1969 جىلى كەرەكۋدە قۇرىلعان وقۋشىلاردىڭ «جاس ۇلان» ۇيىمىنىڭ مٷشەلەرٸ ٶزدەرٸ شامالاس جاسٶسپٸرٸمدەر اراسىندا اۋىزشا ٷگٸت-ناسيحات جۇمىستارىن جٷرگٸزۋمەن شەكتەلسە, ۇيىم ۇزاعىراق عۇمىر سٷرۋٸ مٷمكٸن ەدٸ. الايدا بٸز بۇل ٸس-ەرەكەتتەردٸ قارقىندىلىعى باياۋ, نەتيجەلٸگٸ تٶمەن دەپ ەسەپتەدٸك تە جۇرتشىلىقتى بٸردەن سەلت ەتكٸزٸپ, ۇلتتىق سانانى دٷر سٸلكٸندٸرەتٸن شارالاردى قاراستىردىق. سٶيتٸپ, ٷنپاراقتار جازۋ ٸسٸن قولعا الۋ كەرەك دەپ ۇيعاردىق.
سول كەزدە يلياس ەسەنبەرليننٸڭ «قاھار», سەرٸك شەكٸباەۆتىڭ «ٷلكەن تٷركٸستاننىڭ كٷيرەۋٸ», جايساڭبەك مولداعاليەۆتٸڭ «سارىارقانىڭ سٷيٸكتٸسٸ» روماندارىن وقىپ, قازاقتاردىڭ تەۋەلسٸزدٸك جولىنداعى كٷرەستەرٸ جايىندا بٸرشاما مەلٸمەتتەرگە قانىققان بولاتىنبىز. ونىڭ ٷستٸنە «ساياسي ەكونومييادان» «وتار ەلدەردە اۋرۋحانالار مەن ۇلتتىق مەكتەپتەر از بولادى» دەگەن انىقتامانى وقىعان سوڭ «قازاقستان – رەسەيدٸڭ وتارى» دەگەن وي تٷيدٸك. اتالعان تۋىندىلاردى پايدالانا وتىرىپ, ٷندەۋدٸڭ مەتٸنٸن مەن دايىندادىم, جازۋ ماشينكاسىنا باسقان سەمباي قۇسايىنوۆ.
قولمەن جازىلعان ەمەس, جازۋ ماشينكاسىنا باسىلعان ٷندەۋدٸ تاراتۋشىلاردىڭ كٸمدەر ەكەنٸن ەشكٸم بٸلمەيدٸ دەگەن البىرت وي بٸزدٸ ساقتىق شارالارىنان ايىردى. كەڭەس ٷكٸمەتٸ كەزٸندە ەربٸر جازۋ ماشينكاسى قارىپتەرٸنٸڭ ٶزٸندٸك ەرەكشەلٸگٸ بولاتىنىن بٸز قايدان بٸلەيٸك...
1970 جىلدىڭ باس كەزٸندە مقك وبلىستىق باسقارماسىنداعى تەرگەۋ بارىسىندا قاۋٸپسٸزدٸك قىزمەتكەرلەرٸ ەلگٸ مەتٸندٸ ماعان جاتقا وقىتىپ, ٷندەۋدٸ مەنٸڭ جازعانىما كٶز جەتكٸزدٸ. «و, تەمٸر اتا ۇرپاقتارى! سەندەر قازاق دەگەن ۇلى حالىقسىڭدار! سەندەر عاسىرلار بويى ەركٸندٸك اڭساپ, قارا تٷنەك قاندى جىلداردا باقىت ٸزدەپ قان قۇسقان ەلسٸڭدەر! ەندٸ ٶزگە حالىقتارمەن تەرەزەسٸ تەڭ ەل بولۋلارىڭ كەرەك!» دەگەن جولدارمەن باستالعان ٷندەۋ «سەندەردٸڭ جارقىن بولاشاقتارىڭ ٷشٸن قازا تاپقان بابالار رۋحى ٶزدەرٸڭدٸ باقىت جولىنا, بوستاندىق جولىنا شاقىرادى» دەگەن سٶيلەممەن اياقتالاتىن. ٷندەۋدٸڭ وسى تۇستارى عانا ەسٸمدە قالىپتى.
بيىل سول ۇيىمنىڭ جەتەكشٸلەرٸنٸڭ بٸرٸ, قازٸرگٸ كەزدە قوعام بەلسەندٸسٸ, شەجٸرەشٸ, ٶلكەتانۋشى رەتٸندە جۇرتشىلىققا تانىمال قايروللا كەجەنوۆ وبلىستىق مەملەكەتتٸك مۇراعاتتار باسقارماسى قورىنان «جاس ۇلان» ۇيىمىنا قاتىستى ٸستٸ تاپتى. سونىڭ ٸشٸنەن مەملەكەتتٸك قاۋٸپسٸزدٸك قىزمەتكەرلەرٸ اۋدارعان ٷندەۋدٸڭ ورىسشا مەتٸنٸ شىقتى.
«و, پوتومكي تەميرا! ۆى ۆەليكيي نارود, كازاحي! ۆاش نارود جاجدال سۆوبودۋ, ۆ تەمنىە كروۆاۆىە گودى يسكال سچاستيا, يسپىتىۆال گورە, سلەزامي وبليۆالسيا. تەپەر ۆى دولجنى بىت راۆنىمي درۋگيمي نارودامي.
چۋجيم زەمليۋ وتدالي, رودنوي يازىك ي وبىچاي نارودا ۋنيچتوجيلي. نادو پوكونچيت س تاكيم نەۋۆاجەنيەم ك ناسلەدييۋ پرەدكوۆ.
پودنيميتە گولوۆۋ! ناستالو ۆرەميا ساميم ۋپراۆليات سۆوەي سترانوي. لۋچشە ودين دەن سچاستليۆوي جيزني, چەم تىسياچۋ – ۆ ۋنيجەنيي. ەسلي ۆ ودنو ۆرەميا پراۆيل ۆاش پراششۋر تەمير, تو تەپەر يم ۋپراۆليات دولجنى ۆى سامي.
دليا ەتوگو پود سلاۆنىم ۆسەموگۋششيم زنامەنەم باتىرا يساتايا پودنيميتەس نا بوربۋ پروتيۆ كولونيزاتوروۆ. ۆپەرەدي ۆاس جدەت ۆەليكايا بيتۆا زا سچاستيا.
نە مارايتە چەستنىي پۋت پرەدكوۆ. نە داۆايتە چۋجيم ليۋديام توپتات موگيلۋ پرەدكوۆ. رودنوي يازىك, نا كوتورىم گوۆوريلي ۆاشي روديتەلي ي وبىچاي نارودا بەرەگيتە. تاكوۆا ۆام ۆەلەنيە ماتەري.
سلاۆنىە دۋحي پرەدكوۆ, پوگيبششيح زا ۆاشە بۋدۋششەە, پريزىۆايۋت نا پۋت سچاستە, نا پۋت سۆوبودى».
ۇيىمنىڭ جارعىسى دا بولعان ەدٸ. بٸز ونى بلكجو جارعىسىنا قاراپ جاساعانبىز. بٸراق مەتٸنٸ ەسٸمدە قالماپتى. بٸر جاقسىسى, بۇل قۇجاتتىڭ اۋدارماسى دا اتالعان ٸستٸڭ اراسىنان شىقتى.
-پريۆيتيە مولودەجي يدەي «جاس ۋلانا», پودنياتييا كازاحسكوي كۋلتۋرى, چيستوتى كازاحسكوگو يازىكا;
-دوبروسوۆەستنو ي سۆوەۆرەمەننو ۆىپولنيات پورۋچەنييا;
-پوپولنەنيە ورگانيزاتسيي نادەجنىمي, پرەداننىمي ليۋدمي;
-پولزوۆاتسيا پراۆوم ۆنەسەنييا پرەدلوجەنييا و رابوتە ورگانيزاتسيي;
-ۆزايمنايا ۆىرۋچكا ي سوبليۋدەنيە كونسپيراتسيي;
-ۋكرەپليات ەدينستۆو;
-ۆ سلۋچاە رازنوگلاسييا نەمەدلەننو سووبششيت وب ەتوم «كوميتەت»;
-ۋپلاتا ەجەمەسياچنو ۆزنوسا ۆ سۋممە 50 كوپ.
بيىل «جاس ۇلان» ۇيىمىنىڭ قۇرىلعانىنا 50 جىل تولدى. كەزٸندە «قۇپييا» بەلگٸسٸ باسىلىپ, تەك قاۋٸپسٸزدٸك, پروكۋراتۋرا, كومپارتييا ورگاندارىنداعى تيٸستٸ جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنٸكتەردٸڭ وقىپ تانىسۋىنا رۇقسات ەتٸلگەن قۇجاتتاردى ەندٸ عانا جۇرتشىلىققا جارييا ەتۋدٸڭ سەتٸ تٷسٸپ وتىر.
ارمان قاني,
پاۆلودار قالاسى.
