تەرتٸبٸ ٶزگەرەدٸ. بۇدان بىلاي بازالىق زەينەتاقىنىڭ مٶلشەرٸ ازاماتتاردىڭ ەڭبەك ٶتٸلٸ مەن زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسۋ ۇزاقتىعىنا تەۋەلدٸ بولادى. ەگەر بٷگٸندە بارلىق زەينەتكەرگە بازالىق زەينەتاقى ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 54% مٶلشەرٸندە نەمەسە 15 274 تەڭگە تٶلەنسە, وندا 1 شٸلدەدەن باستاپ ونىڭ مٶلشەرٸ زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسۋ ٶتٸلٸنە بايلانىستى ارتادى.
ەڭبەك ٶتٸلٸ 10 جىل نەمەسە ودان كەم, نە مٷلدەم جوق ازاماتتارعا بازالىق زەينەتاقى ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 54% شاماسىندا بەلگٸلەنەدٸ. ياعني 15 274 تەڭگە. ال ەگەر ەڭبەك ٶتٸلٸ 10 جىلدان اسسا, ەر جىل ٷشٸن 2 پروتسەنت ٷستەمە قوسىلادى. ەڭبەك ٶتٸلٸ 33 جىل نەمەسە ودان دا كٶپ ازاماتتارعا ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 100%-ى نەمەسە 28 284 تەڭگە تٶلەنەدٸ. بۇل رەتتە 1998 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيٸنگٸ ەڭبەك ٶتٸلٸ مەن 1998 جىلدان كەيٸنگٸ جيناقتاۋشى زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسۋ ٶتٸلٸ ەسەپكە الىنادى.
بيىل رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بازالىق زەينەتاقىعا 530 ميلليارد تەڭگە قاراستىرىلعان.
جاڭا مەملەكەتتٸك جەردەماقى
بيىل قازاقستان پرەزيدەنتٸ حالىققا جولداۋىندا 2018 جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن باستاپ كەمەلەتكە تولعان, بالا كەزٸنەن بٸرٸنشٸ توپتاعى مٷگەدەكتەردٸ باعىپ وتىرعان اتا-انالار ٷشٸن قوسىمشا مەملەكەتتٸك جەردەماقىنى ەنگٸزۋدٸ تاپسىرعان بولاتىن.
قوسىمشا جەردەماقىنى شامامەن 14 مىڭ وتباسى اي سايىن الاتىن بولادى. جەردەماقى كٶلەمٸ بيىل ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 1,05 مٶلشەرٸن نەمەسە 29 699 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
بۇل ماقساتقا وسى جىلى 2,7 ميلليارد تەڭگە كٶزدەلگەن.
پاتسيەنتتەردٸڭ امبۋلاتورلىق كارتاسى جويىلادى
قازٸر رەسپۋبليكانىڭ سەگٸز ٶڭٸرٸ اۋرۋحانالاردا قاعازباستىلىقتى جويۋ ماقساتىندا پيلوتتى رەجيمدە ەلەكتروندى جٷيەگە كٶشكەن. 1 شٸلدەدەن باستاپ "قاعازسىز اۋرۋحانا" جوباسىنا بٷكٸل قازاقستان قوسىلماق.
"1 شٸلدەدەن باستاپ قالعان ٶڭٸرلەر, الماتى مەن استانانى قوسا العاندا, پاتسيەنتتەردٸڭ جازباسىن تولىعىمەن ەلەكتروندى فورماتتا جٷرگٸزەدٸ. ياعني, پيلوتتىق جوبا اياسىندا امبۋلاتورلىق كارتالار جويىلادى", — دەگەن ەدٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ولجاس ەبٸشەۆ.
ايتا كەتسەك, قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستاندا مەملەكەتتٸك تاپسىرىس بويىنشا جۇمىس ٸستەيتٸن, ياعني تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەك كٶلەمٸن ورىندايتىن 900-دەن اسا مەديتسينالىق ۇيىم بار. ولاردىڭ 35%-ٸ – جەكەمەنشٸك, قالعانى – مەملەكەتتٸك.
e-پاسپورت پەن e-ۆيزا
1 شٸلدەدەن باستاپ قازاقستاندا اۆتوكٶلٸكتەردٸڭ ەلەكتروندى پاسپورتى ەنگٸزٸلەدٸ.
ەلەكتروندى پاسپورتتا تەمٸر تۇلپاردىڭ زاۋىتتان شىققان كٷنٸنەن باستاپ, بۇزىلعانى, تٸپتٸ اپاتقا تٷسكەنٸ تۋرالى بارلىق "ٶمٸربايانى" جازىلادى. بۇل اقپاراتتىڭ بۇرمالانۋىنا جول بەرمەي, مۇنداي قۇجاتتاردى قولدان جاساۋعا توسقاۋىل بولادى. بولاشاقتا مٸنٸلگەن كٶلٸكتٸ ساتىپ العىسى كەلگەن ادام ارنايى پورتالدان ونىڭ "ٶمٸر تاريحىمەن" تانىسا الادى. مەلٸمەتتەر ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ بٸرىڭعاي بازاسىندا ساقتالادى.
e-پاسپورتقا كٶشۋ ەاەو-دا قۇجاتتاردى رەسٸمدەۋ پروتسەسٸن وڭتايلاندىرىپ, بيزنەستٸڭ وپەراتسييالىق شىعىندارىن تٶمەندەتپەك.
"ەلەكتروندى تەحپاسپورتقا كەزەڭ-كەزەڭمەن كٶشەمٸز. پاسپورت ەاەو ەلدەرٸنٸڭ بارلىعىنا بٸردەي بولادى", —دەگەن ەدٸ قازاقستان اۆتوموبيل بيزنەسٸ قاۋىمداستىعىنىڭ ٶكٸلدەرٸ.
ەۋ باستا ەاەو-عا مٷشە ەلدەر كٶلٸكتەردٸڭ ەلەكتروندى پاسپورتىنا 2017 جىلدىڭ 1شٸلدەسٸندە كٶشپەكشٸ بولعان. الايدا تەحنيكالىق تٷيتكٸلدەرگە بايلانىستى جاڭاشىلدىق بٸر جىلعا كەيٸنگە قالدىرىلدى.
شٸلدەنٸڭ بٸرٸنشٸ كٷنٸنەن ٸسكە قوسىلاتىن دٷنيەلەردٸڭ بٸرٸ – ەلەكتروندى ۆيزا. قازاقستانعا كەلگٸسٸ كەلەتٸن شەتەلدٸك قوناقتارعا ە-ۆيزانى الۋ ٷشٸن كونسۋلدىق بٶلٸمدەرگە بارۋ مٸندەت ەمەس. شەتەل ازاماتى ەلەكتروندى پورتال ارقىلى قازاقستاننىڭ كٶشٸ-قون قىزمەتٸنە جٷگٸنە الادى. ٶزٸنٸڭ جەكە مەلٸمەتتەرٸن, ەلگە كەلۋ ماقساتى مەن بولۋ مەرزٸمٸن, قارجىلىق مٷمكٸندٸكتەرٸن ونلاين كٶرسەتۋگە مٷمكٸندٸك بار.
كەيٸن شەتەل ازاماتىنىڭ مەلٸمەتتەرٸ دەرەكتەر بازاسى بويىنشا تەكسەرٸلەدٸ. ەگەر ەشقانداي شەكتەۋلەر بولماسا, وندا ەلگٸ ازاماتتىڭ اتىنا ە-ۆيزا رەسٸمدەلەدٸ. سونىمەن قاتار مەدەنيەت مينيسترلٸگٸ تاراپىنان شەتەلدٸكتەر ٷشٸن "ە-قوناق ٷي" قىزمەتٸن ەنگٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر: شەتەلدٸك قوناق ٷيگە ورنالاسقان كەزدە اۆتوماتتى تٷردە پورتالعا تٸركەلەدٸ.
تەمەكٸ تاعى قىمباتتايدى
بىلتىر قىركٷيەكتە قر پرەمەر-مينيسترٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ قر ٷكٸمەتٸنٸڭ №587 "قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ 2007 جىلعى 4 سەۋٸردەگٸ № 260 "سٷزگٸمەن, سٷزگٸسٸز جەنە پاپيروس سيگارەتتەرٸنٸڭ ەڭ تٶمەنگٸ بٶلشەك باعالارىن بەلگٸلەۋ تۋرالى" قاۋلىسىنا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى" قاۋلىسىن بەكٸتكەن بولاتىن.
وسى قۇجاتقا سەيكەس, قازاقستاندا تەمەكٸنٸڭ ەڭ تٶمەنگٸ بٶلشەك ساۋدا باعاسى مىناداي: 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان 30 ماۋسىمىنا دەيٸن – 340 تەڭگە, 2018 جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن 31 جەلتوقسانىنا دەيٸن – 360 تەڭگە; 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ 380 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
ايتا كەتسەك, بۇعان دەيٸن بٸر قوراپ تەمەكٸنٸڭ ەڭ تٶمەنگٸ باعاسى 320 تەڭگە بولعان ەدٸ.
جەبٸرلەنۋشٸلەرگە ٶتەماقى قورىنا اقشا تٷسە باستايدى
قازاقستاندا قىلمىستاردان زارداپ شەككەن تۇلعالارعا بٸر رەتتٸك ماتەريالدىق كٶمەك كٶرسەتۋ ٷشٸن جەبٸرلەنۋشٸلەرگە ٶتەماقى قورى قۇرىلعان بولاتىن. قر پرەزيدەنتٸ تيٸستٸ زاڭعا وسى جىلدىڭ قاڭتارىندا قول قويدى.
جەبٸرلەنۋشٸلەر ٷش سانات بويىنشا قاراستىرىلادى. ولار: كەمەلەتكە تولماي جاتىپ زورلىق-زومبىلىق قۇربانى بولعاندار, ادام ساۋداسىنا تٷسكەندەر, دەنساۋلىعىنا اۋىر زييان كەلگەندەر جەنە يممۋن تاپشىلىعى ۆيرۋسىن جۇقتىرعاندار (ۆيچ/سپيد). سونداي-اق, جەبٸرلەنۋشٸ قايتىس بولعان جاعدايدا, ٶتەماقى ونىڭ تۋىستارىنا تٶلەنەدٸ.
قورعا بەس كٶزدەن اقشا تٷسەدٸ: سوتپەن ٶندٸرٸلەتٸن مەجبٷرلٸ تٶلەمدەر; پروتسەسسۋالدى مٸندەتتەردٸ ورىنداماعانى ٷشٸن سوت شەشٸمٸمەن ٶندٸرٸلەتٸن اقشا; تٷزەۋ جۇمىستارى بويىنشا تٷسٸمدەر; كەرٸ تالاپ قويۋ تەرتٸبٸندە ٶندٸرٸلەتٸن اقشا; قر زاڭناماسىندا تىيىم سالىنباعان باسقا كٶزدەر.
قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ ەسەپتەۋٸنشە, جىلىنا اتالعان قورعا شامامەن بٸر ميلليارد تەڭگە جينالادى.
ال جەبٸرلەنۋشٸلەرگە ٶتەماقى 2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ تٶلەنە باستايدى.
جىلۋ تاريفٸ تٶمەندەيدٸ
1 شٸلدەدەن باستاپ استانادا جىلۋ تاريفٸ شامامەن 5%-كە تٶمەندەيدٸ.
1 قاڭتاردان بەكٸتٸلگەن تاريف گكال ٷشٸن 1777,14 تەڭگەنٸ, ال ٶتەمدٸك تاريف 1 شٸلدەدەن 31 جەلتوقسانعا دەيٸن 1695,24 تەڭگەنٸ قۇرادى. تاريف 4,6 پروتسەنتكە تٶمەندەگەن. 2019 جىلى تاريفتەر 4,8%-كە تٶمەندەتٸلمەك.
جاڭا تاريف 1 شٸلدەدەن باستاپ بٸر جىل مەرزٸمگە كٷشٸنە ەنەدٸ.
دەپوزيتتەر بويىنشا جىلدىق جوعارى سىياقى مٶلشەرٸ ٶزگەرەدٸ
2018 جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن باستاپ قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ قورى ۇسىناتىن جەكە تۇلعالاردىڭ جاڭادان تارتىلعان دەپوزيتتەرٸ بويىنشا ەڭ جوعارعى جىلدىق سىياقى مٶلشەرلەمەسٸ 12%-عا دەيٸن تٶمەندەيدٸ.
"قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ قورى" اق ديرەكتورلار كەڭەسٸ دەپوزيتتەرگە مٸندەتتٸ كەپٸلدٸك بەرۋ جٷيەسٸنە قاتىسۋشى بانكتەرگە ۇسىناتىن تەڭگەدەگٸ دەپوزيتتەر بويىنشا ەڭ جوعارعى سىياقى مٶلشەرلەمەسٸن قايتا قاراپ شىقتى.
سونىمەن, 1 شٸلدەدەن باستاپ جەكە تۇلعالاردىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى جاڭادان تارتىلعان دەپوزيتتەرٸ بويىنشا ۇسىنىلاتىن ەڭ جوعارعى جىلدىق سىياقى مٶلشەرلەمەسٸ 12%-عا دەيٸن تٶمەندەتٸلەدٸ. ال, جەكە تۇلعالاردىڭ جاڭادان تارتىلعان شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى دەپوزيتتەرٸ بويىنشا ۇسىنىلاتىن ەڭ جوعارعى جىلدىق سىياقى مٶلشەرلەمەسٸ سول دەڭگەيدە ساقتالادى (1%).
دەپوزيت نارىعىنىڭ كونيۋنكتۋراسى كٷرت ٶزگەرگەن جاعدايدا, بۇل مٶلشەرلەمەلەردٸ ديرەكتورلار كەڭەسٸ جەنە (نەمەسە) "قدكبق" اق-نىڭ جالعىز اكتسيونەرٸ – قر ۇلتتىق بانكٸ قايتا قاراۋى مٷمكٸن.
مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ قاعيدالارىنا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلەدٸ
1 شٸلدەدەن باستاپ مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋدى جٷزەگە اسىرۋ قاعيدالارىنا ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەر كٷشٸنە ەنەدٸ. تٷزەتۋلەر قۇرىلىس سالاسىنداعى مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ جۇمىستارىن جەڭٸلدەتۋ جەنە سىبايلاس جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸن تٶمەندەتۋ ماقساتىندا ەنگٸزٸلگەن.
قاعيدالاردىڭ تۇجىرىمدامالىق تٷزەتۋلەرٸ مىناداي:
- مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋدىڭ ۆەب-پورتالى ارقىلى رەسٸمدەلەتٸن كونسورتسيالدىق كەلٸسٸمنٸڭ ٷلگٸلٸك نىسانىن بەكٸتۋ;
- قۇرىلىس سالاسىنداعى مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ جۇمىستارىن جٷزەگە اسىرۋ كەزٸندە جۇمىس تەجٸريبەسٸن ەسەپتەۋدٸڭ ناقتى رەگلامەنتٸ;
- تاپسىرىس بەرۋشٸلەردٸ تەحنيكالىق سيپاتتامادا ساتىپ الىناتىن تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ جەنە كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ ۇلتتىق ستاندارتىن (بار بولسا) كٶرسەتۋگە مٸندەتتەۋ. ولار بولماعان جاعدايدا مەملەكەت ارالىق ستاندارتتاردى كٶرسەتۋ.
- جەتكٸزۋشٸلەردٸ تاۋارلاردى جەتكٸزۋ جەنە جۇمىستاردى ورىنداۋ كەزٸندە, تاۋاردىڭ شىعارىلعانى تۋرالى سەرتيفيكاتتى ۇسىنۋعا مٸندەتتەۋ. ەگەر تاۋار قازاقستاندا شىعارىلعان بولسا, وندا جەتكٸزۋشٸ ست-كZ سەرتيفيكاتىن ۇسىنۋعا مٸندەتتٸ. ەگەر تاۋار يمپورتتىق ٶنٸم بولسا, وندا شىعارىلعان ەلدٸڭ تيٸستٸ ۋەكٸلەتتٸ ورگانىمەن بەرٸلگەن, تاۋاردىڭ شىعارىلعانى تۋرالى سەرتيفيكاتتى ۇسىنادى.
