كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنٸڭ تارالۋى مەن جاڭا ەكونوميكالىق سىن-قاتەرلەر جاعدايىندا جاپپاي جۇمىسسىزدىققا جول بەرمەۋ ٷشٸن جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ باسىمدىققا يە. 2020 جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ٷكٸمەت حالىقتى قولداۋ مەن ەكونوميكانى تۇراقتاندىرۋ باعىتىندا جەدەل شارالار پاكەتٸ قابىلداندى.
ونىڭ ٸشٸندە جۇمىسپەن قامتۋدىڭ 2020-2021 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىن ەزٸرلەۋ مەن جٷزەگە اسىرۋ ەسكەرٸلٸپ, بۇل قۇجات ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ كەزٸندە جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا باعىتتالعان داعدارىسقا قارسى قادامدار رەتٸندە قامتىلىپ وتىر.
اتالعان ماقساتتارعا قول جەتكٸزۋ ٷشٸن جول كارتاسى كەلەسٸ قىزمەتتەر مەن نىسان تٷرلەرٸ بويىنشا ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋدى قاراستىرىپ وتىر:
1. ەلەۋمەتتٸك-مەدەني نىسانداردىڭ رەكونسترۋكتسيياسى مەن قۇرىلىسى, كٷردەلٸ ەرٸ اعىمداعى جٶندەۋ;
2. تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق نىسىندارىن كٷردەلٸ, ورتا جەنە اعىمداعى جٶندەۋدەن ٶتكٸزۋ مەن رەكونسترۋكتسييالاۋ;
3. ينجەنەرلٸك-كٶلٸكتٸك ينفراقۇرىلىم جەلٸلەرٸن كٷردەلٸ, ورتا جٶندەۋدەن, سونداي-اق رەكونسترۋكتسييادان ٶتكٸزۋ;
4. ەلدٸ مەكەندەردٸ اباتتاندىرۋ مەن كٶركەيتۋ.
ەڭبەك مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, جول كارتاسى اياسىندا 6,7 مىڭنان استام جوبانى جٷزەگە اسىرۋعا 1 ترلن تەڭگە بٶلٸندٸ. 2020 جىلعى 28 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا 6 مىڭ جوباعا قاتىستى جۇمىستار اياقتالدى. اتالعان جوبالاردا 237,9 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاسىپ, ونىڭ ٸشٸندە 119,6 مىڭى نەمەسە 50,3 پايىزى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ جولداماسى بويىنشا قىزمەتكە تۇردى.
جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋدىڭ نەگٸزگٸ تالابى – قايتا قۇرىلاتىن جۇمىس ورىندارىنىڭ 50 پايىزدان كەم ەمەس بٶلٸگٸن جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ جولداماسىمەن كەلگەن جۇمىسسىزدارعا ۇسىنۋ.
جۇمىسقا تۇرعاندار اراسىندا جاستاردىڭ ٷلەسٸ 47,1 مىڭعا جەتتٸ نەمەسە 39,3 پايىزى, از قامتىلعاندار – 7,7 مىڭ, مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جاندار – 2,3 مىڭ.
وسى ورايدا جۇمىسپەن قامىتىلعانداردىڭ ەڭ كٶبٸ شىعىس قازاقستان (20,9 مىڭ), جامبىل (20 مىڭ), الماتى (19,3 مىڭ) وبلىستارى مەن الماتى (21,1 مىڭ) قالاسىنا تيەسٸلٸ. ورتاشا جالاقى 89,6 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرادى.
«جاستار اراسىندا جۇمىسقا ورنالاسقانداردىڭ باسىم بٶلٸگٸ تٷركٸستان (5,1 مىڭ), شىعىس قازاقستان (3,8 مىڭ), جامبىل (3,8 مىڭ) وبلىستارى مەن الماتى (4 مىڭ) قالاسىندا تٸركەلدٸ», - دەلٸنگەن مينيسترلٸك مەلٸمەتٸندە.
جاس ارالىعى ساناتى بويىنشا جۇمىسقا تۇرعانداردىڭ 38 پايىزى 30-45 جاستا, ال 21 پايىزى 46-60 جاس ارالىعىندا.
سونىمەن قاتار, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى جولداماسى بويىنشا جۇمىسقا تۇرعانداردىڭ 62 پايىزىندا ورتا, باستاۋىش جەنە نەگٸزگٸ ورتا بٸلٸمٸ بار, ال 31 پايىزى ورتا كەسٸبي بٸلٸم العان ادامدار.
مۇنىمەن قوسا, جول كارتاسىنىڭ تالاپتارىنا سەيكەس, باسقا ەلدٸ مەكەننەن كەلگەن جۇمىسسىزدارعا 2 ەڭ تٶمەنگٸ جالاقى سوماسىندا بٸرجولعى ماتەريالدىق كٶمەك تٶلەنەدٸ. بىلتىرعى جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىنا قاراي ماتەريالدىق كٶمەك 119,2 ملن تەڭگە سوماسىندا 1 532 جۇمىسشىعا بەرٸلدٸ.
اتاپ ايتقاندا, جول كارتاسى بويىنشا ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ بٸرقاتار پروبلەمانى شەشٸپ, ٶڭٸرلەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق احۋالىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدٸ. بۇل تۇرعىدا جول كارتاسىنىڭ ارقاسىندا 70 جاڭا بٸلٸم بەرۋ نىسانى, 76 دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن مەدەنيەت ەرٸ سپورت نىسانى, 10 مودۋلدٸ ينفەكتسييالىق اۋرۋحانا سالىندى.
مەسەلەن, جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسىنىڭ اياسىندا سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسى قىزىلجار اۋدانى بەسكٶل اۋىلىندا 300 ورىنعا ارنالعان مەكتەپ سالىندى. اتالعان نىساننىڭ اشىلۋى ٷش اۋىسىمدا وقىتۋ پروبلەماسىن شەشٸپ, ساپالى بٸلٸم بەرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
اقتٶبە وبلىسىنداعى قوبدا اۋدانى تەرٸساققان اۋىلى مەن سارجانساي ەلدٸ مەكەنٸندە اۋىل كلۋبتارى سالىندى. بۇل نىساندار تۇرعىندار ٷشٸن جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشىپ, تۇرعىندار اراسىندا تالانتتاردى دامىتۋعا جاڭا سەرپٸن بەرەدٸ.
جول كارتاسىن جٷزەگە اسىرۋ باعىتىندا ەكونوميكانىڭ بٸر-بٸرٸمەن بايلانىستى سالالارىندا 100 مىڭنان استام تۇراقتى جۇمىس ورنىن قۇرۋعا نەگٸز قالادى. وسى ورايدا قابىلدانعان شارالار جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸن 5 پايىز شاماسىندا ۇستاپ قالۋعا ىقپال ەتتٸ.
