Jer daýynan keiin ázirlengen zań jobasyn májilis birinshi oqylymda maquldady

Jer daýynan keiin ázirlengen zań jobasyn májilis birinshi oqylymda maquldady

Májilis depýtattary búgin jer daýynan keiin ázirlengen keibir zańnamalyq aktilerge jer qatynastaryn retteý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobasyn birinshi oqylymda qarap, maquldady, dep habarlaidy "Ult aqparatSputnik Qazaqstan-ǵa silteme jasap. 

"Ótken jyly jer salasynda týyndaǵan máselelerdi qaraý jóninde qurylǵan Jer komissiianyń jumysynyń qorytyndysy boiynsha jáne osy salany júielendirýge qatysty ministrliktiń daiyndaǵan usynystary negizinde zań jobasy daiyndaldy", — dep baiandady májilistiń jalpy otyrysynda premer-ministrdiń orynbasary — aýyl sharýashylyǵy ministri Asqar Myrzahmetov. 

Zań jobasy aýyl sharýashylyǵy jerlerin qazaqstandyqtarǵa jalǵa berý normasyn saqtaý jáne jetildirý; aýyl sharýashylyǵy jerleriniń jalǵa beriletin shekti (eń joǵary) mólsherin belgileý; shekara aýmaqtaryndaǵy aýyl sharýashylyǵy jerlerin paidalaný talaptaryn kúsheitý; turǵyndardyń jaiylym alqaptaryna degen qajettilikterin qamtamasyz etý sekildi mańyzdy máselelerdi qamtidy. 

Myrzahmetov atap ótkendei, zań jobasy jurtshylyqpen, aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilermen keńinen talqylandy. Sonymen birge, normativtik quqyqtyq aktilerdiń ashyq portalynda ornalastyrylǵan. 

Zań jobasyna sáikes, aýyl sharýashylyǵy jerlerin qazaqstandyqtarǵa jalǵa berýdiń jańa, ári bólek tártibi qarastyrylyp otyr. Jer ýchaskeleri konkýrsqa qoiylatyn jerler tizbesine sáikes beriledi. 

"Tizbeni aýdannyń jer qatynastary jónindegi bólimderi qalyptastyryp, mindetti túrde qoǵamdyq keńestermen jáne úkimettik emes uiymdarmen kelisilgen soń, aýdandyq ákimdikter bekitedi. Konkýrstyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý úshin jer komissiiasy quramynyń 50%-y qoǵamdyq keńester men uiymdardyń ókilderinen turatyn bolady. Bul normalar jer bólý barysynda jergilikti turǵyndardyń qoǵamdyq pikirin eskerý úshin engizildi. Sonymen birge, konkýrstyń jariialylyǵyn qamtamasyz etý úshin habarlandyrý tek aýdandyq qana emes basqa da buqaralyq aqparat quraldarynda, Aýyl sharýashylyǵy ministrligi men ákimdikterdiń resmi internet-resýrstarynda ornalastyrylady. Sonymen qatar, konkýrs jariialaǵaly otyrǵan aýdan habarlandyrýdy óziniń resmi saityna qosa oblystyń basqa aýdandary men aýyl ákimdikterine jiberýge mindettelip otyr", — dedi vitse-premer. 

Jerlerdi tiimdi paidalaný úshin talaptar kúsheitilmek. Osy maqsatta zań jobasynda turaqty monitoring júrgizý kózdelgen. Jaldaý ýaqytynyń alǵashqy 5 jylynda – jyl saiyn, odan keiingi kezeńderde sýarmaly egistikte – 3 jyl saiyn, tálimdi jerlerde – 5 jyl saiyn júrgiziletin bolady. Jaldaý shartyndaǵy mindetterdiń biri oryndalmaǵany anyqtalǵan jaǵdaida  kelisimshartty ókiletti organ bir jaqty buzýǵa quqyly. 

"Aýyl sharýashylyǵy jerlerin úlken kólemde "bir qolǵa" berilýin boldyrmaý maqsatynda zań jobasynda ár oblystyń ákimshilik aýdandary (qalalary) sheginde aýyl sharýashylyǵy jerleriniń shektik mólsherin belgileý kózdelgen. Bul rette, oblystyń birneshe aýdandarynan nemese birneshe oblystardan alynǵan aýyl sharýashylyǵy jerleriniń jalpy alańy "bir qolǵa"  beriletin respýblika boiynsha belgilengen shekti (eń joǵarǵy) mólsherden aspaýy shart. Bir qolǵa beriletin jerlerdiń mólsheri maslihattar men atqarýshy organdardyń birlesken usynysynyń negizinde úkimetpen bekitiledi. Aýyl sharýashylyǵy ministrligi aýyl sharýashylyǵy  jerleriniń shektik mólsherin aiqyndaý úshin tiisti esepteý ádistemesin ázirleidi. Ádisteme árbir aimaqtyń jergilikti jaǵdaiy men erekshelikterin, onyń jer resýrstaryn, klimattyq jaǵdaiyn, turǵyndarynyń quramyn, aýyl sharýashylyǵy salasynyń júrgizilý baǵytyn, topyraqtyń sapasyn jáne t.b. faktorlardy eskeretin bolady", — dedi Myrzahmetov.

Zań jobasyna sáikes, shekaralyq beldeý men shekara aýmaǵynda ornalasqan jer ýchaskelerin sheteldikterge, azamattyǵy joq adamdarǵa, Qazaqstannyń sheteldiktermen nekede turǵan azamattaryna nemese sheteldik zańdy tulǵalarǵa jáne Qazaqstannyń quramynda sheteldikter bar zańdy tulǵalaryna berýge tyiym salynady. Memlekettik shekaranyń aýmaǵynda ornalasqan aýyl sharýashylyǵy jerleri tek Qazaqstan azamattary men zańdy tulǵalaryna ǵana jalǵa berý quqyǵynda beriletin bolady. Al, memlekettik shekaranyń shekaralyq beldeýinde ornalasqan aýyl sharýashylyǵy jerleri qazaqstandyqtarǵa da berilmeidi. Bul aýmaqtarda aýyl sharýashylyǵy jerlerin jergilikti halyqtyń muqtajdyǵy, iaǵni, jaiylym, shabyndyq retinde ǵana paidalanýǵa ruqsat etiledi. 

"Zań jobasy aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi jalǵa berýdiń jańa joldaryn belgilei otyryp, olardy tiimdi paidalanylýǵa baǵyttalǵan.  Qaralyp otyrǵan jańa normalar jergilikti atqarýshy organdar qyzmetiniń jariialy bolýyna yqpal etedi, sondai-aq jerlerdi berý júielerin aqparattandyrýǵa jáne qoǵamdyq pikirdiń keńinen eskerilýin kózdeidi", — dep qorytty sózin vitse-premer.

Osyǵan orai, óz pikirin ortaǵa salǵan Májilis Tóraǵasy:

- Bul Kodekstiń eń negizgi ereksheligi – ol osy jer qoinaýy salasyndaǵy barlyq suraqtar bir qujattyń ishinde jinaqtalǵan. Sonyń nátijesinde, jer qoinaýyn paidalanýshylar úshin de, investorlar úshin de tiimdi jaǵdai jasalatyn bolady, - dedi.

Eske sala ketsek, byltyr elimizde jer daýy týyndap, halyq biraz dúrlikken bolatyn. El azamattary jer kodeksine engizilgen birneshe ózgeriske, atap aitqanda aýylsharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerdi qazaqstandyqtarǵa satý jáne sheteldikterge jalǵa berý merzimin uzartýǵa qarsylyq tanytyp, birneshe óńirde sherý de ótti. Osydan keiin prezident jer kodeksindegi bul ózgeristerdiń kúshine enýine moratorii jariialap, jer reformasy jónindegi komissiia qurýdy tapsyrdy. Úkimet basshysy Baqytjan Saǵyntaev, keiin onyń orynbasary, aýyl sharýashylyǵy ministri Asqar Myrzahmetov tóraǵalyq etken, quramyna jetpisten astam adam kirgen komissiia jaz boiy jumys istedi. Onyń jumysynyń qorytyndysy boiynsha mańyzdy usynystar ázirlenip, zań jobasy ázirlendi.

Komissiianyń usynysy boiynsha Qazaqstan prezidenti qoldanystaǵy moratoriidiń merzimin 5 jylǵa, iaǵni 2021 jyldyń 31 jeltoqsanyna deiin uzartty.