بٷگٸن, 6 قىركٷيەك كٷنٸ سەمەي قالاسىندا «جولداۋ - 2022: ەدٸلەتتٸ قازاقستان جولىندا» اتتى «Sarap» ەكسپەرتتٸك كلۋبىنىڭ ايماقتىق وتىرىسى ٶتتٸ. شارانى ۇيىمداستىرۋشىلار – قر اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن «قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» كەاق.
جيىنعا سەمەي قالاسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى ايدار سادىرباەۆ, سەمەي قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى مۇراتقازى الين, سەمەي قالالىق اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيياسىنىڭ تٶراعاسى زەينوللا توقاەۆ, سەمەي قالالىق مەسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى ەلٸبي ابدۋرايموۆ, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ, ساياساتتانۋشىلار, قوعام قايراتكەرلەرٸ, شەكەرٸم ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ستۋدەنتتەرٸ جەنە ققدي ساراپشىلارى قاتىستى.
سپيكەرلەر جولداۋدا ايتىلعان اۋقىمدى ساياسي رەفورمالار باعدارلامالارى مەن بٸرقاتار ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق شارالاردىڭ نەگٸزگٸ اسپەكتٸلەرٸن تالقىلادى.
ٸس-شارا «قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» كەاق باسقارما تٶراعاسى, قر پرەزيدەنتٸنٸڭ جانىنداعى ۇلتتىق قۇرىلتاي مٷشەسٸ قازبەك مايگەلدينوۆتىڭ مودەراتورلىعىمەن ٶتتٸ. ول ٶز سٶزٸندە جولداۋ ەكونوميكانىڭ ساپالى جەنە ينكليۋزيۆتٸ ٶسۋٸنە جەنە ازاماتتاردىڭ ەل-اۋقاتىنا باعىتتالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
«جالپى بٷگٸنگٸ جولداۋدىڭ باستى تەتٸگٸ – ەدٸلەتتٸ قازاقستان. ەربٸر قامتىلعان باعىت ەلدەگٸ ساياسي تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ ٷشٸن جاسالىپ جاتىر. ياعني, ول ٸشكٸ تۇراقتىلىققا كەپٸل بولادى. سونىمەن بٸرگە, اتقارۋشى بيلٸك, ٷكٸمەتكە دە سىن ايتىلدى. كەز كەلگەن باستامانى جٷزەگە اسىرۋشى – ول ٷكٸمەت. وسىعان ساي, الداعى ۋاقىتتا جەرگٸلٸكتٸ باسقارۋشى ورگانداردىڭ جۇمىسى وڭتايلاندىرىلادى», - دەدٸ قازبەك ٶمٸرزاقۇلى.
وتىرىستى سەمەي قالاسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى ايدار سادىرباەۆ اشتى. ول جولداۋدىڭ تاريحي سيپاتىن, سونداي-اق پرەزيدەنت باستاماشى بولعان رەفورمالاردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
«پرەزيدەنت الداعى ساياسي جەنە ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق رەفورمالاردى اتاپ ٶتتٸ, ەلدەگٸ احۋالعا, ونىڭ ودان ەرٸ پەرسپەكتيۆالىق دامۋىنا ٶز كٶزقاراسىن بٸلدٸردٸ. جولداۋ قازٸرگٸ جاھاندىق جەنە ٸشكٸ سىن-قاتەرلەرگە دەر كەزٸندە جاۋاپ بولدى جەنە قازاقستان حالقىنىڭ مەملەكەت پەن قوعامدى تيٸمدٸ جاڭعىرتۋعا دەگەن ٷمٸتٸن اقتادى».
ساياساتتانۋشى سامات نۇرتازا جولداۋدا ايتىلعان جولداردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جٶنٸندەگٸ باستاما ەكونوميكانىڭ دامۋىنا سەرپٸن بەرەتٸنٸن ايتتى.
«مەملەكەت باسشىسى كٶتەرگەن ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ – 2025 جىلعا دەيٸن جەرگٸلٸكتٸ جولداردىڭ كەمٸندە 95% جٶندەلەدٸ. ەگەر تاس جولداردى جٶندەپ, جاڭاسىن سالساق, ەكونوميكا قارقىندى داميتىن بولادى. سەبەبٸ بارلىق ساۋدا-ساتتىق, ٸشكٸ تاسىمالداۋ وسى ماگيسترالدارعا بايلانىستى. ٸشكٸ تۋريزمدٸ دامىتۋ, قولايلى ينۆەستيتسييالىق كليماتى بار ەل رەتٸندە قازاقستاننىڭ ەلەۋەتٸن اشۋ – وسى مٸندەتتەردٸڭ بارلىعى اۆتوموبيل جولدارىن دامىتۋعا تٸرەلەدٸ. اۆتوموبيل جولدارى – بۇل ەلدٸڭ ارتەريياسى. ٸشكٸ تۋريزم, لوگيستيكا, بيزنەس, ينۆەستيتسييالىق كليمات – مۇنىڭ بەرٸ جولدارعا بايلانىستى», - دەدٸ سپيكەر.
«وسى جولعى جولداۋدىڭ العاشقى بٶلٸگٸندە ەلٸمٸزدٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاعدايىنا جان-جاقتى تالداۋ جاسالسا, ەكٸنشٸ بٶلٸگٸندە ەربٸر سالا بٶلەكتەپ, جەكەلەپ قاراستىرىلدى. بۇل بٸزدٸڭ, ەسٸرەسە ەرەسەك ادامداردىڭ ەسٸنەن كەتپەيتٸن جايت دەپ بٸلەمٸن. تابىستىڭ, زەينەتاقىنىڭ جىل سايىن قالىپتى ٶسۋٸ, مۇعالٸمدەرگە بەرٸلەتٸن كٶمەك وسىنىڭ بارلىعى حالىققا جاسالاتىن جاقسىلىق», - دەدٸ سەمەي قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى مۇراتقازى الين.
ساياساتتانۋشى باۋىرجان سەرٸكباەۆ پرەزيدەنتتٸڭ «ۇلتتىق قور – بالالارعا» اتتى جاڭا باستاماسىنا پٸكٸر بٸلدٸرە وتىرىپ, بۇل جاستاردىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايىن جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ:
«پرەزيدەنت ۇلتتىق قور قارجىسىنان تٷسكەن ينۆەستيتسييالىق پايدانىڭ 50% تٸكەلەي بالالاردىڭ كەلەشەگٸ ٷشٸن ارنايى ەسەپ شوتتارىنا اۋدارۋ باستاماسىن كٶتەردٸ. ەندٸ ۇلتتىق قور قاراجاتىنان ينۆەستيتسييا رەتٸندە تٷسكەن تابىس 18 جاسقا دەيٸنگٸ بالالاردىڭ ەسەپ شوتىنا تٷسەتٸن بولادى». مەنٸڭشە بۇل ٶتە جاقسى باستاما. وسى كٷنگە دەيٸن «ۇلتتىق قوردىڭ قىزىعىن حالىق كٶرمەدٸ» دەگەن سىن ايتىلاتىن. كريزيس كەزٸندە, پاندەمييا ۋاقىتىندا ۇلتتىق قور قاراجاتىن پايداعا اسىردىق. قاراجات ەكونوميكانى تۇراقتاندىرۋعا جۇمسالدى», - دەدٸ سپيكەر.
ساياساتتانۋشى دينا ايكەنوۆا قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋدا ايتقان مەسەلەلەرٸ ماڭىزدى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق مەسەلەلەردٸ شەشۋگە باعىتتالعاندىعىنا نازار اۋداردى.
«بۇرىنعى وتباسىلىق ساياسات مەملەكەت مٷددەسٸنٸڭ ىقپالىنان تىس بولسا, بۇل جولداۋدىڭ ەلٸمٸزدٸڭ ەربٸر ازاماتىنا باعىتتالعانى ايقىن سەزٸلەدٸ. پاندەمييا, قاڭتار تراگەديياسى سيياقتى جاعدايلار ەر ازاماتقا كٶمەككە دەگەن جوعارى سۇرانىستاردى كٶرسەتتٸ».
