ىستىق قۇشاقتىڭ ٶرتٸنە كٷيگەن

ىستىق قۇشاقتىڭ ٶرتٸنە كٷيگەن

اسىلان تٸلەگەنوۆ: سان سالالى جۇمباق əلەمنٸڭ سىرىن بٸلٸپ قوياتىنداي… ونىڭ قۇپيياسىن ٶزگەگە اشىپ قوياتىنداي… ٶمٸرگە مەيلٸنشە قۇشتار جانداردى جالعاننان ەرتە الىپ قوياتىنى نەسٸ ەكەن?! اسىلبەكتٸڭ كەلتە عۇمىرى تۋرالى ويلانعانىڭدا əۋەلٸ وسىلاي تولعاناسىڭ دا, وعان əر نəرسەدەن سەبەپ ٸزدەيسٸڭ… دەمدە كٶز الدىڭا قىزىل شاپانىن جامىلىپ اپ, قارسىلاسىنا اش بٶرٸدەي «الاسۇرعان» اسىلبەك كەلەدٸ. قىزىل شاپان… قازاق بەكزات ساتتارحانوۆتان ايىرىلعاندا «تٸل-كٶز تيدٸ» دەگەن ەدٸ. اسىلبەكتەن ايىرىلعاندا دا جەرلەستەرٸ «كٶزدٸڭ سۇعى…» دەسكەن… بəلەسٸ اۋلاق دەپ اتىنىڭ ٶزٸن «يتتيگەن» دەپ اتايتۇعىن وسى بٸر «دەرتتەن» ساقتانۋدى ۇمىتىپ كەتەتٸنٸمٸز-اي كەيدە. ودان بٶلەك ايتىسكەر اپامىز ايتپاقشى, «قۇشاعى قاتتى حالىق» ەكەنٸمٸز جəنە بار. سول راس بولسا, تالانتىنا ەندٸ سٷيسٸنگەن اسىل ەرلەردٸڭ ەلدٸڭ قۇشاعىندا  كٷيٸپ كەتكەنٸ قانشاما?! بەكزات تا, اسىلبەك تە. بٸراز جىل بۇرىن تالدىقورعان ٶڭٸرٸندە جانداربەك ەسٸمدٸ ايتىسكەر جٸگٸت جاسىنداي جارقىراپتى. ول بەكزادانى دا وسى تٸزٸمگە جاتقىزادى ٶنەرٸنە سٷيٸنگەندەر. بٸز تٶلەگەندٸ, شوقاندى, سۇلتانماحمۇتتى ەرتە كەتتٸ دەيمٸز. سولاردان وتىزعا سىنىق سٷيەم قالعاندا عانا ايىرىلىپپىز. ال بٷگٸن وسى بٸر بەتٸ اۋلاق «ەرتە كەتۋدٸڭ» جاسى كەمٸپ بارا جاتقانداي كٶرٸنەدٸ. كٶپتٸڭ كٶڭٸلٸن سٷيٸندٸرگەن جۋرناليست, əنشٸ رۋسلان بٶلەباي 24 جاسىندا و دٷنيەگە اتتانىپتى. بەكزات ساتتارحانوۆتان 20-اق جاسىندا ايىرىلىپپىز. ال بٸز əڭگٸمە قىلىپ وتىرعان ايتىسكەر اسىلبەك يششانوۆ 23 جاسىندا جول اپاتىنان قازا بولدى…

جاڭىلسىن مٷبƏراكوۆا, اسىلبەكتٸڭ اناسى:

 تٸلٸ كٸتاپتىڭ تٸلٸ سيياقتى ەدٸ

اسىلبەك بالا كەزٸنەن ەلگەزەك بولىپ ٶستٸ. الماس دەگەن دوسى ەكەۋٸ ٷنەمٸ بٸرگە جٷرەتٸن. كٸشكەنتايىندا əجەسٸنٸڭ باۋىرىندا بولدى. سول كەزدە-اق پلاستينكادان «باتىرلار جىرىن» تىڭدايتىن ەدٸ. سوسىن ونى ٶزٸ جاتقا ايتادى. كٸتاپحانادان دا كٸتاپتار əكەلٸپ əجەسٸنٸڭ قاسىنا جاتىپ الىپ, ايبەك, اينۇر (باۋىرلارى – رەد) ٷشەۋٸ جارىسا وقيتىن. كٸتاپقا كٶپ əۋەس ەدٸ, بٸراق, كٶبٸنە «باتىرلار جىرىن» وقي بەرەتٸن. بەرتٸن كەلە ساباقتى دا جاقسى وقىدى, كٸتاپحانادان əدەبي كٸتاپتاردى ٷيٸپ-تٶگٸپ ارقالاپ əكەپ جٷرەتٸن. Əرنەنٸ ايتىپ, ٷنەمٸ بٸزدٸڭ كٶڭٸلٸمٸزدٸ كٶتەرۋدەن جالىقپايدى. تٸلٸ دە قاراپايىم ەمەس, كٸتاپتىڭ تٸلٸ سيياقتى ەدٸ. بٸرەۋلەرگە پارودييا جاسايتىن دا ٶنەرٸن بايقاعانبىز. 7-سىنىپتان باستاپ ٶلەڭ شىعارا باستادى. سىنىپتاستارىنا ارناپ شىعارعان ٶلەڭدەرٸ ٷيدە بار قازٸر. ول كەزدە ونشا ەلەمەيمٸز دە عوي. 10-سىنىپ وقىپ جٷرگەندە «مەن بەتاشار ايتام» دەيدٸ. «قوي, قاراعىم, سەن قالاي ايتاسىڭ?» دەيمٸن سەنٸڭكٸرەمەي. ٶزٸنٸڭ جازىپ دايىنداپ قويعانى بار ەكەن, سونى كٶرسەتتٸ. Əپ-əسەم جاقسى جازىپتى, ۇناتتىم. سودان مەنٸمەن بٸرگە تويعا باردى, بەتاشار ايتۋعا. بٸراق توي يەسٸ كٸسٸ جالداپ قويدىق دەپ, ايتقىزعان جوق.

كەيٸن مەكتەپ بٸتٸرٸپ قالاعا كەتتٸ. جۋرناليست بولام دەگەن, بٸراق وعان تٷسە الماي قالدى. قازاق əدەبيەتٸ ماماندىعى بويىنشا وقىدى. بٸر كٷنٸ قالاعا بارسام, «ماما, مەن ايتىسقا قاتىسايىن دەپ جاتىرمىن» دەيدٸ. «ويباي, سەن نە ايتاسىڭ? كٶپ كٸسٸنٸڭ ورتاسىندا ايتىسقا قاتىسۋ وڭاي ما? سٶز تابۋ قايدا وعان? ۇيات ەمەس پە, əلٸ جەتٸلگەن جوقسىڭ عوي?» دەيمٸن. «جوق» دەيدٸ ول. تاعى بٸر جولى «ايتىسايىن دەپ جاتىرمىن, بالعىنبەك يماشەۆتى سۇراپ الدىم» دەيدٸ. «ويباي-اۋ, ايتىس دەگەن وڭاي ما? ۇياتقا قالاسىڭ عوي. ودان دا جۋرناليست بولساڭشى. جۋرناليست بولساڭ دا كٶرٸنەسٸڭ عوي» دەيمٸن. «جوق, مەن قالايدا جٷرسٸننٸڭ الدىنان ٶتۋٸم كەرەك, ايتىسكەر بولام» دەپ قويمادى. امال جوق, جولىڭ بولسىن دەگەننەن باسقا نە دەي الارمىز?! ول كەزدە كەڭشاردا جۇمىس ٸستەيمٸز, ارتىق جٷرٸس جوق. «ەرتەڭ ايتىسام» دەگەنگە مəن بەرمەي اۋىلعا قايتىپ كەتٸپپٸن. ەرتەسٸندە قىزىم حابارلاستى, «جاقسى ايتىستى, بالعىنبەكتٸڭ باتاسىن الدى» دەدٸ. سٶيتٸپ ايتىسقا بەل شەشٸپ كٸرٸسٸپ كەتتٸ. انا جاق, مىنا جاقتان ورىن الىپ كەلٸپ جٷردٸ. سوسىن الماتىعا «ايتىس چەمپيوناتىنا» كەتتٸ. سول ايتىستا ٷلكەن داستارحان جايىپ قويعانى بار عوي, وتىرىپ الىپ, شəي ٸشٸپ, جٷزٸم جەپ وتىرسا الاڭدايتىنمىن. «ويباي-اي, جٷزٸم جەگەنٸ نەسٸ, قارسىلاسىنا سٶز دايىنداماي ما?» دەيمٸن ٸشتەي. بٸراق ايتىسىپ شىعاتىن. ەكٸ اينالىمدى جەڭٸپ كەلٸپ, ٷشٸنشٸگە كەتەم دەپ جٷرگەندە وسىنداي جاعدايعا تاپ بولدى عوي. قۇدايدىڭ ماڭدايىنا جازعان ٶمٸرٸ بولار, قايتەيٸك ەندٸ… اسىلبەگٸمٸزدەن ايىرىلعانىمىزعا بيىل 9 جىل.

باسقا بالالارىما دومبىرا ٷيرەتسەم, نەگە ەكەنٸن, اسىلبەك جولامايدى. الىستاۋ جەرگە بارىپ, قاراپ وتىراتىن. قايدان ٷيرەنگەنٸن, كەيٸن ٶزٸ ٷيرەنٸپ الىپتى. قۇدايدىڭ بەرگەنٸ بوپ تۇر عوي…

شەرحان تالاپ: يə, اسىلبەك اياداي اۋىلدىڭ كٶڭٸل قۋانىشى ەدٸ. كٷللٸ جۇرت وسى بٸر تالانتتى جاستىڭ تٸلەۋٸن تٸلەپ, سىرتىنان سٷيسٸنٸپ جٷرەتٸن. الاقانداي ايدارحاننان «اقىن شىقتى» دەپ مارقايىپ, بəيگەدە سٷرٸنبەۋٸنە تٸلەك قوساتىن. بٸز سەكٸلدٸ ويىن بالالارى جارقىراي شىققان دارىننىڭ داقپىرتىنا ەلتٸپ, تاياعىمىزدى دومبىرا عىپ سابالاپ əلەكپٸز. جۇرت كٶزٸنەن تاسا جەرگە بارىپ اسىلبەكتٸڭ ماقامىنا سالىپ, تٶكپەلەتە سارنايمىز. تەلەديداردان ايتىسىن كٶرٸپ, بٶلمەگە سىيماي بۇلقىنامىز كەپ. بٷكٸل قازاق كٶك جəشٸكتەن تاماشالاپ وتىرعان بالانىڭ جەرلەسٸڭ ەكەنٸن بار بولمىسىڭمەن سەزٸنٸپ, ماقتانعىڭ كەلەدٸ بٸر. بەلگٸسٸز بٸر سەزٸمنٸڭ əمٸرٸمەن ارقالانا سٶيلەپ, شابىتتى كٷيگە شىرمالاسىڭ.

«مىڭ جەردەن مىقتى بولىپ كەلسەڭ داعى,

مەن شىقتىم ماحامبەتتٸڭ نامىسىمەن.

اعىزىپ əكەتەرمٸن بەت قاراتپاي,

جايىقتىڭ اساۋ تولقىن اعىسىمەن», – دەپ قارسىلاسىنا قىرانداي شٷيلٸگەدٸ ول. قانىڭ قىزىپ, قايراتتانا تٷسەسٸڭ. كەيٸن ٶلەڭنٸڭ سوڭىنا تٷسٸپ, اقىن بولامىز دەپ الاسۇرساق – اسىلبەككە دەگەن اڭساردان ەدٸ…

ەلدە بولسىن, بەلدە بولسىن دٷركٸن-دٷركٸن ۇيىمداستىرىلىپ جاتقان دٷبٸرلٸ دودالاردا قىزىل شاپاندى جٸگٸت جيٸ كٶزگە تٷسەتٸن. توي-تومالاقتاردا دا تٸزگٸن الىپ, كٶسٸلە سٶيلەيتٸنٸ باردى. جيىرمادان ەندٸ اسقان جاس عۇمىردىڭ ٶمٸر جولى تىم قىسقا بولدى. قىزىلعا قۇمار كٶزدٸڭ سۇعى ٶتتٸ مە, ٶتٸنٸشٸ اۋىر سٶزدٸڭ ٶرتٸ شارپىدى ما, بٸلمەيمٸن. پەشەنەسٸنٸڭ جازۋىمەن پەندەلەرٸن «تەمٸر جەيتٸن» زامانعا تاپ كەلدٸ…

«اقماڭداي ارۋ جىلايدى,

كٶز جاسىن كٶل عىپ بۇلايدى.

اقىندار اسىپ تۋعانمەن,

جۇلدىزداي اعىپ قۇلايدى…

اقىن بوپ تۋعان اسىل تەك,

كٶرمەدٸڭ əستە باس ٸركەپ.

ماحامبەت باباڭ رۋحىمەن,

جاندىڭ دا كەتتٸڭ اسىلبەك…»

(مۇنايدار بالمولدا.)

اسىلان تٸلەگەنوۆ: …«اۋىلعا, مەكتەپكە كونتسەرت قوياتىندار كەلٸپتٸ» دەگەندە əۋەلگٸدە ٷرپيٸسە قالدىق. بۇرىن مۇنداي بولماعان, توسىن ەدٸ. تەگٸن دەيدٸ جəنە. ەستي سالا مەكتەپ-ٷيگە قاراي قۇستاي ۇشتىق. جىلانداي يٸرٸلگەن كٶلدٸ اينالىپ بارام دەگەنشە مەكتەپ الدىنداعى ٶنەرپازداردىڭ ات-كٶلٸگٸ كٶرٸندٸ – سەندٸك. از ۋاقىتتان سوڭ الاقانداي اۋىل بٸر ۋىس بوپ شاعىن مەكتەپكە جۇمىلا قالدى. كونتسەرت باستالام دەگەنشە ٶنەرپازدار مەن ولاردىڭ اسپاپتارىن كٶزبەن تٸنتٸپ جاتىرمىز. كٸلەڭ توكپەن ٸستەيتٸن اسپاپتار «تٷك كٶرمەگەن» بٸزگە əرٸ توسىن, əرٸ قىزىق. سىمدارىن بٸر-بٸرٸنە جالعاپ əلەك. بٸر بۇرىشتا دومبىرا سٷيەۋلٸ تۇر. Əدەمٸ ەكەن. بٸر كەزدە… ەكٸ-ٷش كٷن سايىن əدەتٸ قايتالانىپ تۇراتىن جارىق جالپ ەتٸپ ٶشتٸ دە قالدى. بٸزگە تاڭسىق ەمەس, كونتسەرتشٸلەر ساسىپ قالدى. مۇندايدا تٷزۋ نəرسەگە دە تٸلٸن بەزەيتٸن اۋىلدىڭ ادۋىندى اپالارى وقىس مىرس ەتٸپ, كٷڭكٸلگە باستى. «بəسە دەپ ەم-اۋ, قايداعى كونتسەرت بٸز بەيباققا». دەگەنٸ سول ەدٸ, دومبىرانىڭ قۇلاق كٷيٸ بۇرالا بەردٸ. جالت قاراي بەرگەنٸمٸز سول, بويشاڭداۋ جاس جٸگٸت دومبىراسىن سٷيكەي تٷستٸ… بٸرٸنٸڭ ارتىنان بٸرٸ تەرمە, əن-جىر… قاسىندا تاعى بٸر جولداسى بار – ەكەۋٸ عانا بٷكٸل كونتسەرتتٸ قويىپ شىققان سول اسىلبەك ەدٸ.

Əسٸرەسە, اسىلبەكتٸڭ əۋەلەتكەن əنٸ شاعىن مەكتەپكە ۇيىعان بٸزدٸ باسقا əلەمگە جەتەكتەپ əكەتكەندەي, «əن-جىر» دەپ اتالاتىن الىپ شاھاردى تانىستىرىپ, سوعان ەلٸتٸپ جٷرگەندەي ەدٸ. اسىلبەكتٸ العاش كٶرگەنٸمٸز سول بولاتىن, ودان كەيٸن الماتىداعى الامان ايتىستاعى ەفيردەن كٶردٸك…

LezZf51Vmg4
LezZf51Vmg4

مەلس قوسىمباەۆ, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, مەملەكەتتٸك دارىن سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مəدەنيەت قايراتكەرٸ:

قۇشتارلىعى بولعانمەن, ٸشتارلىعى جوق ەدٸ

ٶزٸڭە دەيٸنگٸلەر تۋرالى ەمەس, ٶزٸڭنەن كەيٸنگٸلەر تۋرالى ەستەلٸك ايتۋ قانداي قيىن. بٸراق قيىن بولسا دا ايتۋ كەرەك. اسىلبەكتٸڭ بويىندا ارامدىق جوق بولاتىن. جانارى قانداي تازا بولسا, جانى دا سونداي تازا. ٶنەرگە قۇشتارلىعى بولعانمەن, ٸشتارلىعى جوق. قازٸرگٸ ساحنادا قۇشتارلىقتىڭ ورنىن ٸشتارلىق باسىپ بارا جاتىر….

اسەكەڭ كٷندٸز-تٷنٸ تەلەفون سوعىپ: «قايداسىز, اعا?»  – «قازاقس-تاندامىن». «قالىڭىز قالاي?» – «قازاقستان سيياقتى!»  ساعاتقا قاراماي, سالىپ ۇرىپ ٷيگە كەلەدٸ. شəي ٸشەمٸز. شابىت شاقىرامىز, كەلسە, əرينە… تٷنٸمەن ۇيىقتامايدى. اسىلبەكتٸڭ ايتىستارىندا سٶزٸ مەن سازى قاتار قۇيىلاتىن. دومبىراسى ايدارحاننىڭ جىلقىسىنداي اسپانعا قارعيدى. ماحامبەت پەن قاشاعاننىڭ ماقامى دومبىرانى قارعىتپاي قويا ما?!.. مەن ايتىسقا كەتكەندە,  مۇقاعاليمەن «وپپوزيتسيياداعى» مۇعالٸمدەر بالانى «زاچەتتان» قىسادى. «اندا كەتتٸ, مىندا كەتتٸ…» دەپ. كەلگەسٸن ولاردى مەن قىسامىن. «اقىندى ارقانداما» دەپ… بايتاق جۇرتتىڭ كٶزٸنشە باجىلداماي, كەيٸن ٶزٸن وڭاشادا سٸلەۋسٸندەي سٸلكٸپ الاتىنمىن. ٶكٸنٸشتٸسٸ, وسىنداي وعلاننىڭ جارق ەتۋٸنەن جالپ ەتۋٸ تەز بولدى. ول ٶنەرگە تازا كەلٸپ, تازا كەتتٸ. جالپى, اقىندى وي قۇرتپايدى, توي قۇرتادى… شۋلاعان جۇرتتىڭ ٸشٸندە تۋلاعان جٷرەك تىنشي ما?! جاتتاندى سٶز, جاساندى مٸنەزدٸڭ ٸشٸندە جٷرۋ توي ەمەس, توزاق قوي… مەنٸڭ ەستەلٸگٸم مەن بٸلەتٸن اسىلبەككە عانا ەمەس, مەن بٸلمەيتٸن اسىلبەكتەرگە دە ارنالعان. ولاردىڭ جانىنىڭ جايلاۋىنا وي جايىلسا دا, قوي جايىلماعان. رۋدىڭ ەمەس, رۋحتىڭ سٶزٸن ايتاتىن ساردارلاردىڭ ٶمٸرٸ سانامىزدا جالعاسادى. ول بالا كەزٸندە بəيگەگە تٷسٸپ, اتقا شاپقان. اساۋ اتتىڭ جالىندا ارپالىسىپ اسىلبەك əلٸ كەتٸپ بارادى… ٶزٸ جىرلاعان قۇس جولىنىڭ قۇشاعىنا!

شەرحان تالاپ: اقىن-جازۋشىلاردىڭ ٶز ٶلٸمٸن بولجاعان كٶرٸپكەلدٸگٸ تۋرالى قادىر مىرزا Əلي «جازمىشىندا» جاقسىلاپ جازدى. مəسەلەن, «ورىس پوەزيياسى كٶپتەن كٷتكەن اقىن» نيكولاي رۋبتسوۆ ٶلٸمٸن ٶلەڭٸندە بايان ەتەدٸ. «قىزىل شۇناق ايازدا ٶلەرمٸن مەن…» دەپ ٶزٸ جازعانداي, 1971 جىلدىڭ قاقاعان قاڭتارىندا (19 قاڭتار) ادام قولىنان قازا تابادى. تٷرٸكتٸڭ داڭقتى اقىنى نازىم حيكمەت ٶلەرٸنەن ٷش اي بۇرىن قىزىق بٸر ٶلەڭ جازادى. بۇندا ول ٶزٸنٸڭ قالاي دٷنيە سالاتىنىن جəنە قالاي جەرلەنەتٸنٸن ناقپا-ناق كەلتٸرٸپ كەتكەن. سول ٶلەڭدە «ماعان, سٸرə, بۇيىرمايدى تۋعان جەر» دەپ بولجام جاسايدى. ٶلەڭنٸڭ قۇدٸرەتٸ مە, əلدە اقىننىڭ əۋليەلٸگٸ مە, ايتقانداي ول مəسكەۋ زيراتتارىنىڭ بٸرٸنە جەرلەنٸپ, تۋعان جەرٸنە جەتە الماي جىعىلدى.

اقىننىڭ ٶز ٶلٸمٸن تۇسپالداي جىرلاۋىن مۇقاعاليمەن دە بايلانىستىرۋعا بولادى. اقىن ٶمٸرٸنٸڭ سوڭعى جىلىندا:

«…ٶزٸمنٸڭ ەسەبٸمدە,

مەن بيىل دəل قىرىقتىڭ بەسەۋٸندە.

كٸم بٸلەدٸ, ەندٸگٸ قالعان ٶمٸر,

نەشە كٷنگە جەتەرٸن, نەشە تٷنگە.

ۇمىت بولىپ ەسەبٸڭ دە, ەسەگٸڭ دە,

ۇيىقتاپ كەتسەم بولعانى تٶسەگٸمدە,

قىرىقتىڭ بەسەۋٸندە…» – دەپ, ٶزٸنٸڭ قايتىس بولار جاسىن دəل كٶرسەتٸپ كەتتٸ.

يə, cٶز – كيە. اڭداماي ايتقان اۋىز سٶز تاعدىرىڭدى ٶزگەرتٸپ جٸبەرۋٸ مٷمكٸن. قۇداي اۋزىنا سالدى ما, كٸم بٸلسٸن…

اسىلبەك تە سوڭعى ايتىس-تارىنىڭ بٸرٸندە وت اۋىز ورازالىنىڭ جولىن نيەت قىپ, سورىن سۇراپ العانداي بولدى…ارقاسى قوزىپ, ارىنى كٷشەيٸپ وتىرعان بٸر سəتٸن-دە:

«بٸر كٷندە بەس اقىنمەن

ايتىسىپ بəرٸن جەڭەتٸن,

ورازالىنىڭ جولىن بەر!» دەپ, تٶگٸلە جىرلادى…

ارادا كٶپ ۋاقىتٶتپەي, وتىزعا جەتپەي جول اپاتىنانقازا تاپقان ورازالى دوسبوسىنوۆتاي تاس جولدا تاعدىرى ٷزٸلدٸ… ٶمٸرزايا. ەرتە سٶنگەن ٷمٸت سەكٸلدٸ. جاناردى ٶرتەپ جارقىراپ تۇردى دا جوققا اينالدى. بٸرجولا. قارا تٷندٸ تٸلٸپ ٶتٸپ, شەكسٸزدٸككە سٸڭٸپ كەتتٸ. تانابايدىڭ تاعدىرلى ٶمٸرٸ… ارتىعاليدىڭ بەلگٸسٸز ٶلٸمٸ… قىرشىن قيىلعاندار تۋرالى وي يەكتەسە بولدى مىنا بٸر جىر جولدارى تٸلگە ورالا كەتەدٸ. بۇل دا اسىلبەكتٸڭ ٶز ٶلەڭٸ:

«قايتەيٸن, بۇل دا ٶمٸردٸڭ ٶكتەمدٸگٸ,

قاپ-قارا تۇمان باسىپ, بار ماڭىمدى.

توقىراپ مəڭگٸلٸككە كەتكەن كٷنٸ,

توپىراق جوعالتادى ارمانىمدى!»

بالعىنبەك يماشەۆ, ايتىسكەر اقىن:

اسىلبەك…

اسىلدىڭ سىنىعىنداي ەدٸ… جاسىننىڭ عۇمىرىنداي بولدى. باسقا-باسقا مەن اسىلبەكتەن زور ٷمٸت كٷتتٸم. سەندٸم. مەلس پەن باۋىرجاننىڭ سوڭىنان شىققان تەگەۋرٸندٸ تولقىننىڭ باسى ەدٸ اسىلبەك. از ۋاقىتتا ادۋىندى اقىن بولاتىنىن, تاقىرعا ٶنگەن تارى ەمەس, قۇنارلى توپىراقتىڭ جەمٸسٸ ەكەنٸن تانىتىپ ٷلگەردٸ. ٶمٸردە ٶتە ەلگەزەك, ٸزەتتٸ ٸنٸ, كٶركەم مٸنەزدٸ مٷمٸن, جايساڭ جٸگٸت بولعانىمەن, ساxنادا قاۋٸپتٸ قارسىلاس, əدٸسٸ الۋان əككٸ əرٸپتەس ەدٸ. كەسكٸن-كەلبەتٸنە داۋىسى, اقىندىعىنا əۋەن-ماقامى, دارىنىنا əرتٸستٸك قابٸلەتٸ قوسىلىپ كٶرەرمەننٸڭ دە كٶزٸن تويدىرىپ, قازىلاردىڭ دا كٶڭٸلٸن تولتىراتىن. ٶنەردەگٸ شابىسىنا, ٶلەڭدەگٸ تابىسىنا تٸلەكتەس بوپ باتامدى بەرٸپ ەم, ٶمٸرٸ قىسقا بولدى. اللانىڭ جازعانىنا امال بار ما?

ارعى دٷنيەسٸ ابات بولسىن!

اسىلبەكتٸڭ تەرمەسٸ

ايتا الماسام ارلى سٶز,

بولادى تٸل مەن جاققا سىن.

قيقۋلاپ ەلٸم قولداسا,

ال جٸبەرەيٸن ات باسىن.

بٸز قازاق دەگەن ەل ەدٸك,

عاسىردىڭ اشىپ قاقپاسىن,

بٶرٸ دە بولعان بۇل قازاق,

تۇياعىن سەرپٸپ شاپقاسىن.

قىران دا بولعان بۇل قازاق,

Əۋەدە قانات قاققاسىن.

تٷيە دە بولعان بۇل قازاق,

زامانا جٷگٸن ارقالاپ,

بٷگٸلمەي كەلە جاتقاسىن.

بۇعىنى دا ەمگەن بۇل قازاق,

اجالدان امان قالعاسىن.

تازى دا بولعان بۇل قازاق,

تٷلكٸنٸڭ ٸزٸن باققاسىن.

بٸز بولماعان نە قالدى,

تالايدىڭ دəمٸن تاتقاسىن.

بارىستىققا بەت الىپ,

كٶش تٷزەدٸڭ باققا شىن.

ولاي بولسا, اعايىن,

كەلەشەك مىنا ۇرپاققا,

ۇلىلار سٶزٸن جاقتاسىن!

قايمانا قازاق بالاسىن,

شوشقا بولۋدان ساقتاسىن!

دايىنداعاندار: شەرحان تالاپ,

اسىلان تٸلەگەنوۆ

«اق جەلكەن», №6
(ماۋسىم, 2016)