فوتو: Pexels.com
قازاقستان ۇلتتىق بانكٸ تسيفرلىق كەڭٸستٸكتە بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەرگە باعىتتالعان ينتەرنەت-الاياقتىق جاعدايلارى ارتىپ كەلە جاتقانىن مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
وسىعان بايلانىستى اتا-انالار مەن پەداگوگتەرگە بالالاردىڭ كيبەرقاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا شارالاردى كٷشەيتۋگە شاقىردى.
الاياقتار ەلەۋمەتتٸك ينجەنەرييا ەدٸستەرٸن قولدانىپ, ٶزٸن تانىس ادام, مەملەكەتتٸك ورگان نەمەسە ۇيىم ٶكٸلٸ رەتٸندە كٶرسەتٸپ, جەكە جەنە قارجىلىق اقپاراتتى يەلەنۋگە تىرىسادى. ەڭ جيٸ قولدانىلاتىن تەسٸلدەر — فيشينگ پەن سپۋفينگ, ياعني جالعان سايتتار مەن قوسىمشالار ارقىلى قۇپييا دەرەكتەردٸ ۇرلاۋ.
سونىمەن قاتار, ينتەرنەتتە پايدا تابۋ, زيياندى كونتەنت تاراتۋ نەمەسە دەرەكتەر ۇرلاۋ ماقساتىنداعى "ۆيرتۋالدى تانىستار" ارقىلى دا قاۋٸپ تٶنەدٸ.
ۇلتتىق بانك اتا-انالار مەن مۇعالٸمدەرگە تٶمەندەگٸ شارالاردى ۇستانۋعا كەڭەس بەرەدٸ:
-
بالالارعا كيبەرگيگيەنا مەن ينتەرنەتتٸ قاۋٸپسٸز پايدالانۋ ەرەجەلەرٸن ٷيرەتۋ;
-
موبيلدٸ قۇرىلعىلارعا اتا-انا باقىلاۋى, انتيۆيرۋس, قاۋٸپسٸز شولۋ رەجيمٸن ورناتۋ;
-
ونلاين ساۋدا مەن قارجىلىق ەرەكەتتەردٸ باقىلاۋ;
-
سەنٸمدٸ قۇپيياسٶز ورناتۋ جەنە قوس فاكتورلى اۋتەنتيفيكاتسييانى قوسۋ.
بالالارعا بەيتانىس ادامدارمەن حات جازىسۋعا, جەكە مەلٸمەتتەردٸ بٶلٸسۋگە, اتا-انانىڭ كەلٸسٸمٸنسٸز ونلاين-ساۋدا جاساۋعا بولمايتىنى تٷسٸندٸرگەن جٶن. تەك رەسمي سايتتار مەن قوسىمشالاردى پايدالانۋعا ٷيرەتۋ — قاۋٸپتٸڭ الدىن الۋدىڭ باستى جولى.
ۇلتتىق بانك بالالاردىڭ تسيفرلىق قاۋٸپسٸزدٸگٸ — تەك اتا-انانىڭ ەمەس, پەداگوگتەر مەن بالالاردىڭ ورتاق جاۋاپكەرشٸلٸگٸ ەكەنٸن ەسكە سالادى.
ەسكە سالا كەتەيٸك, قازاقستاندا ٶزٸنٸڭ بانك كارتاسىن, شوتىن نەمەسە دەربەس دەرەكتەرٸن ٷشٸنشٸ تۇلعالارعا پايدالانۋعا بەرگەندەر جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلادى.
