قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكٸنٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتى جٶنٸندەگٸ كوميتەتٸ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ +/– 1,00پ.ت. پايىزدىق دەلٸزٸمەن جىلدىق 13,50% دەڭگەيٸندە بەلگٸلەۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. تيٸسٸنشە, ٶتٸمدٸلٸكتٸ ۇسىنۋ جٶنٸندەگٸ تۇراقتى قولجەتٸمدٸ وپەراتسييالار بويىنشا مٶلشەرلەمە – 14,50%, ال ٶتٸمدٸلٸكتٸ الۋ جٶنٸندەگٸ تۇراقتى قولجەتٸمدٸ وپەراتسييالار بويىنشا مٶلشەرلەمە 12,50% بولادى, دەپ حابارلايدى ۇلتتىق بانكتىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
مٶلشەرلەمەنٸ ٶزگەرٸسسٸز قالدىرۋ تۋرالى شەشٸم ونىڭ اعىمداعى دەڭگەيٸ ۇلتتىق بانكتٸڭ گەوساياسي تەۋەكەلدەردٸ جەنە ينفلياتسييالىق پروتسەستەردٸڭ جەدەلدەۋ تەۋەكەلٸن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتٸنٸنە وراي نەگٸزدەلدٸ. بۇل رەتتە سىرتقى جەنە ٸشكٸ ماكروەكونوميكالىق احۋال بۇدان بىلاي دا ناشارلاعان جاعدايدا مونەتارلىق تالاپتاردى ودان ەرٸ كٷشەيتۋ ٷشٸن كەڭٸستٸك قالادى. ۇلتتىق بانك ماكروەكونوميكالىق جاعدايدىڭ جەنە قازاقستان قارجى نارىعىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ شارالارىن قابىلداۋدى جالعاستىرادى.
"ينفلياتسييانىڭ بارلىق قۇرامداس بٶلٸكتەرٸ بويىنشا باعالاردىڭ ٶسۋٸ اياسىندا 2022 جىلعى اقپاندا جىلدىق ينفلياتسييا 8,7%-عا دەيٸن (2022 جىلعى قاڭتاردا – 8,5%) كٶتەرٸلدٸ.
ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنىڭ باعاسى نان-توقاش ٶنٸمدەرٸ مەن جارما, كٶكٶنٸستەردٸڭ قىمباتتاۋىنا بايلانىستى 10%-عا (وسى جىلعى قاڭتارداعى 9,9%-دان) كٶتەرٸلدٸ. ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن ينفلياتسييا 8,6%-عا دەيٸن (8,5%) ۇلعايدى. تۇرمىستىق تەحنيكا, جيھاز بەن تۇرمىستا قولدانىلاتىن تاۋارلار باعاسىنىڭ جوعارى ٶسٸمٸ ساقتالىپ وتىر. بەنزين مەن ديزەل وتىنى باعالارىن ۋاقىتشا رەتتەۋ جاعدايىندا جانار-جاعارماي (ججم) نارىعىندا دەزينفلياتسييا بايقالادى. الايدا ججم باعاسىنىڭ ٶسۋٸ جىلدىق كٶرسەتۋدە ەلٸ دە بولسا جوعارى مەندەردە (22,1%) ساقتالىپ قالدى.
اقىلى قىزمەت كٶرسەتۋ 2021 جىلعى اقپانمەن سالىستىرعاندا بيىلعى اقپاندا 7,1%-عا (6,8%) قىمباتتادى, ول جەكەلەگەن نارىقتىق قىزمەتكە باعانىڭ ٶسۋٸنە بايلانىستى بولدى. تۇرعىن ٷيدٸ جالداۋ قۇنىنىڭ جىلدىق ٶسٸمٸ 20,7% بولدى. سونىمەن قاتار باعا ٶسۋٸنە جارييالانعان موراتوريي اياسىندا گازدىڭ باعاسى 5,4%-عا دەيٸن (2021 جىلعى جەلتوقساندا – 12,9%) باياۋلاعانى بايقالادى" - دەلٸنگەن حابارلامادا.
سىرتقى سەكتور بەلگٸسٸزدٸكتٸڭ ٶتە جوعارى دەڭگەيٸمەن سيپاتتالادى. جاھاندىق ەكونوميكا گەوساياسي تەۋەكەلدەردٸڭ قىسىمىنا ۇشىراپ وتىر. وسىعان بايلانىستى بيىل جەنە كەلەسٸ جىلى ەلەمدٸك ەكونوميكا بۇرىن بولجانعاننان بارىنشا تٶمەن قارقىنمەن ٶسەدٸ دەپ كٷتٸلەدٸ.
سىرتقى نارىقتارداعى جاعداي باعا ٶسۋٸمەن سيپاتتالادى. ەنەرگييا تاسىمالىنىڭ, مەتالل مەن اۋىلشارۋاشىلىق ٶنٸمدەرٸنٸڭ باعاسى كٷرت ٶسۋٸنە بايلانىستى جاھاندىق ينفلياتسييانىڭ بۇرىن بولجانعاننان جوعارى مەندەردە ۇزاق ۋاقىتقا قالۋ ىقتيمالدىلىعى جوعارى.
"2014 جىلدان باستاپ Brent سۇرىپتى مۇناي باعاسى العاش رەت باررەلٸنە 100 اقش دوللارىنان استى. گەوساياسي شيەلەنٸستٸڭ كٷشەيۋٸنە بايلانىستى رەسەيدەن مۇناي جەتكٸزۋدەگٸ ٸركٸلٸس تەۋەكەلٸنەن جوعارى باعا قولداۋ تاۋىپ وتىر. سونىمەن بٸرگە, جوعارى سۇرانىس پەن 2022 جىلعى قاڭتارداعى ناقتى ٶندٸرٸس رۇقسات ەتٸلگەن كۆوتالاردان تٶمەن بولعان وپەك+ ەلدەرٸنٸڭ مۇنايدى بارىنشا از ٶندٸرۋٸ اياسىندا ەلەمدٸك مۇناي قورلارىنىڭ تٶمەندەۋٸ بايقالادى. ەلەمدەگٸ بٷگٸنگٸدەي جوعارى بەلگٸسٸزدٸككە قاراماستان, جالپى العاندا, ەلەمدٸك مۇناي نارىعىنىڭ بۇدان بىلايعى دامۋ پەرسپەكتيۆاسى پوزيتيۆتٸ بولىپ قالىپ وتىر.
بيىلعى اقپاندا فاو ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ يندەكسٸ ٶسٸمدٸك مايى, سٷت ٶنٸمدەرٸ, استىق جەنە ەت باعالارىنىڭ ايتارلىقتاي ٶسۋٸ اياسىندا تاريحي رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتتٸ. رەسەي-ۋكراينا قاقتىعىسى ەلەمدٸك نارىقتا بيدايدىڭ تاپشىلىعىنا ەكەلٸپ سوعادى دەگەن قاۋٸپ-قاتەرگە بايلانىستى بيداي قۇنى 14 جىلدىق ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸشتٸ جاڭارتتى.
ساۋدا ەرٸپتەس ەلدەرٸندەگٸ كٷرت ٶزگەرٸپ جاتقان گەوساياسي جەنە سىرتقى ەكونوميكالىق جاعداي مەن بۇرىن-سوڭدى بولماعان بەلگٸسٸزدٸك دەڭگەيٸ بولجامداردى تولىققاندى دايىنداۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن ەدەۋٸر قيىنداتىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى ۇلتتىق بانكتٸڭ بولجامدارى ساراپتامالىق باعالاۋمەن تولىقتىرىلدى جەنە نەگٸزگٸ ماكروەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەردٸڭ ىقتيمال باعىتىن ساپالى باعالاۋ ٷشٸن قالىپتاستىرىلدى.
ۇلتتىق بانكتٸڭ باعالاۋى بويىنشا, ينفلياتسييا الدىڭعى بولجامداردان جوعارى بولىپ قالىپتاساتىن بولادى. ينفلياتسييانىڭ بارىنشا جوعارى سەرپٸنٸنٸڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن تاۋارلاردى تۇتىنۋداعى يمپورتتىڭ جوعارى ٷلەسٸنە بايلانىستى تەڭگەنٸڭ ايىرباستاۋ باعامىنىڭ ەلسٸرەۋٸن ٸشكٸ باعالارعا اۋىستىرۋ بولىپ تابىلادى. سونداي-اق ازىق-تٷلٸك پەن ەنەرگييا رەسۋرستارى باعاسىنىڭ ٶسۋٸنە بايلانىستى, بٸرٸنشٸ كەزەكتە, رەسەيدەگٸ ينفلياتسييانىڭ كٷتٸلەتٸن جەدەلدەۋٸ جەنە ەلەمدەگٸ ينفلياتسييالىق قىسىمنىڭ جوعارىلاۋى اياسىندا سىرتقى ينفلياتسييا اياسى كٷشەيەدٸ دەگەن بولجام بار. وسىلايشا, 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا نىسانالى باعداردان اسىپ كەتۋ تەۋەكەلٸ ايتارلىقتاي ٶستٸ" - دەلٸنگەن رەسمي حابارلامادا.
گەوساياسي داعدارىسقا بايلانىستى قازاقستان ەكونوميكاسى ٶسۋٸنٸڭ بۇرىن بولجانعاننان دا تٶمەن باعىتى كٷتٸلۋدە. ەكونوميكانىڭ ٶسۋ قارقىنىنا شيكٸزات تاۋارلارىنا جوعارى باعالار, بيۋدجەت شىعىستارىنىڭ ەلەۋەتتٸ ٶسۋٸ, سونداي-اق ەپيدەميولوگييالىق جاعدايدىڭ جاقسارۋى ىقپال ەتەدٸ.
بازالىق مٶلشەرلەمە بويىنشا بۇدان بىلايعى شەشٸمدەر ينفلياتسييا سەرپٸنٸنە جەنە ينفلياتسييالىق كٷتۋلەرگە, گەوساياسي جاعدايدىڭ دامۋىنا جەنە وعان قارجى نارىقتارىنىڭ ىقپال ەتۋٸنە بايلانىستى بولادى. ۇلتتىق بانك ينفلياتسييانى نىسانالى مەندەرگە قايتارۋ ٷشٸن بارلىق قاجەتتٸ شارالاردى قابىلداۋدى جالعاستىرادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكٸنٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتى جٶنٸندەگٸ كوميتەتٸنٸڭ بازالىق مٶلشەرلەمە بويىنشا كەزەكتٸ جوسپارلى شەشٸمٸ 2022 جىلى 25 سەۋٸردە نۇر-سۇلتان ۋاقىتى بويىنشا ساعات 15:00-دە جارييالانادى.
