مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى بٷگٸن جەر داۋىنان كەيٸن ەزٸرلەنگەن كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرگە جەر قاتىناستارىن رەتتەۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن بٸرٸنشٸ وقىلىمدا قاراپ, ماقۇلدادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" Sputnik قازاقستان-عا سٸلتەمە جاساپ.
زاڭ جوباسى اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن قازاقستاندىقتارعا جالعا بەرۋ نورماسىن ساقتاۋ جەنە جەتٸلدٸرۋ; اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸنٸڭ جالعا بەرٸلەتٸن شەكتٸ (ەڭ جوعارى) مٶلشەرٸن بەلگٸلەۋ; شەكارا اۋماقتارىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن پايدالانۋ تالاپتارىن كٷشەيتۋ; تۇرعىنداردىڭ جايىلىم القاپتارىنا دەگەن قاجەتتٸلٸكتەرٸن قامتاماسىز ەتۋ سەكٸلدٸ ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ قامتيدى."ٶتكەن جىلى جەر سالاسىندا تۋىنداعان مەسەلەلەردٸ قاراۋ جٶنٸندە قۇرىلعان جەر كوميسسييانىڭ جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جەنە وسى سالانى جٷيەلەندٸرۋگە قاتىستى مينيسترلٸكتٸڭ دايىنداعان ۇسىنىستارى نەگٸزٸندە زاڭ جوباسى دايىندالدى", — دەپ باياندادى مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى — اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ اسقار مىرزاحمەتوۆ.
مىرزاحمەتوۆ اتاپ ٶتكەندەي, زاڭ جوباسى جۇرتشىلىقپەن, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار ٶندٸرۋشٸلەرمەن كەڭٸنەن تالقىلاندى. سونىمەن بٸرگە, نورماتيۆتٸك قۇقىقتىق اكتٸلەردٸڭ اشىق پورتالىندا ورنالاستىرىلعان.
زاڭ جوباسىنا سەيكەس, اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن قازاقستاندىقتارعا جالعا بەرۋدٸڭ جاڭا, ەرٸ بٶلەك تەرتٸبٸ قاراستىرىلىپ وتىر. جەر ۋچاسكەلەرٸ كونكۋرسقا قويىلاتىن جەرلەر تٸزبەسٸنە سەيكەس بەرٸلەدٸ.
"تٸزبەنٸ اۋداننىڭ جەر قاتىناستارى جٶنٸندەگٸ بٶلٸمدەرٸ قالىپتاستىرىپ, مٸندەتتٸ تٷردە قوعامدىق كەڭەستەرمەن جەنە ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدارمەن كەلٸسٸلگەن سوڭ, اۋداندىق ەكٸمدٸكتەر بەكٸتەدٸ. كونكۋرستىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن جەر كوميسسيياسى قۇرامىنىڭ 50%-ى قوعامدىق كەڭەستەر مەن ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸنەن تۇراتىن بولادى. بۇل نورمالار جەر بٶلۋ بارىسىندا جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردىڭ قوعامدىق پٸكٸرٸن ەسكەرۋ ٷشٸن ەنگٸزٸلدٸ. سونىمەن بٸرگە, كونكۋرستىڭ جارييالىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن حابارلاندىرۋ تەك اۋداندىق قانا ەمەس باسقا دا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ مەن ەكٸمدٸكتەردٸڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرستارىندا ورنالاستىرىلادى. سونىمەن قاتار, كونكۋرس جارييالاعالى وتىرعان اۋدان حابارلاندىرۋدى ٶزٸنٸڭ رەسمي سايتىنا قوسا وبلىستىڭ باسقا اۋداندارى مەن اۋىل ەكٸمدٸكتەرٸنە جٸبەرۋگە مٸندەتتەلٸپ وتىر", — دەدٸ ۆيتسە-پرەمەر.
جەرلەردٸ تيٸمدٸ پايدالانۋ ٷشٸن تالاپتار كٷشەيتٸلمەك. وسى ماقساتتا زاڭ جوباسىندا تۇراقتى مونيتورينگ جٷرگٸزۋ كٶزدەلگەن. جالداۋ ۋاقىتىنىڭ العاشقى 5 جىلىندا – جىل سايىن, ودان كەيٸنگٸ كەزەڭدەردە سۋارمالى ەگٸستٸكتە – 3 جىل سايىن, تەلٸمدٸ جەرلەردە – 5 جىل سايىن جٷرگٸزٸلەتٸن بولادى. جالداۋ شارتىنداعى مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ ورىندالماعانى انىقتالعان جاعدايدا كەلٸسٸمشارتتى ٶكٸلەتتٸ ورگان بٸر جاقتى بۇزۋعا قۇقىلى.
"اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن ٷلكەن كٶلەمدە "بٸر قولعا" بەرٸلۋٸن بولدىرماۋ ماقساتىندا زاڭ جوباسىندا ەر وبلىستىڭ ەكٸمشٸلٸك اۋداندارى (قالالارى) شەگٸندە اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸنٸڭ شەكتٸك مٶلشەرٸن بەلگٸلەۋ كٶزدەلگەن. بۇل رەتتە, وبلىستىڭ بٸرنەشە اۋداندارىنان نەمەسە بٸرنەشە وبلىستاردان الىنعان اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸنٸڭ جالپى الاڭى "بٸر قولعا" بەرٸلەتٸن رەسپۋبليكا بويىنشا بەلگٸلەنگەن شەكتٸ (ەڭ جوعارعى) مٶلشەردەن اسپاۋى شارت. بٸر قولعا بەرٸلەتٸن جەرلەردٸڭ مٶلشەرٸ ماسليحاتتار مەن اتقارۋشى ورگانداردىڭ بٸرلەسكەن ۇسىنىسىنىڭ نەگٸزٸندە ٷكٸمەتپەن بەكٸتٸلەدٸ. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸنٸڭ شەكتٸك مٶلشەرٸن ايقىنداۋ ٷشٸن تيٸستٸ ەسەپتەۋ ەدٸستەمەسٸن ەزٸرلەيدٸ. ەدٸستەمە ەربٸر ايماقتىڭ جەرگٸلٸكتٸ جاعدايى مەن ەرەكشەلٸكتەرٸن, ونىڭ جەر رەسۋرستارىن, كليماتتىق جاعدايىن, تۇرعىندارىنىڭ قۇرامىن, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ جٷرگٸزٸلۋ باعىتىن, توپىراقتىڭ ساپاسىن جەنە ت.ب. فاكتورلاردى ەسكەرەتٸن بولادى", — دەدٸ مىرزاحمەتوۆ.
زاڭ جوباسىنا سەيكەس, شەكارالىق بەلدەۋ مەن شەكارا اۋماعىندا ورنالاسقان جەر ۋچاسكەلەرٸن شەتەلدٸكتەرگە, ازاماتتىعى جوق ادامدارعا, قازاقستاننىڭ شەتەلدٸكتەرمەن نەكەدە تۇرعان ازاماتتارىنا نەمەسە شەتەلدٸك زاڭدى تۇلعالارعا جەنە قازاقستاننىڭ قۇرامىندا شەتەلدٸكتەر بار زاڭدى تۇلعالارىنا بەرۋگە تىيىم سالىنادى. مەملەكەتتٸك شەكارانىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸ تەك قازاقستان ازاماتتارى مەن زاڭدى تۇلعالارىنا عانا جالعا بەرۋ قۇقىعىندا بەرٸلەتٸن بولادى. ال, مەملەكەتتٸك شەكارانىڭ شەكارالىق بەلدەۋٸندە ورنالاسقان اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸ قازاقستاندىقتارعا دا بەرٸلمەيدٸ. بۇل اۋماقتاردا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن جەرگٸلٸكتٸ حالىقتىڭ مۇقتاجدىعى, ياعني, جايىلىم, شابىندىق رەتٸندە عانا پايدالانۋعا رۇقسات ەتٸلەدٸ.
"زاڭ جوباسى اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەردٸ جالعا بەرۋدٸڭ جاڭا جولدارىن بەلگٸلەي وتىرىپ, ولاردى تيٸمدٸ پايدالانىلۋعا باعىتتالعان. قارالىپ وتىرعان جاڭا نورمالار جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار قىزمەتٸنٸڭ جارييالى بولۋىنا ىقپال ەتەدٸ, سونداي-اق جەرلەردٸ بەرۋ جٷيەلەرٸن اقپاراتتاندىرۋعا جەنە قوعامدىق پٸكٸردٸڭ كەڭٸنەن ەسكەرٸلۋٸن كٶزدەيدٸ", — دەپ قورىتتى سٶزٸن ۆيتسە-پرەمەر.
وسىعان وراي, ٶز پٸكٸرٸن ورتاعا سالعان مەجٸلٸس تٶراعاسى:
- بۇل كودەكستٸڭ ەڭ نەگٸزگٸ ەرەكشەلٸگٸ – ول وسى جەر قويناۋى سالاسىنداعى بارلىق سۇراقتار بٸر قۇجاتتىڭ ٸشٸندە جيناقتالعان. سونىڭ نەتيجەسٸندە, جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار ٷشٸن دە, ينۆەستورلار ٷشٸن دە تيٸمدٸ جاعداي جاسالاتىن بولادى, - دەدٸ.
ەسكە سالا كەتسەك, بىلتىر ەلٸمٸزدە جەر داۋى تۋىنداپ, حالىق بٸراز دٷرلٸككەن بولاتىن. ەل ازاماتتارى جەر كودەكسٸنە ەنگٸزٸلگەن بٸرنەشە ٶزگەرٸسكە, اتاپ ايتقاندا اۋىلشارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەردٸ قازاقستاندىقتارعا ساتۋ جەنە شەتەلدٸكتەرگە جالعا بەرۋ مەرزٸمٸن ۇزارتۋعا قارسىلىق تانىتىپ, بٸرنەشە ٶڭٸردە شەرۋ دە ٶتتٸ. وسىدان كەيٸن پرەزيدەنت جەر كودەكسٸندەگٸ بۇل ٶزگەرٸستەردٸڭ كٷشٸنە ەنۋٸنە موراتوريي جارييالاپ, جەر رەفورماسى جٶنٸندەگٸ كوميسسييا قۇرۋدى تاپسىردى. ٷكٸمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ, كەيٸن ونىڭ ورىنباسارى, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ اسقار مىرزاحمەتوۆ تٶراعالىق ەتكەن, قۇرامىنا جەتپٸستەن استام ادام كٸرگەن كوميسسييا جاز بويى جۇمىس ٸستەدٸ. ونىڭ جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ماڭىزدى ۇسىنىستار ەزٸرلەنٸپ, زاڭ جوباسى ەزٸرلەندٸ.
كوميسسييانىڭ ۇسىنىسى بويىنشا قازاقستان پرەزيدەنتٸ قولدانىستاعى موراتورييدٸڭ مەرزٸمٸن 5 جىلعا, ياعني 2021 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيٸن ۇزارتتى.
