دينارا ساتپاەۆانىڭ يلليۋستراتسيياسى
ۆيكتيمبلەيمينگ زارداپ شەگۋشٸنٸ كٸنەلاۋ دەگەن ماعىنا بٸلدٸرەدٸ. ەسٸرەسە ۆيكتيمبلەيمينگكە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق كٶرگەن ەيەلدەر جيٸ ۇشىرايدى. سوڭعى كەزدە مۇنداي جاعدايلار قوعامدا عانا ەمەس, ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىندا, مەملەكەتتٸك تەلەارنالاردا دا كەزدەستٸ.
بٷگٸندە جەبٸرلەنۋشٸگە كٸنە تاعىپ, ايىپتاۋ ەدەتكە اينالىپ كەتتٸ. ەسٸرەسە زورلىق كٶرگەن, نە بولماسا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ قۇربانى بولعان ەيەلدەر ۆيكتيمبلەيمينگكە جيٸ ۇشىرايدى. ايىپتى ادام ەمەس, جەبٸر كٶرگەن ەيەلدەر قوعام تالقىسىنا تٷسٸپ, سىنعا تٷسٸپ جاتادى. تٸپتٸ بۇنى قولدايتىن ەيەلدەر دە بار.
“ۆيكتيمبلەيمينگكە شالدىقپاعان قازاق ەيەلٸ جوق شىعار. ەر ٷشٸنشٸ ەيەل تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا شالدىققان بولسا, ەربٸر بٸرٸنشٸ نە ەكٸنشٸ ەيەل ۆيكتيمبلەيمينگتٸ نورما دەپ قابىلدايدى”, – دەيدٸ قازۇقپۋ ەلەۋمەتتٸك جەنە گەندەرلٸك زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ زەرتتەۋشٸسٸ, فەمبەلسەندٸ ايگەرٸم قۇسايىنقىزى.
ونىڭ سٶزٸنشە, جەبٸرلەۋشٸنٸ ەمەس, جەبٸرلەنۋشٸنٸ كٸنەلٸ ەتٸپ كٶرسەتۋ, پاتريارحال كٶزقاراستاعى ەركەكتەردٸڭ اۋزىنان قازاق ەيەلدەرٸ كٷندە ەستٸپ, قۇلاق ٷيرەنٸپ قالعان جاعداي بولعاندىقتان, قالىپتى نەرسەگە اينالعان.
ۆيكتيمبلەيمينگتٸڭ كٶرٸنٸسٸ قاراپايىم وتباسىندا عانا ەمەس, ٸشكٸ ٸستەر مينيستٸرلٸگٸندە, مەملەكەتتٸك تەلەارنالاردا, تٸكەلەي ەفيردە, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە تانىمال ادامداردىڭ قاتىسۋىمەن ورىن العان جاعدايلار دا بولدى.
سونىڭ بٸرٸ – ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە قىزۋ تالقىعا تٷسكەن «ORTA» پودكاستى. تانىمال ادامداردىڭ قاتىسۋىمەن بولعان بۇل پودكاستتا ەيەلدٸڭ قالاي دۇرىس كيٸنۋٸ كەرەك ەكەندٸگٸ ايتىلادى. ەسٸرەسە, ەلگە بەلگٸلٸ ەنشٸ Jah Khalib-تٸڭ (باحتييار مامەدوۆ) پٸكٸرٸ جەلٸ قولدانۋشىلارىنىڭ اشۋىن تۋعىزدى.
ەنشٸنٸڭ ايتۋىنشا, «ەيەلدەردٸ زورلاۋدىڭ 85 پايىزى «دۇرىس ەمەس جەردە, دۇرىس ەمەس كيٸممەن, دۇرىس ەمەس ۋاقىتتا» (85% يزناسيلوۆانيي ياۆلياەتسيا «نە ۆ توم مەستە, نە ۆ توي ودەجدە, نە ۆ تو ۆرەميا») جٷرگەندٸكتەن بولادى. پودكاستتىڭ دەل وسى بٶلٸگٸ جەلٸدە تاراپ, ەنشٸگە قازاقستاندا ٶنەر كٶرسەتۋگە تىيىم سالىنۋى كەرەك دەگەن پٸكٸرلەر پايدا بولدى. وسىنداي رەزونانستان كەيٸن پودكاستتىڭ يۋتۋب ارناسىنداعى ۆيدەوسىنىڭ بۇل تۇسى قيىلىپ تاستالدى.
“Orta پودكاسى قىزۋ تالقىعا تٷسۋٸ بۇل قوعامداعى رەزونانستى جاعداي سالتانات كەيسٸنەن سوڭ “تٶزٸمدٸلٸككە تٶزبەيتٸن” قوعامنىڭ ويانۋىنا دٶپ كەلگەن كەزدە وسىنداي كەنسٸل مەدەنيەتٸنە ۇشىرادى. بۇنداي پودكاستاردى تٷگەندەسەك, ەر 4-5 پودكاستا سەكسيستتٸك نە ميزوگەن پٸكٸرلەر بار”, – دەيدٸ ايگەرٸم قۇسايىنقىزى.
بۇدان بۇرىن تٸكەلەي ەفيردە كٶرسەتٸلەتٸن Qoslike توك-شوۋى ۆيكتيمبلەيمينگ ٷشٸن سىنعا تٷسكەن ەدٸ. قىز ەزٸلدەپ, جٸگٸتٸن بوياندىرماق بولعان كەزدە جٸگٸتٸ ونى ۇرىپ جٸبەرگەن. جٸگٸتتٸڭ ەرەكەتٸن ٶزگە ەر قاتىسۋشىلار قولداپ, قىزدىڭ ٶزٸن ايىپتاپ, كٸنەلايدى.
ايگەرٸم قۇسايىنقىزىنىڭ ايتۋىنشا, وتباسىدا باسشى ەركەك, ساياساتتاعى باسشىلىق ەركەكتەردە بولسا, قوعامدا ۆيكتيمبلەيمينگ “ورىندى” سانالادى. وعان ٶزگە ەركەكتەر دە قولداۋ بٸلدٸرەدٸ.
الايدا بۇل مەسەلە تەك توك-شوۋلارمەن شەكتەلمەيدٸ. ۆيكتيمبلەيمينگ تٸپتٸ ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىندا, پروكۋراتۋرادا دا ورىن الدى.
بىلتىر 8 قاراشادا ۇلجان ەسٸمدٸ جەبٸرلەنۋشٸ زورلىق كٶرگەنٸن, سونىمەن قاتار, پروكۋراتۋرا تاراپىنان قىسىم جاسالعانىن ايتىپ, پرەزيدەنتتەن اشىق تٷردە كٶمەك سۇرادى.
سٶزٸنشە, الماتى وبلىسىنىڭ ٸشكٸ ٸستەر بٶلٸمٸنەن مورالدٸ تٷردە قىسىم كٶرگەن. زورلاۋشىنىڭ ٶزٸنەن پىشاق تابىلىپ, ەكسپەرتيزا نەتيجەسٸ زورلىق بولعانىن ايعاقتاپ تۇرسا دا, پروكۋراتۋرا 2 رەت ٶتٸنٸش قابىلداۋدان باس تارتقان.
“زورلىق كٶرۋ ەڭ جيٸركەنٸشتٸ ەرٸ قورقىنىشتى جايت. ونى ەشكٸم اشىق ايتىپ, كٶمەك سۇراي المايدى. بٸراق ۇلجان ٶزٸنٸڭ وقيعاسىن عانا بٶلٸسٸپ قويماي, اشىق تٷردە ەسٸمٸن جارييالادى. سەبەبٸ وعان پوليتسييا دا, پروكۋراتۋرا دا سەنبەدٸ. ولار جەبٸرلەۋشٸگە سەندٸ”, – دەيدٸ ادۆوكات جاننا ورازباحوۆا جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا.
سٶزٸنشە, تەرگەۋ ٸسٸ باستالعاننان ٶرەسكەل قاتەلٸكتەر بولعان. ۇلجان زورلىق كٶرگەننەن كەيٸن تاڭعى 6 شاماسىندا پوليتسيياعا بٸردەن شاعىمدانعان. بٸراق پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ شاعىمدى بازاعا تٸركەۋگە اسىقپاعان.
سونىمەن قاتار, كەيٸن ولار سول كٷنٸ كەشكە ۇلجاننىڭ ٷيٸنە كەلٸپ, ەشنەرسە دەلەلدەي المايتىنىن ايتىپ, شاعىمىن قايتارىپ الۋدى سۇراعان. كەيٸن بۇل وقيعا ٷلكەن رەزونانس تۋدىرىپ, ولار قىزمەتتەن قۋىلدى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا زورلاۋشىنى قىلمىسكەر رەتٸندە تانىپ, 8 جىل باس بوستاندىعىنان ايىردى.
زاڭگەر لەززات راقىشەۆانىڭ ايتۋىنشا, كٶپ ەيەل ٶزدەرٸنٸڭ قۇقىعىن بٸلمەيدٸ, جۇرتتىڭ سٶزٸنەن سەسكەنٸپ, كٸنەلٸ بولىپ قالۋدان قورقادى. ەسٸرەسە, بالا كەزٸندە زورلىققا ۇشىراعان قىزدار, كەيٸن تۇرمىسقا شىققان كەزدە قورلىق كٶپ كٶرەدٸ.
“21 جاستاعى جٸگٸت قىزىن زورلاپ, ۆيدەوعا تٷسٸرٸپ العان. پوليتسيياعا ارىز جازعاندا, ٶزٸڭ كٸنەلٸسٸڭ دەپ ايتقان”, – دەيدٸ One-Stop-Service “بٸر قادام” ورتالىعىنىڭ كوورديناتورى لەززات راقىشەۆا.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل جەمقورلىق پەن تانىس-تامىردىڭ بولعاندىعىنىڭ كٶرٸنٸسٸ. سونىڭ سالدارىنان قىلمىسكەرلەر جازاسىز قالادى.
سونداي-اق قىزىلوردا قالاسىنىڭ تۇرعىنى ەكس-مايور كٷيەۋٸنەن تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق كٶرگەن. قىزمەتٸندە مايور اتانعانىن تويلاپ, ماس كٷيٸندە ٷيٸنە كەلٸپ, ەيەلٸن سوققىعا جىققان. سالدارىنان ەيەلٸ 3 ەتاجدان قۇلاپ, مٷگەدەك بولىپ قالعان.
“ەدٸلەتتٸ نەتيجەگە جەتە الماي جٷرگەنٸمٸزگە 2 جىل بولدى. ٸستٸ قايتا-قايتا جاۋىپ تاستاي بەرەدٸ. بۇلدا جەمقورلىقتىڭ سالدارىنان”, – دەيدٸ زاڭگەر.
مٶلدٸر قابىكەن
