Jańa oqý jylynyń bastalýyna sanaýly kún qaldy. Qazir ata-analar mektep formasyn, aiaq kiim, sómke men keńse taýarlaryn alyp, balasyn sabaqqa daiyndap jatyr. Biyl mektepke daiyndyq otbasylyq biýdjetke qanshalyqty salmaq túsiredi? Bir balany mektepke tolyq jinaý úshin qansha aqsha qajet? 2026 jyly bul suraq ásirese ózekti. Sebebi biyl elimizde 380 myńnan astam bala mektep tabaldyryǵyn alǵash ret attaidy dep kútilýde. Jalpy, jańa oqý jylynda 8 myńnan astam mektep jumys isteidi, dep habarlaidy ult.kz.
Bir balany mektepke daiyndaý qansha turady?
Qazirgi baǵalarǵa jasalǵan esep boiynsha, bir balany mektepke barynsha únemdep daiyndaý úshin shamamen 70-90 myń teńge qajet. Al kiimniń birneshe túrin, sapaly aiaq kiim men sómkeni tańdasa, shyǵyn 120-170 myń teńgege deiin jetýi múmkin.
Sapaly nemese brendtik taýarlarǵa basymdyq berilgen jaǵdaida ata-ananyń shyǵyny 220-300 myń teńgeden de asyp ketýi yqtimal. Bul esepke qysqy kiim, smartfon, planshet, jolaqy, aqyly úiirmeler men qosymsha oqýlyqtar kirmeidi.
Iaǵni eki balasy mektepke baratyn otbasy tek negizgi kerek-jaraqtyń ózine shamamen 140-340 myń teńge aralyǵynda qarajat jumsaýy múmkin.
Eń qymbat shyǵyn – mektep formasy
Mektepke qajetti zattardyń ishinde ata-ananyń qaltasyna eń kóp salmaq túsiretinderdiń biri – forma.
Mysaly, Almatydaǵy qazirgi usynystarǵa qaraǵanda, ul balaǵa arnalǵan kostiým-shalbar shamamen 17-20 myń teńgeden bastalady. Qyzdarǵa arnalǵan tórt bólikten turatyn forma 25-30 myń teńge shamasynda.
Al jekelegen kiimderdi satyp alǵanda qyz balaǵa arnalǵan tolyq jiyntyqtyń quny 40-50 myń teńgege deiin barýy múmkin. Keibir dúkenderde pidjak, shalbar, beldemshe men jeideniń árqaisysy bólek satylady.
Arzanyraq nusqalardy izdegen ata-analar bazarlar men otandyq óndirýshilerdiń ónimderine nazar aýdara alady. Máselen, keibir dúkenderde aq koftany 5-6 myń, pidjakty 8 myń, beldemsheni 6,5 myń teńge shamasynda tabýǵa bolady. Mundai jaǵdaida bir balanyń formasyn 30-40 myń teńge kóleminde jinaýǵa múmkindik bar.
Aiaq kiim men sporttyq kiim de qymbatqa túsedi
Mektep formasynan bólek, balanyń kúndelikti aiaq kiimi men dene shynyqtyrý sabaǵyna arnalǵan kiimi de biýdjetke áser etedi.
Saraptamalarda mektepke daiyndyq kezinde eń qymbat sanattardyń qatarynda aiaq kiim, sporttyq kiim jáne riýkzak atalady. Aiaq kiim baǵasynyń ósýi ásirese oqý jyly qarsańynda baiqalady, óitkeni tamyzda suranys kúrt artady.
Sondyqtan ata-analar barlyq satyp alýdy sońǵy kúnderge qaldyrmai, baǵany birneshe dúkennen salystyryp alǵany tiimdi.
Sómke men keńse taýarlaryna qansha ketedi?
Mektep sómkesiniń baǵasy da onyń sapasy men brendine bailanysty aitarlyqtai ózgeredi. Arzan nusqalaryn birneshe myń teńgege tabýǵa bolsa, ortopediialyq nemese tanymal brendterdiń sómkeleri ondaǵan myń teńge turýy múmkin.
Buǵan qosa ata-analar dápter, qalam, qaryndash, óshirgish, syzǵysh, boiaý, albom, penal jáne basqa da keńse taýarlaryn satyp alady.
Keńse taýarlarynyń baǵasy da jyl saiyn ósip keledi. 2026 jyldyń maýsymyndaǵy derek boiynsha bul sanattaǵy tutyný baǵalarynyń indeksi 105,3% bolǵan.
Sondyqtan barlyq kerek-jaraqty birden bir dúkennen satyp alýdyń ornyna, birneshe saýda núktesindegi baǵany salystyrý otbasy biýdjetin biraz únemdeýge múmkindik beredi.
Dúken be, marketpleis pe?
Biyl ata-analardyń aldynda taǵy bir tańdaý tur: qajetti zattardy dúkennen alý nemese internet arqyly tapsyrys berý.
Júrgizilgen salystyrýda dúkenderdegi bir oqýshyǵa arnalǵan jiyntyqtyń baǵasy qyz balalar úshin shamamen 78,3-206,9 myń teńge, ul balalar úshin 75,2-204,8 myń teńge aralyǵynda bolǵan.
Marketpleisterde baǵa kei jaǵdaida odan da joǵary: qyzdarǵa arnalǵan jiyntyq 96,8-210,8 myń teńge, uldarǵa arnalǵany 109,9-250,5 myń teńgege deiin jetken.
Degenmen internetten arzanyraq usynystardy taýyp, aktsiia men jeńildikterdi paidalaný múmkindigi bar. Al dúkennen satyp alýdyń basty artyqshylyǵy – kiimdi balanyń ózine ólshep kórýge bolady.
Áleýmettik kómek kimderge beriledi?
Mektepke daiyndyq shyǵyny joǵary bolǵandyqtan, áleýmettik osal otbasylarǵa da kómek qarastyrylǵan.
2026-2027 oqý jyly qarsańynda Qazaqstanda 450 myńǵa jýyq balaǵa mektepke daiyndalýǵa qoldaý kórsetý josparlanǵan. Bul maqsatqa jergilikti biýdjetterden shamamen 23 mlrd teńgeqarastyrylǵan.
Mundai qoldaý negizinen áleýmettik jaǵynan osal sanattaǵy balalarǵa baǵyttalady. Budan bólek, memleket bastaýysh synyp oqýshylary men áleýmettik osal otbasylardan shyqqan balalar úshin áleýmettik qoldaý sharalaryn qarastyrady.
Qalai únemdeýge bolady?
Mamandar men tájiribeli ata-analardy jii aitatyn keńesi – balany mektepke daiyndaýdy sońǵy kúnge qaldyrmaý.
Eń aldymen byltyrǵy oqý jylynan qalǵan zattardy túgendep alǵan jón. Sómke, penal, sporttyq kiim nemese keibir keńse taýarlary áli jaramdy bolsa, jańasyn satyp alýdyń qajeti joq.
Sonymen qatar:
mektep formasyn birneshe dúkennen salystyryp alý;
aktsiialar men jeńildikterdi paidalaný;
qajetsiz brendtik zattarǵa aqsha jumsamaý;
keńse taýarlaryn daiyn qymbat jiyntyqtyń ornyna jeke-jeke satyp alý;
aiaq kiimniń sapasyna basymdyq berý;
birneshe balasy bar otbasylarǵa kóterme usynystardy qarastyrý tiimdi.
Eń bastysy – mektepke daiyndyq kezinde balanyń barlyq qalaýyn birden oryndaýǵa tyryspai, shyn máninde qajet zattardyń tizimin aldyn ala jasap alý.
Osylaisha biyl bir oqýshyny mektepke daiyndaýdyń ortasha quny shamamen 120-170 myń teńgebolýy múmkin. Al barynsha únemdegen otbasy negizgi qajettilikterdi 70-90 myń teńgekóleminde jinai alady.
