قازاقستاندىقتار 2021 جىلدان باستاپ زەينەتاقى جيناعىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن بەلگٸلەنگەن ماقساتتاردا پايدالانۋعا مٷمكٸندٸكتەرٸ بار. بۇل تەرتٸپ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە ەكونوميكالىق ٶسۋدٸ قالپىنا كەلتٸرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭعا سەيكەس جٷزەگە اسىرىلماق, – دەپ حابارلايدى enpf.kz.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە ەكونوميكالىق ٶسۋدٸ قالپىنا كەلتٸرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭعا سەيكەس ازاماتتاردىڭ زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ جەنە (نەمەسە) تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ كەپٸلدٸك بەرٸلگەن كٶلەمٸنە كٸرمەيتٸن ەمدەلۋگە جەنە مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋعا اقى تٶلەۋ ٷشٸن, سونداي-اق, جەكە باسقارۋشى كومپانييالارعا ينۆەستيتسييالىق باسقارۋعا بەرۋ ٷشٸن پايدالانۋعا قۇقىقتارى بار. بجزق-دا مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارى (مزج) جەنە (نەمەسە) مٸندەتتٸ كەسٸپتٸك زەينەتاقى جارنالارى (مكزج) ەسەبٸنەن قالىپتاستىرىلعان زەينەتاقى جيناقتارى بار تٶمەندەگٸ ادامدار زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن ٶزٸنٸڭ, جۇبايىنىڭ (زايىبىنىڭ) جاقىن تۋىستارىنىڭ تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ ماقساتىندا جەنە (نەمەسە) ٶزدەرٸ نەمەسە جۇبايى (زايىبى) نە جاقىن تۋىستارى ٷشٸن ەمدەلۋ اقىسىن تٶلەۋ ٷشٸن پايدالانۋ قۇقىعىن قولدانا الادى:
1) ولاردىڭ زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى زەينەتاقى جيناعىنىڭ بەلگٸلەنگەن ەڭ از جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸنەن اسىپ تٷسۋٸ كەرەك. بۇل رەتتە بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ سالىمشىنىڭ (الۋشىنىڭ) مزج جەنە (نەمەسە) مكزج ەسەبٸنەن زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى مەن ۋەكٸلەتتٸ وپەراتوردان ەلەكتروندىق حابارلاما العان كٷنگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ بەكٸتكەن زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ەڭ تٶمەن جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸن ايقىنداۋ ەدٸستەمەسٸنە سەيكەس ەسەپتەلگەن زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ەڭ تٶمەن جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸ اراسىنداعى ايىرما سوماسىنان اسپاۋى تيٸس;
2) زەينەتاقى مٶلشەرٸ الۋشىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ ايقىنداعان تەرتٸپپەن بەلگٸلەنەتٸن 40 پايىزدان تٶمەن ەمەس دەڭگەيدەگٸ ورتاشا ايلىق تابىسىن الماستىرۋ كوەففيتسيەنتٸن قامتاماسىز ەتە الۋى كەرەك. بۇل رەتتە بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ ۋەكٸلەتتٸ وپەراتوردان باستاپقى ەلەكتروندىق حابارلامانى العان كٷنگە سالىمشىنىڭ (الۋشىنىڭ) مزج جەنە (نەمەسە) مكزج ەسەبٸنەن زەينەتاقى جيناقتارى مٶلشەرٸنٸڭ 50 پايىزىنان اسپاۋعا تيٸس;
3) ساقتاندىرۋ ۇيىمىمەن زەينەتاقى اننۋيتەتٸ شارتىن جاساسقاندار;
بۇل رەتتە بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ سالىمشىنىڭ (الۋشىنىڭ) جەكە زەينەتاقى شوتىنداعى مزج جەنە (نەمەسە) مكزج ەسەبٸنەن جيناقتالعان زەينەتاقى جيناعىنىڭ مٶلشەرٸنەن اسپاۋى قاجەت. زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن پايدالانۋ قۇقىعىن ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن ازاماتتار, ەڭ الدىمەن, ٶزدەرٸنٸڭ زەينەتاقى جيناقتارىن تەكسەرٸپ, بجزق-داعى جەكە زەينەتاقى شوتىندا الۋعا بولاتىن سومانىڭ بار ەكەنٸنە كٶز جەتكٸزۋلەرٸ تيٸس. بجزق-داعى زەينەتاقى جيناقتارىن تەكسەرگەننەن كەيٸن زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن تۇرعىن ٷي جاعدايىن جاقسارتۋعا جەنە/نەمەسە ەمدەلۋگە پايدالانۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداعان سالىمشىلار (الۋشىلار) ارنايى شوت اشۋ ٷشٸن ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانى (ەتسق) پايدالانا وتىرىپ, بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸنە ٶتٸنٸش (بۇدان ەرٸ-تٶلەمگە ٶتٸنٸش) بەرۋ ٷشٸن ۋەكٸلەتتٸ وپەراتوردىڭ ينتەرنەت – پورتالى ارقىلى ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورعا جٷگٸنۋلەرٸ تيٸس. سالىمشى (الۋشى) بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸن العان كەزٸندە تٶلەيتٸن جەكە تابىس سالىعىن (جتس) تٶلەۋ تەسٸلٸن ٶزٸ تاڭداۋى تيٸس (جارنالاردى بجزق-عا اۋدارعان كەزدە جتس الىنبايتىنىن ەستەرٸڭٸزگە سالامىز).
ول ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورعا تٶلەمگە ٶتٸنٸش بەرگەن كەزٸندە جتس ۇستاپ قالۋ تۋرالى ٶتٸنٸشكە تاڭداعان تەسٸلدٸ كٶرسەتٸپ, ەتسق ارقىلى قول قويۋ جولىمەن ٸسكە اسىرادى. ياعني, ازاماتتار بجزق-عا جتس بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ سوماسىنان قاي ۋاقىتتا: تٶلەم سەتٸندە تولىق كٶلەمدە دەرەۋ نەمەسە جتس كەيٸنگە قالدىرىلعان كەزەڭدە ۇستاپ قالۋ (زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنٸڭ كەستەسٸ بويىنشا زەينەتاقى جاسىنا جەتكەن كەزدە اي سايىن تەڭ ٷلەستەرمەن) كەرەكتٸگٸن ٶزدەرٸ كٶرسەتەدٸ. ۋەكٸلەتتٸ وپەراتور 2 (ەكٸ) جۇمىس كٷنٸ ٸشٸندە بجزق-عا ەلەكتروندىق حابارلاما جٸبەرەدٸ, وندا تٶلەمگە قابىلدانعان ٶتٸنٸش تۋرالى مەلٸمەتتەر, ونىڭ ٸشٸندە الۋ ماقساتى, تاە, تۋعان كٷنٸ, جسن, سالىمشى (الۋشى) ايقىنداعان مٶلشەردەگٸ بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸنٸڭ سوماسى, جتس ۇستاپ قالۋ تەسٸلٸ تۋرالى مەلٸمەتتەر قامتىلادى, سونداي-اق, سالىمشىنىڭ (الۋشىنىڭ) ەتسق قويىلعان جتس ۇستاپ قالۋ تۋرالى ٶتٸنٸشٸ ەلەكتروندىق حابارلاماعا قوسا بەرٸلەتٸن بولادى. بجزق ۋەكٸلەتتٸ وپەراتوردان ەلەكتروندىق حابارلاما العاننان كەيٸن 5 جۇمىس كٷنٸ ٸشٸندە ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورعا سالىمشىنىڭ (الۋشىنىڭ) بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸنٸڭ سوماسىن اۋدارادى, ول ٶز كەزەگٸندە بۇل سومانى سالىمشىنىڭ (الۋشىنىڭ) ارنايى شوتىنا اۋدارادى. بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸنٸڭ سوماسى ۋەكٸلەتتٸ وپەراتوردا («وتباسى بانك» اق) اشىلعان سالىمشىنىڭ (الۋشىنىڭ) ارنايى شوتىندا 45 جۇمىس كٷنٸنەن اسپايتىن مەرزٸم ٸشٸندە ساقتالادى. وسى مەرزٸم ٸشٸندە سالىمشى (الۋشى) ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورعا نىسانالى ماقساتتار بويىنشا قۇجاتتارىن ۇسىنۋى تيٸس.
ەگەر ول كٶرسەتٸلگەن مەرزٸمدەردە ۇسىنىلماعان جاعدايدا, ۋەكٸلەتتٸ وپەراتور بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸنٸڭ سوماسىن بجزق-عا قايتارۋعا تيٸس, قور ول سومانى سالىمشىنىڭ (الۋشىنىڭ) جەكە زەينەتاقى شوتىنا ەسەپتەيدٸ. وسىلايشا ازاماتتاردىڭ تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ جەنە (نەمەسە) ەمدەلۋگە اقى تٶلەۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا بارلىق ٶتٸنٸشتەرٸ ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورعا «بٸر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا كەلٸپ تٷسەدٸ جەنە قارالادى. ازاماتتار تاراپىنان بجزق-عا جەكە ٶتٸنٸش بەرۋ تالاپ ەتٸلمەيدٸ. تەك سالىمشىلار بجزق-دان الۋعا بولاتىن زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى تۋرالى مەلٸمەتتەردٸ ٶز بەتٸنشە ونلاين تەرتٸبٸمەن الۋلارى كەرەك. زەينەتاقى جيناقتارىن تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ جەنە (نەمەسە) ەمدەلۋگە اقى تٶلەۋ ماقساتىندا الۋدان باسقا, 2021 جىلدان باستاپ ازاماتتار تٷرلٸ ينۆەستيتسييالىق ستراتەگييالاردى ۇسىناتىن ينۆەستيتسييالىق پورتفەلدٸ باسقارۋشىلاردى (يپب) دەربەس تاڭداۋ ارقىلى مزج جەنە (نەمەسە) مكزج ەسەبٸنەن ٶزدەرٸنٸڭ زەينەتاقى جيناقتارىن باسقارۋعا قاتىسا الادى.
زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن يپب-عا اۋدارۋ ٷشٸن سالىمشى بجزق-نىڭ ٶڭٸرلٸك كەڭسەلەرٸنە جەكە ٶزٸ جٷگٸنۋ جولىمەن نەمەسە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانى پايدالانا وتىرىپ, بجزق-نىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسى ارقىلى قاشىقتىقتان بجزق-نىڭ ٸشكٸ قۇجاتىندا بەلگٸلەنگەن نىسان بويىنشا ٶتٸنٸش بەرۋٸ قاجەت. زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن يپب-عا اۋدارۋ ٷشٸن پايدالانۋ قۇقىعىن بجزق زەينەتاقى اكتيۆتەرٸن سەنٸمگەرلٸكپەن باسقارۋ تۋرالى شارتتار, سونداي-اق, كاستودياندىق شارتتار جاساساتىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ ايقىنداعان, قازاقستاننىڭ قارجى نارىعىندا يپب رەتٸندە پايدا بولعاننان كەيٸن عانا قولدانۋعا بولاتىنىنا نازار اۋدارىلماق.
ەسكە سالساق, 2 قاڭتاردا قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ زەينەتاقى جيناعىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن ماقساتتى پايدالانۋعا قاتىستى زاڭعا قول قويدى. قازاقستاندىقتاردىڭ زەينەتاقى جيناقتارىن پايدالانۋ ٷشٸن جاڭارتىلعان «جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸ» جارييالاندى. زەينەتاقى جيناعىن باسپاناعا جۇمساۋعا ارنالعان ونلاين-پلاتفورما ٸسكە قوسىلادى. زەينەتاقى جيناعىنان الۋعا بولاتىن سوما بجزق سايتىندا اۆتوماتتى تٷردە كٶرسەتٸلەدٸ.
