رۋحاني جاڭعىرۋ كەرەك پە? يە, كەرەك! نەگە? سەبەبٸ, ححٸ عاسىرعا ادام – ازعىنداپ, قوعام – ساياسي - ەكونوميكالىق داعدارىس, ال تابيعات – ەكولوگييالىق اپاتتارمەن كٸردٸ... بۇعان, بٷگٸنگٸ تابيعاتتاعى جەر سٸلكٸنۋ, ٶرت, سۋ الۋ سيياقتى تٷرلٸ اپاتتار جيٸلەپ, قوعامدا, ساياسي-ەكونوميكالىق داعدارىس كٶبەيٸپ, ال ادامنىڭ ٶزٸ ازعىنداپ, قىزتەكە, ەركەكشورا, بەتشاقور, ناشاقور, ت.ب. ايتپاعاندا, بٷگٸندە شەرمەندەلٸك (ينتسەست) زاڭداستىرىلىپ, بٸر فرانتسييانىڭ ٶزٸندە, اتا-انا, بالالارىمەن جەنە قانداس باۋىرلارىمەن نەكەلەسكەن 50 مىڭنان استام, شەرمەندە «جانۇيا» قۇرىلعانى دەلەل.
سوندىقتان بٷگٸنگٸ, پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ رۋحاني جاڭعىرۋ جايلى كٶتەرگەن مەسەلەسٸنە, كەزەكتٸ ساياسي ناۋقان رەتٸندە قاراماي, ونى جٷزەگە اسىرۋعا تيٸسپٸز. ول ٷشٸن, بٸز, ەربٸر مەملەكەتتٸڭ قوزعاۋشى كٷشٸ, سول ەلدٸڭ نەگٸزٸن قالاعان ۇلت ەكەنٸن تٷسٸنٸپ, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ رۋحاني جاڭعىرۋىنا جاۋاپتى ەكەنٸمٸزدٸ مويىنداۋىمىز كەرەك. سول سەبەپتٸ بٸز, جوعالۋعا اينالعان, ٶزٸمٸزدٸڭ ۇلتتىق بەينەمٸزدٸ تاۋىپ, جاقسىلىعىمىزدى جەتٸلدٸرٸپ, كەمشٸلٸگٸمٸزدٸ تٷزەتٸپ, رۋحاني جاڭعىرۋدى, ٶزٸمٸزدەن باستاعانىمىز دۇرىس.
ول ٷشٸن ٷيلەسٸمدٸلٸك زاڭدىلىعىنا زەر سالساق...
ەلەم ٷيلەسٸمدٸلٸك زاڭدىلىعى بويىنشا, تابيعات, قوعام, ادام - بٸرتۇتاس بٸرلٸك. جاراتۋشى, وسى بٸرلٸكتٸڭ تٸرشٸلٸككە يە بەس تۋىندىسى: ٶسٸمدٸك, زەررە (ميكرو) اعزا, جەندٸك, حايۋان, ادام, سونىڭ ٸشٸندە, تەك ادامعا عانا, مىيىمەن, ەلەمدٸك سانامەن, بايلانىسۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸپ, وعان قوسا, ٶزٸنٸڭ جاقسى-جامان پەيلٸ, ياعني وي-پٸكٸرٸ, ٸس-ەرەكەتٸ شىعاراتىن ەل يللياھي قۋاتىمەن, 7 بەزٸندەگٸ 7 مىڭ قوزدىرعىشىمەن (گورمون) 2 تٷرلٸ قۋات الىپ, تەك ٶزٸن ەمەس, بٷكٸل جەر جٷزٸندەگٸ تەپە-تەڭدٸكتٸڭ بۇزىلماۋىن, قاداعالاۋ تاپسىرىلعان...
...ادامنىڭ ويىنىڭ ٶزٸ, تەني (ماتەرييا) قاسيەتكە يە ەكەنٸن, عىلىم مويىنداسا دا, بٷگٸنٸمەن عانا ٶمٸر سٷرەتٸن ادام مۇنى مويىنداۋعا قۇلىقسىز... ال, ەلەم ٷيلەسٸمدٸلٸك زاڭدىلىعىن بۇزاتىندا-تٷزەيتٸندە, وسى اق-قارا 2 قۋات. 1.فالاق-دارۋن (جارىق سەۋلە) ونى باتا, العىس, مەيرٸم ت.ب.ادامنىڭ ادامي پەيلٸ شىعارادى. 2. حالاق-دارۋن (جٷيەسٸز سەۋلە) مۇنى ادامنىڭ: كٷنشٸلدٸك, قىزعانىش ت.ب جامان ويلارىمەن, جەمقورلىق, زيناقورلىق سيياقتى ەرەكەتتەرٸ شىعارادى. «ادام نيەتٸنەن تابادى» دەگەن, بٷگٸندە, قارا قۋات كٶبەيدٸ...
سوندىقتان, قازاقستانداعى كيٸكتٸڭ قىرىلۋىن ىسىراپشىلدىقتىڭ, ال جەمقورلىقتىڭ كٶبەيۋٸن, ارام سٷت ەمگەن, نە نەكەسٸز تۋىلعان ارامزالاردىڭ كٶبەيۋٸنەن, ال وبىردىڭ (راك) كٶبەيۋٸن زيناقورلىقتان (باقارا سٷرەسٸ, 234 ايات. يددا مەرزٸمٸ), سونداي-اق داقىلدارىمىزدىڭ قار استىندا قالۋى, ت.ب. ەلەم ٷيلەسٸمدٸلٸك زاڭدىلىعىن بۇزعانىمىزدىڭ جازاسى دەپ, بٸلۋٸمٸز كەرەك. ال, ادام, ەلەمدە رۋحاني قۋات بار ەكەنٸن بٸلسە دە, تٸپتٸ رۋحاني قۋاتتىن كٷشٸن كٶرسە دە, پەندەشٸلٸككە سالىنىپ, ونى مويىندار ەمەس...
قوزدىرعىشتاردىڭ (گورمون) جٷيەلٸ تٸزبەگٸن جاسالىق
«مىڭ جىل بۇرىن, 1/1000-ۋەلي, جٷز جىل بۇرىن 1/40-قىدىر ەدٸ, ال بٷگٸندە, 1/2 سايتان بولدى». سەبەبٸ, قازٸرگٸ عالىم, قوزدىرعىشتىڭ «جاڭالىق, جاقسىلاپ ۇمىتىلعان ەسكٸلٸك» ەكەنٸن ۇمىتىپ, 70-عانا زەرتتەپ, 60-جايلى پٸكٸرٸن ايتتى, بۇل 1%-عا جەتپەيدٸ. ەلبەتتە, ادامزات بۇل بٸلٸگٸمەن, تەكتانۋ (گەنەتيكا) ٸلٸمٸن قايتا جاڭعىرتپاسا, ياعني ەلەمدٸك ٷيلەسٸمدٸلٸك زاڭدىلىعىنا ساي, قوزدىرعىشتاردىڭ يماني تٸزبەگٸن جاساپ, ۇرپاعىن تەربيەلەمەسە, سانا ەلەمٸندە ٶمٸر سٷرەتٸن, جاڭا ادام تەربيەلەپ شىعارۋى ەكٸتالاي...
ال, ادامدى رۋحاني كەدەيلەندٸرٸپ, ۇلتىنىڭ تٸرشٸلٸك الاڭىنان الشاقتاتىپ, ونىڭ قوزدىرۋشى تٸزبەگٸن بۇزاتىن 6 نەرسە بار. ولار: 1. ٶز انا تٸلٸن بٸلمەۋ; 2. بابالارى تۇتىنعان دٸنٸنەن بەزٸنۋ; 3. ۇلتتىق ەدەت-عۇرىپىن جوعالتۋ; 4. بالاسىنا ۇلتىنا تەن ەمەس, ات قويۋ; 5. ۇلتىنا جات ەۋەندٸ پٸر تۇتۋ; 6. ۇلتىنىڭ ابىروي, مٷددەسٸن قورعاماۋ ەكەنٸن بٸلگەن, ۇلى ۆەرنادسكيي «پوتەريا ناتسيونالنوي ساموبىتنوستي, راۆنوسيلنو گەنەتيچەسكومۋ يسچەزنوۆانييۋ» دەپ, ەسكەرتسە دە, بٸز بۇعان قۇلاقاسار ەمەسپٸز...
بٷگٸن جاراتىلىس ٶمٸرٸندە جاڭا دەۋٸر باستالىپ, ادامزات تٸرشٸلٸك (بيوسفەرا) ەلەمٸنەن سانا (نووسفەرا) ەلەمٸنە, ياعني بالالىق شاقتان كەمەلەتكە تولىپ, سانالى ٶمٸرگە اياق باستى. ەندٸ, بٸز وسى ويراندالعان تابيعات, داعدارىسقا ۇشىراعان قوعاممەن, ٶزگەرٸسكە ۇشىراعان سانامىزبەن, ەرتەڭگٸ سانا ەلەمٸندە ويداعىداي ٶمٸر سٷرە الامىز با? جوق. سەبەبٸ, بۇرىڭعى ٶلشەم ەندٸ جارامايدى, ەندٸ سانا ەلەمٸ بٸزدەن, جاڭا تانىم, جاڭا ٶلشەم, تٸرشٸلٸكتٸ جاڭاشا پايىمداپ قيمىلداۋمەن قاتار, ٶز زاڭىنا ساي ەرەكەت ەتۋٸمٸزدٸ تالاپ ەتەدٸ...
ول ٷشٸن نەدەن باستاۋىمىز كەرەك?
تەن تەربيەسٸ بٸزدٸ – تابيعاتپەن بايلانىستىرسا, جان تەربيەسٸ – قوعامدا ٶمٸر سٷرۋدٸ ٷيرەتەدٸ, ال, رۋحاني تەربيە - بٸزدٸ بولاشاقپەن بايلانىستىرادى. سوندىقتان ەلٸكتەۋدٸ قويىپ, ەندٸ ۇرپاعىمىزعا, تەك تەن-جان تەربيەسٸن بەرۋمەن شەكتەلمەي, جٷيەلٸ رۋحاني تەربيە بەرۋدٸ دە قولعا العانىمىز دۇرىس. ول ٷشٸن جاس ۇرپاققا, ەرتەدە ٸرگەتاسى قالانىپ, ادامزاتتى يماندىلىققا باۋليتىن اقيدا (يدەولوگييا), فيكح (شاريعات, زاڭ, ەتيكا), مانتىك (لوگيكا, ريتوريكا) ت.ب.ٸلٸمدەردٸ ٷيرەتسەك, تەك فەنيلٸك ەمەس, يماني تەربيەدە بەرەر ەدٸك...
1. ەلەم ٷيلەسٸمدٸلٸك زاڭدىلىعىنا ساي, بەرگەنگە قاناعاتتى, العانعا سابىرلى بولۋمەن بٸرگە, الدىمەن ٶزٸمٸزدٸڭ م ح N = X < ∞فورمۋلاسىنان, ياعني «ٶزٸڭە جاقسىلىق تٸلەۋٸڭدٸ, ادام دانالىعىنىڭ جاسامپازدىعىنا كٶبەيتٸپ, نەتيجەسٸندە بەلگٸسٸزدٸككە جەتۋ, ال ونىڭ ٸزٸ شەكسٸزدٸك...» دەگەن ٶمٸرلٸك ۇستانىمىزدان قۇتىلۋىمىز كەرەك. بۇل - نەپسٸنٸڭ قۇلى بولۋدان, ياعني, بايلىق, بيلٸك, اقشا, ماحاببات, ت.ب. تەنٸمٸزبەن جانىمىزدى راحاتقا بٶلەيتٸن زاتتاردىڭ بەرٸن, تەك ٶزٸم عانا, شەكسٸز الا بەرسەم, الا بەرسەم دەگەن ۇستانىم.
2. ۇلى فارابي عىلىمعا قارسى بولعانىنان ەمەس, ال ادامزاتتىڭ بولاشاعىن ويلاعاننان, ەلەمدٸك تەپە-تەڭدٸك, ياعني ٷيلەسٸمدٸلٸكتٸڭ بۇزىلۋىنان قورقىپ "ادامزات ٷشٸن, تەربيەسٸز بٸلٸم - قاۋٸپتٸ" دەگەن ەسكەرتۋٸن تىڭداماي, پەندەشٸلٸكپەن جٷرەگٸ جوق, قۋاتى مول – عىلىمدى, جٷرەگٸ بار, قۋاتى از تەربيەدەن ارتىق دامىتتىق. نەتيجەدە, ماشينا جٷرگٸزۋ ٷيرەتٸلدٸ, ال ونىڭ رۋحاني جاعى, ياعني, بٸرۋدٸ جارالاپ, زييان كەلتٸرمەۋ ٷيرەتٸلمەدٸ... ت.س.س. سوندىقتان, بٸز, ۇرپاق تەربيەسٸنە, تەك عىلىمي نەگٸز ەمەس, رۋحاني مەن بەرگەنٸمٸز دە دۇرىس.
3. عىلىمنىڭ دامۋ نەتيجەسٸندە, ۇيالى تەلەفون دٷنيەگە كەلدٸ, بۇل جاقسى. بٸراق ادام, ۇرپاعىنىڭ بولاشاعىن ويلاسا, وعان رۋحاني تەربيە بەرٸپ, ۇيالى تەلەفوندى ارتىق پايدالانۋ ادامنىڭ ساناسىن بودانداپ, ويلانىپ تالداۋ قاسيەتٸن تٶمەندەتٸنٸن, ونىڭ كەلەشەكتە ٶزٸ تٷگٸل ۇرپاعىنا زييان كەلتٸرەتٸنٸن, ال ودان شىعاتىن رادياتسييالىق سەۋلە 4 گرەي بولسا وبىر, بەدەۋلٸك, بەلسٸزدٸك تەرٸزدٸ قاتەرلٸ ناۋقاستاردى كٶبەيتٸپ, ادامدى اۋىرتاتىنى, ال 9 گرەي بولسا ٶلتٸرەتٸنٸ, جوعارى مەرتەبەلٸ اقشا ٷشٸن, ايتىلمادى...
4. ادامزات ەرتەڭٸن ويلاماي, تەك بٷگٸنٸمەن ٶمٸر سٷرگەندٸكتەن «...ەندٸ 10-15 جىلدان, ادامزاتتىڭ اتقاراتىن جۇمىسىنىڭ 50 پايىزىن روبوت اتقاراتىن بولادى» دەپ, قۋانادى. سوندا جۇمىسسىز قالعاندار ناپاقاسىن قالاي تابادى? ونىڭ ٷستٸنە «جۇمىس», سانالى ادام ٷشٸن, تەك ناپاقا تابۋ ەدٸسٸ ەمەس, ال سانالى ادامعا ادامي قاسيەت (گورمون) سىيلايتىن قۇرال. ادام, ودان ايرىلسا نە بولادى? قازٸردٸڭ ٶزٸندە, ادام كٸنەلٸ بولۋدان قورىقسا دا, كٷنە جاساۋدان قورىقپاي, ٶز ناپاقاسىن ەڭبەكپەن ەمەس, قۋلىقپەن تابۋدان ۇيالمايتىن بولدى...
5. ادامزات, ٶركەنيەت تۋىندىلارى: رەنتگەن, راد, گرەي, زيۆەرت, بەر شىعاراتىن رادياتسييالىق سەۋلەدەن: اق قان, بەدەۋلٸك, وبىر ت.ب. قاتەرلٸ ناۋقاستارعا شالدىعۋى مٷمكٸن ەكەنٸن بٸلٸپ, ولاردان قورقادى. ال رۋحاني ناداندىعىنىڭ نەتيجەسٸندە, نەپسٸسٸن تەجەي الماي, ەلەم ٷيلەسٸمدٸلٸك زاڭدارىنا قايشى تابيعات, قوعام, ادام زاڭدارىن بۇزىپ, ٶسەك, ٶتٸرٸك ايتىپ, جالاقورلىق, جەمقورلىق, زيناقورلىق, جەزٶكشەلٸك, ت.ب. جاساپ «كٸرلەۋدەن», ياعني كٷنە جاساۋدان قورىقپايتىن بولدى. سوندىقتان قازٸر يمان ازايىپ, جٷرەك قاتايدى...
بۇل جايلى بەلگٸلٸ عالىم ا. گوستەۆ اشىنا «دۋحوۆنو-رەليگيوزنىە تراديتسيي گوۆوريات وتوم, چتو ۆسە مىسلي ي وبرازى, كوتورىە پوروجدايۋتسيا چەلوۆەكوم, فيكسيرۋيۋتسيا نا نەكوم «پلانەتارنوم» (نووسفەرا) ي داجە «ۆسەلەنسكوم» ۋروۆنە, پوەتومۋ ليۋدي نە يمەيۋت پراۆا زاسوريات «پسيحوسفەرۋ پلانەتى» دەدٸ. بۇل - «ادام, جامان وي, تەرٸس ەرەكەتٸمەن, ەلەم ٷيلەسٸمدٸلٸگٸن بۇزۋعا, ياعني تٸرشٸلٸك كٸندٸگٸن (بيوتسەنتريزم) لاستاۋعا قۇقى جوق» دەگەن سٶز.
ال "كٷنەھار, جازادان, امان قۇتىلىپ كەتتٸ-اۋ", دەگەننٸڭ ٶزٸندە, جازادان ەشبٸر پەندە, جازالانباي, قۇتىلىپ كەتپەيدٸ. بۇل - ەلەمدٸك ٷيلەسٸمدٸلٸك زاڭى. جاراتۋشى ونى, بەرٸبٸر تەنٸن اۋىرتاتىن - 6, ياعني دەنساۋلىق, بوستاندىق, جوقشىلىق ت.ب. جانىن قينايتىن – 6, ياعني انا, بالا, جارى, ت.ب. رۋحىن كٸرلەتەتٸن - 6 جاقىنى ۇيات, قاناعات, تەۋبەسٸنالۋمەن بٸرگە, ونىڭ ابىروي, اتاق, اقشا, بايلىق, بيلٸگٸندە قوسىپ الۋ ارقىلىدا جازالايدى...
رۋحاني تەربيەنٸڭ دۇشپاندارى كٸم?
1. زيگمۋند فرەيد - ادام ساناسىن, تەن لەززاتىن الۋعا بۇرعان «عالىم». ول العاشقى رەت, ٶز ەكەسٸن ٶلتٸرٸپ, اناسىنا ٷيلەنگەن ەديپ پاتشانىڭ ٷلگٸسٸ تٷرتكٸ بولىپ, ٶز اناسىنا, تەن قۇمارلىعى ويانعانىن, دوسى فليسكە ايتىپ, وسى ەديپ شەرمەندەلٸگٸن (ەديپوۆ كومپلەكس) نەگٸزگە الىپ ەڭبەك جازعان... قازٸرگٸ زامان پسيحولوگتارى, وسى, جانىن تاپسىرا الماي, الاسۇرىپ ٶلگەن, ناشاقور-شەرمەندەنٸڭ ەڭبەگٸن پايلانىپ, «ۇستاز» دايىنداپ جٷر...
2. سالۆادور دالي – سيۋررەاليزم (اقيقاتتاندا جوعارى) سىندى اعىمدى ەكەلٸپ, سۇلۋلىق ٶنەرٸن لاستاۋشى. «سٷرەتشٸ» دالي, سٷرەت ٶنەرٸنە: بالانى جەپ جاتقان شيبٶرٸ, قۇلاققا كٸرٸپ-شىعىپ جاتقان قۇرت سيياقتى ادامنىڭ ساناسىنا سىيمايتىن «جاڭالىقتارى» ازداي, ادامنىڭ جىنىستىق مٷشەلەرٸن جارنامالاپ, ادام جانىن تازارتاتىن سۋرەت ٶنەرٸنە, انايىلىق ەنگٸزٸپ, ٷلكەن سوققى بەردٸ. بٷگٸنگٸ تاڭدا, ونى پٸر تۇتاتىندار, بٸزدە دە كٶبەيدٸ.
3. پاراتسەلس (تسەلستەن وزعان) - ادامدى تابيعي ەمنەن الشاقتاتىپ, جاساندى دەرٸگە (تابلەتكا) تەۋەلدٸ ەتكەن, العاشقى دەرٸگەر. ونىمەن قويماي, ادامزاتقا جاساندى باقىت سىيلاپ, ادامنىڭ ەسٸرتكٸگە تەۋەلدٸ بولۋىنا, ٶزٸ جول اشىپ, ەسٸرتكٸمەن ەمدەلۋ كەرەكتٸگٸن ناسيحاتتادى. ول وسى «ەڭبەگٸن» بۇلداپ, «مەن, ۇلى ريم دەرٸگەرٸ تسەلستەندە وزدىم» دەپ, تەگٸن, پاراتسەلس قىلىپ ٶزگەرتٸپ العان. ول 48 جاسىندا بەلگٸسٸز جاعدايدا دٷنيە سالدى.
4. مايكل دجەكسون – ساناعا سىنا قاعۋشى. دجەكسونمەن, «بيتلز» و باستا, ەلەمدٸ بيلەپ تۇرعان, «كومميتەت 300» ەسٸرتكٸنٸ جارنامالاۋعا شىعارعان «تۋىندىلارى» بولاتىن. كەيٸن, جاستاردىڭ ساناسىن ۋلاۋ ٷشٸن, ونىڭ قيمىلىن, تٷر-تٷسٸن ٶزگەرتٸپ, قالىپتاسقان قۇندىلىقتارعا, ياعني ادامدى بۇزاتىن پوپ-مۋزىكا ارقىلى, ادامدى رۋحاني بايىتاتىن كلاسسيكالىق مۋزىكاعا سوققى بەردٸ. نەتيجەدە, ساناعا سىنا قاعىپ, ٶزٸ ەسٸرتكٸدەن كٶز جۇمدى.
5. حيروسي يسيگۋرو – روبوت جاساۋشى. ول اندرويد, ياعني ادام تەرٸزدٸ روبوت جاساپ, قىزمەت كٶرسەتەتٸن: داياشى, ەسەپشٸ, مۇعالٸم, ت.ب. جۇمىستاردى, سولارعا تاپسىرا باستادى. بۇل, بٸرٸنشٸدەن: جاپپاي جۇمىسسىزدىقتى كٶبەيتسە, ەكٸنشٸدەن بۇل, ادامي بايلانىستاردى جويىپ, ادامنىڭ مەيرٸم قاسيەتتەرٸن ازايتىپ, جٷرەگٸن قاتايتادى. ال ٷشٸنشٸدەن, اندرويدتەر ادامزاتتىڭ بولاشاعىنا قاۋٸپ تٶندٸرٸپ, باعىنباي كەتۋلەرٸ مٷمكٸن... بۇل «تٸرشٸلٸك جويىلادى» دەگەن سٶز.
تەن تەربيەسٸندەگٸ قاتەلٸكتەر (تەرٸس تٸزبەكتەر)
تاماقتانۋدا (ارام-ادال)
بٷگٸنگٸ كٷنٸ, ۇلتىنا, دٸنٸنە قاراماي, شوشقا ەتٸنە كٷمەنمەن قارايتىندار كٶبەيدٸ. سەبەبٸ شوشقا, شىن اش بولسا, بالاسىن جەپ, ٶسكەسٸن بالاسى-اناسىنا, اتاسى-بالاسىنا «شاباتىنى». بۇل, تابيعات زاڭىنا جات ەرەكەتتەر كۋاتى, شوشقا ەتٸن جەيتٸن ادامنىڭ نەپسٸسٸن (سەروتونين) تەجەيتٸن قاسيەتٸن جويىپ, ونىڭ ەلٸرۋ قاسيەتٸن (ادرەنالين) كٶبەيتەدٸ, سوندىقتان بۇلاردىڭ باتىل, بٸراق مەيرٸمٸ از, تەنٸ سۋىققا شىدامدى, بٸراق تۋىسىناجىلىلىعى جوق, دەنساۋلىعى مىقتى, بٸراق جٷيكەسٸ ەلسٸز, قايراتى كٶپ, بٸراق ۇياتى از بولىپ كەلەتٸنٸ.
كيٸنۋدە ( ۇيات – ۇياتسىزدىق)
ەيەلدٸڭ, ەركەككە قاراعاندا, ۇياتىنىڭ ەكٸ ەسە كٷشتٸ بولۋىنىڭ سەبەبٸ, ونىڭ كٶرسەتۋگە تىيىم سالىنعان جەرٸ, ەركەكتەن, ەكٸ ەسە كٶپ. ولار: سان (10 %), قولتىق (20%), كەۋدە (30%), جىنىستىق مٷشەلەر (40%)... دەگەنمەن, ميني, بيكيني, دەكولتە شىعارىلدى. نەتيجەدە, نەپسٸ بۇعاتتالىپ, زيناقورلىق كٶبەيدٸ, ال ەركەكتٸڭ قۋاتى ازايعانمەن, ونىڭ سۇعى, حالاق دارۋن, ياعني قارا قۋاتى, ەيەلدەردە كەۋدە وبىرى ت.ب. اۋرۋلاردى كٶبەيتتٸ... شىعىس ەلدەردە, «بۇل ناۋقاستار جوق», دەۋگە بولادى, ال باتىسقا ەلٸكتەگەن بٸزدە, كٶبەيٸپ بارادى...
اقش-تىڭ كاليفورنييا ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ عالىمدارى, قۇراننىڭ, ەر ادامنىڭ قىزىل تٷستەن كيٸم كيٸپ, التىن تاعۋىنا نە ٷشٸن قارسى بولعانىن زەرتتەگەندە, ودان ەر ادامنىڭ جىنىستىق قۋاتى ەلسٸز بولاتىنىن انىقتاعان. سونداي-اق, ەر ادامنىڭ, ەيەلگە تەن قيمىل جاساپ, كيٸنۋٸ, شاشىن بوياۋ, ت.ب. ەرلەردە ەيەلگە تەن ەستروگەن قوزدىرعىشىن كٶبەيتٸپ, ەرلەردٸڭ ٶزٸ, ٶزٸ بولماسا جەتٸ اتاسىنا دەيٸن, بٸر, نە بٸرنەشە ۇرپاعى انىق قىزتەكە, نە ەركەكشورا بولاتىنىن انىقتاعان... بۇل «ٷيلەسٸمدٸلٸك زاڭدىلىعى, ەشنەرسە ۇمىتپايدى» دەگەن.
ۇرپاعىمىز بٸلۋٸ كەرەك مەلٸمەت
ال, تەني-جاني بولىپ سانالاتىن 72 قۋاتتىڭ ٸشٸندە, ەڭ اۋىر تەني قۋاتتار, ادامنىڭ 7 تٷرلٸ ەرەكەتٸنەن شىعادى: 1- شەرمەندەلٸك (اتا-اناسى, نە قانداس تۋىسىمەن «جاقىندىق»), ياعني ينتسەست, 2-قىزتەكەلٸك (ەركەكتٸڭ ەركەككە قۇشتارلىعى), 3-ەركەكشورا (ەيەلدٸڭ ەيەلگە) 4- بەتشاقورلىق (پەدوفيلييا), 5-جىنىسىن ٶزگەرتۋ, ياعني اقتالانۋ (چايلد-فري), 6 – ٶلٸم اڭساۋ (ەۆتانازييا), 7- اعزا ساتۋ, جەۋ (مانياك) جاتادى. جاني قۋاتتار: 1-جەمقورلىق, 2-زيناقورلىق, 3-ناشاقورلىق, 4-الاياقتىق, 5-قۇمارپازدىق, 6-ماسكٷنەمدٸكتەن شىعادى.
رۋحاني جاڭعىرۋدى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن نە ٸستەۋ كەرەك?
مەلٸمەت. نەۋبەت جىلدارى گۋلاگ-قا باعىندىرۋ ٷشٸن, بۇراتانا ەلدەردٸڭ ەر قايسىسىنان 25 مىڭنان ادام قاماعان. بٸزدەن سونىڭ 25 مىڭعا جۋىعى اتىلسا, تەجٸكتەن 1 مىڭ, ٶزبەكتەن 7 مىڭ, ال تٷركپەنمەن شەشەننەن بٸردە-بٸر ادام اتىلماعان. بۇل ولاردىڭ ۇلتتىق بايلانىستارىنىڭ مىقتى بولعاننان, ۇلتتىڭ رۋحى كٷشتٸ بولعانىنىڭ بەلگٸسٸ. رۋحاني قۋات, بٸزدەن سانى از, جٶيتتەردە كٷشتٸ, ولار بٸربٸرٸنە كٶمەكتەسسە كٶمەكتەسەدٸ, بٸراق پارا المايدى, پارا الماسادا, ەلەمنٸڭ 90 پايىز بايلىعىمەن, بيلٸگٸ سولاردىڭ قولىندا...
ەربٸر ۇلت مٷشەسٸنٸڭ, ٶز ۇلتىنا دەگەن ىقىلاسى كٷشتٸ بولسا, ۇلتتىڭ رۋحى دا كٷشتٸ بولادى. سوندىقتان بٸز, بٸزگە ەلٸكتەۋمەن كەلگەن, سانامىزعا سىنا قاعاتىن قوزدىرعىشتاردان قۇتىلىپ, تەكتٸك-مۇرالىق جادىمىزداعى ۇلتىمىزعا تەن تٸزبەگٸن جاساپ, ۇرپاق تەربيەسٸن جٶندەۋٸمٸز كەرەك. وعان قوسا, بٸز تەكتٸك-مۇرالىق جادىمىزداعى ۇرپاق ساباقتاستىعى زاڭدىلىعىن جاڭعىرتىپ, جوعالۋعا اينالعان ۇلتتىق بەينەمٸزدٸ تاپساق, رۋحاني جاڭعىرۋدى جٷزەگە اسىرىپ, بٸر ۇلتىمىزدىڭ ەمەس, بٷكٸل مەملەكەتٸمٸزدٸڭ رۋحاني قۋاتىن كٷشەيتەر ەدٸك.
باق-تى, سونىڭ ٸشٸندە, تV-نى قاداعالاۋ كەرەك
مەلٸمەت. قر 2016 جىلى, اجىراسۋدان 1 ورىن, جانىقاستىقتان ەلەمدە 3 ورىن بولسا, ال نەپسٸنٸڭ قۇلى بولعاننان 958 مىڭ تٷسٸك تاستالىپ, سونىڭ 20 مىڭى ەكٸقابات بولىپ قالعان وقۋشى قىزدار. ال وقۋشى بالالاردىڭ 35% اراق ٸشٸپ كٶرگەن بولسا, سونىڭ 17% ٸشۋدٸ ەدەتكە اينالدىرعان, ال 3,5 مىڭ وقۋشى "ماسكٷنەم" دەگەن, اتپەن, تٸركەۋدە تۇر. بۇعان, جٷيەلٸ رۋحاني تەربيەنٸڭ ازدىعىمەن, جىنويناقتى ٷزبەي جارنامالاپ تۆ-دا سەبەپشٸ بولىپ وتىر.
«پىشاقتى دۇرىس پايدالانساڭ, ادامنىڭ قولىن ۇزارتاتىن كٶمەكشٸ قۇرال, ال بۇرىس پايدالانساڭ ادامدى جارالايتىن – قارۋ». قازٸر تۆ, اعارتۋدان گٶرٸ, ازدىرۋعا بەت بۇرعان سەكٸلدٸ, سوندىقتان ول ادامنىڭ ساناسىن بودانداپ حايۋاني تٷيسٸگٸن وياتاتىن حابارلاردى جارنامالاۋدا. ول ازداي, ٶزٸمٸزدٸڭ تۆ «داۆاي پوجەنيمسيا» حابارىنا ەلٸكتەۋمەن, سانامىزعا سىنا قاعىپ, ۇلتتىق تامىرىمىزعا بالتا شاپسا, ال «تەك كٷلكٸ ٷشٸن» سيياقتى حابارعا ەلٸكتەۋمەن مەيرٸمٸمٸز ازايىپ, جٷرەگٸمٸز قاتايدى... ەلەمدٸك تۆ ەكٸ حابارىنا زەر سالايىق.
ەلٸكتەۋدٸڭ زاردابىن جويۋ كەرەك
«لەززات كٷنٸ» (دەن ورگازما) «مەيرامىن» دٷنيەگە ەكەلٸپ «ايىنا, تانىمايتىن كٸسٸمەن, بٸر رەت بولسادا جىنىستىق قاتىناستا بولۋ, دەنساۋلىققا پايدالى» دەپ, جەزٶكشەلٸكتٸ اشىق جارنامالاپ, جٷرگەن دوننا شيحەننٸن سٶزٸنە سەنٸپ, ەكٸقابات بولىپ, بالاسىن قوقىسقا تاستايتىندار كٶبەيدٸ. بٸز, جاس ۇرپاقتىڭ, «ٸرگەتاسىن» دۇرىستاپ قالاپ, ياعني نەپسٸسٸن تەجەپ, يماندىلىققا باۋلۋدىڭ ورنىنا, قازٸر كەرٸسٸنشە, «جٷكتٸ بولماۋ جولدارىن ٷيرەتۋ كەرەك» دەپ, ۇرانداتىپ, بٷلٸنگەسٸن نەتيجەسٸمەن كٷرەسۋدٸ ويلاپ جٷرمٸز.
«ەكٸقابات كەزدەگٸ جىنىستىق جاقىندىقتىڭ لەززاتى تاماشا» دەپ, جٷرگەن تۋتتي لارسەنگە سەنگەندەر: 1/42 ميعۇلا (اۋتيزم), ميكەششە (داۋن), سال (دتسپ) بولعان بالالاردى دٷنيەگە ەكەلۋدە. ال, كيەلٸ تۋىمىزدى كٶتەرٸپ شىعىپ, ەكٸ جىل بويى, اقشتا ٶتكەن ازعىندار شەرۋٸنە (گەي-پاراد) قاتىسىپ, «بٸزدە ٶركەنيەتتٸ ەلمٸز, سوندىقتان بٸزدٸڭ ەلدە, گەي پاراد ۇيىمداستىرۋعا قۇلىقتى» دەپ, بٷكٸل قازاقتىڭ اتىنان ۇرانداتىپ جٷرگەن «ٸشتەن شىققان جىلانداردى» زاڭمەن توقتاتۋ, نە بۇلار جايلى, اشىق قوعامدىق پٸكٸر قالىپتاستىرۋ كەرەك.
قيمىلدىن انايىلىعىن, تٸلدٸڭ جۇتاڭدىعىن جٶندەلٸك
ەلٸكتەۋمەن كەلگەن جات قيمىلدار. ورتانشى بارماقتى كٶرسەتۋ «ۇردىم» دەگەن, ەكٸ بارماقتى كٶرسەتۋ «كٶزٸڭە شٶپ سالدىم», ياعني زينا جاسادىم, قىزدىڭ قولىن قٶتەرٸپ, بيلەۋٸ «كەلسەڭ كەل» دەگەنٸ, ال ونىڭ ٷستٸنە شىڭعىرۋى «باتىلىراق بول, مەن دايىن» دەگەن. ال «ۆاۋ» قىزتەكەلەردٸڭ (گوميك) لەززەت العاندا, شىعاراتىن دىبىسى. ال قازاقتىڭ سٶزدٸك قورىنىڭ ازايىپ, جوعالۋىنا, قازٸر ات سالىسىپ جٷرگەن «قانداستارىمىزدا» بار. بۇلاردى توقتاتۋ كەرەك, ورتامىزداعى دەنەكەر, تٸل جوعالسا, ۇرپاق بولاشاعى نە بولماق?...
ٶزگەرگەن ٶلشەمدەردٸ تٷزەتۋ كەرەك.
قازٸر, ٷلگٸ تۇتقان, ورىستارىمىز «سپاسيبو, ياعني «سپاسي بو(گ)» دەپ, جاراتۋشىدان, ٶزٸنە كٶمەكتەسكەن ادامعا تٸلەك ايتسا,ولار «نە ستويت» دەپ قابىلداماعاسىن, بٸزدە سولارعا ەلٸكتەپ, بٸرەۋ كٶرسەتكەن كٶمەگٸمٸز ٷشٸن «راحمەت» دەپ تٸلەك ايتسا, «ەدەپتٸلٸك بەلگٸسٸ» دەپ ەسەپتەپ, «وقاسى (قاجەتٸ) جوق» دەپ, تەرك ەتەمٸز. ال,«راحمەت», (تولىق «راحىم ەت, اللا») بۇل سٶز قازٸر, العىس بولىپ ەسەپتەلەدٸ. ال, بۇل العىس ەمەس, تٸلەك, قازٸر كٷنەسٸز ادام جوق, سوندىقتان, بۇل,جاراتۋشىدان, ٶزٸنە كٶمەكتەسكەن ادامنىڭ كٷنەسٸن كەشٸرۋدٸ سۇراۋ. وسىنداي, ٶزگەرگەن ٶلشەمدەرٸمٸزدٸ جٶندەۋ كەرەك.
ەدٸلەت كٶرپە
