جاھانشا دوسمۇحامەدوۆتٸڭ بۋتوۆودا جەرلەنگەنٸ بەلگٸلٸ بولدى

جاھانشا دوسمۇحامەدوۆتٸڭ بۋتوۆودا جەرلەنگەنٸ بەلگٸلٸ بولدى

الاشوردا كٶسەمدەرٸنٸڭ بٸرٸ جاھانشا دوسمۇحامەدوۆتٸڭ مەسكەۋدەگٸ بۋتوۆو پوليگونىندا جەرلەنگەنٸ بەلگٸلٸ بولدى. بۇل تۋرالى الاشوردا قوزعالىسىنىڭ 100 جىلدىعىنا وراي جىمپيتى-مەسكەۋ باعىتىندا ۇيىمداستىرىلعان ەكسپەديتسييا مٷشەسٸ, باتىس قازاقستان يننوۆاتسييالىق-تەحنولوگييالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى دەمەتكەن سٷلەيمەنوۆا مەلٸم ەتتٸ, دەپ حابارلايدى «قازاقپارات» تٸلشٸسٸ.


ونىڭ ايتۋىنشا, بۋتوۆو بۇرىن قالانىڭ شەتٸندە بولسا, قازٸر مەسكەۋدٸڭ ٸشٸندە قالعان. مۇندا التى ٷلكەن قورىمدا ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن جىلدارى جازىقسىز اتىلعان 20761 ادام جەرلەنگەن. وسىنداعى عيباداتحانانىڭ باسشىسى كيريلل كالەدا ەكەي رەسەي ٷكٸمەتٸنٸڭ قولداۋىمەن 1997 جىلدان بەرٸ تىنباي ەڭبەكتەنٸپ, بۋتوۆو پوليگونىندا جەرلەنگەن مىڭنان استام ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىنىڭ اتى-جٶنٸن انىقتاپ, بٸرنەشە كٸتاپ شىعارعان. سونىڭ 3-تومىنىڭ 82-بەتٸندە ج.دوسمۇحامەدوۆ تۋرالى دا مەلٸمەت بەرٸلگەن. ياعني 1938 جىلى 3 تامىز كٷنٸ اتىلعان 120 ادامنىڭ ٸشٸندە جاھانشا دا بار. بۋتوۆوداعى قىرعىن 1937 جىلى 8 تامىزدا باستالىپ, 1938 جىلدىڭ قاراشاسىنا دەيٸن جالعاسقان. مەيٸتتەردٸ قالاي بولسا سولاي كٶمە بەرگەن. مىسالى, 12 شارشى مەتردٸڭ جەردٸڭ ٶزٸنەن 149 ادامنىڭ سٷيەگٸ شىققان.

«قازٸرگٸ كەزدە بۋتوۆو پوليگونىنداعى مەرمەر تاقتاعا وسىندا قۇربان بولعانداردىڭ اتى-جٶندەرٸ جازىلۋدا. وسى مەرمەر تاقتادا جاھانشا دوسمۇحامەدوۆتٸڭ اتى-جٶنٸ, اتىلعان كٷنٸ تولىقتاي جازىلعان. ولار جاھانشانىڭ كٸم ەكەنٸن بٸلمەسە دە, تٸزٸمگە كٸرگٸزگەن. بۋتوۆوداعى قورىمعا ەلدەن اپارعان بٸر ۋىس توپىراقتى سالدىق. بٸر ۋىس توپىراقتى الىپ كەلدٸك. مەسكەۋ ساپارىندا سونداي-اق 1906-1910 جىلدارى جاھانشا بٸلٸم الىپ, زاڭگەر ماماندىعىن الىپ شىققان عيماراتتا (قازٸر مۇندا م.لومونوسوۆ اتىنداعى ممۋ-دىڭ فيليالى ازييا جەنە افريكا ەلدەرٸ ينستيتۋتى ورنالاسقان), دوسمۇحامەدوۆتەر وتباسى تۇرعان ٷيدە, الاشوردا كٶسەمٸ ەليحان بٶكەيحانوۆ جەرلەنگەن دون زيراتىندا بولدىق. العان ەسەرٸمٸز مول, كەيٸنٸرەك تولىق جازاتىن بولامىز», دەدٸ «قازاقپارات» تٸلشٸسٸنە الاشتانۋشى دەمەتكەن سٷلەيمەنوۆا.