© Sputnik / ۆلاديسلاۆ ۆودنەۆ
ۇلتتىق بانك بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ جىلدىق 16,75 پايىز دەڭگەيٸندە قالدىرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" ۆەدومستۆونىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
"قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكٸنٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتٸ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ +/– 1 پ.ت. دەلٸزٸمەن جىلدىق 16,75% دەڭگەيٸندە ساقتاۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. بۇل شەشٸمگە ۇلتتىق بانكتٸڭ جاڭارتىلعان بولجامدارى, دەرەكتەردٸ تالداۋ, سونداي-اق ينفلياتسييا تەۋەكەلدەرٸنٸڭ بالانسىن باعالاۋ نەگٸز بولدى. گەوساياسي جاعداي مەن ونىڭ سالدارىنىڭ بەلگٸسٸزدٸگٸنە, سونداي-اق ازىق-تٷلٸكتٸڭ ەلەمدٸك باعاسىنىڭ جوعارى بولۋىنا بايلانىستى سىرتقى پروينفلياتسييالىق فاكتورلار ساقتالىپ وتىر.
ينفلياتسييانىڭ ٸشكٸ تەۋەكەلدەرٸ ٸشكٸ سۇرانىستىڭ ورنىقتى بولۋىنا, لوگيستيكالىق جەنە ٶندٸرٸستٸك تٸزبەكتەردٸڭ قايتا قۇرىلۋىنا, ىنتالاندىرۋشى فيسكالدىق ساياساتقا جەنە ەلٸ دە جوعارى قالىپتاسىپ وتىرعان ينفلياتسييالىق كٷتۋلەرگە بايلانىستى. فاكتورلاردىڭ جيىنتىق بالانسى ورتا مەرزٸمدٸ بولاشاقتا ينفلياتسييانى تٶمەندەتۋ ٷشٸن 2023 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىسىندا بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ اعىمداعى دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋ قاجەتتٸلٸگٸن نەگٸزدەيدٸ.
2023 جىلعى قاڭتاردا جىلدىق ينفلياتسييا ٶسۋ قارقىنىن جالعاستىرىپ, 20,7% بولدى. ازىق-تٷلٸك ٶنٸمدەرٸ باعاسىنىڭ ٶسۋٸ باستى قوزعاۋشى كٷش بولىپ قالۋدا. ايلىق ينفلياتسييا تٶرت اي قاتارىنان 1,1%-عا دەيٸن باياۋلادى (2022 جىلعى قىركٷيەكتەگٸ 1,8%-دان), بٸراق ەلٸ دە ورتاشا تاريحي مەننەن اسىپ وتىر. ايلىق ينفلياتسييا سيياقتى بازالىق ينفلياتسييانىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ دە باياۋلاپ كەلەدٸ, بٸراق جوعارى دەڭگەيدە قالىپتاسۋدا" - دەلٸنگەن حابارلامادا.
ۇب مەلٸمەتٸنشە, ينفلياتسييالىق كٷتۋلەر 2022 جىلعى جەلتوقساندا شارىقتاۋ شەگٸنە جەتكەننەن كەيٸن تٶمەندەدٸ, بۇل الدىڭعى بولجامنىڭ العىشارتتارىنا سەيكەس كەلەدٸ. دەگەنمەن ينفلياتسييالىق كٷتۋلەر ەلٸ دە جوعارى جەنە ولاردىڭ تٶمەندەۋٸنٸڭ ايقىن ترەندٸ ەلٸ قالىپتاسپاعان, بۇل ينفلياتسييانىڭ تەز باياۋلاۋىنا كەدەرگٸ جاسايدى.
جاھاندىق ينفلياتسييا باياۋلاي باستادى, بۇعان ەنەرگييا رەسۋرستارىنا باعانىڭ تٶمەندەۋٸ مەن جەتكٸزۋ تٸزبەگٸندەگٸ جاعدايدىڭ بٸرشاما جاقسارۋى ەسەر ەتتٸ. سونىمەن قاتار بەلسەندٸ ەڭبەك نارىعىنا, كٷشتٸ تۇتىنۋشىلىق سۇرانىسقا جەنە پاندەمييادان كەيٸن قىتايدىڭ اشىلۋىنا بايلانىستى ەلەمدەگٸ ينفلياتسييانىڭ جەدەلدەۋ تەۋەكەلٸ ارتىپ كەلەدٸ. بولجام بويىنشا, جاھاندىق ينفلياتسييا بولجامدى كەزەڭ ٸشٸندە بٸرتٸندەپ باياۋلايدى, ول ورتالىق بانكتەردٸڭ قاتاڭ مونەتارلىق ساياساتىن جٷرگٸزۋٸمەن, سونداي-اق ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ ەلسٸز ٶسۋٸمەن قاتار جٷرەتٸن بولادى. ساۋدا ەرٸپتەس ەلدەردەگٸ ينفلياتسييانىڭ كٷتٸلەتٸن تٶمەندەۋٸنٸڭ ەسەرٸنەن قازاقستانداعى تۇتىنۋ باعاسىنا قىسىم ەلسٸرەيتٸن بولادى.
"جاڭا دەرەكتەردٸ, سىرتقى جەنە ٸشكٸ فاكتورلاردى ەسكەرە وتىرىپ, ينفلياتسييانىڭ بولجامى ازداپ تٶمەندەتۋ جاعىنا قاراي قايتا قارالدى. 2023 جىلى قازاقستانداعى فيسكالدىق ىنتالاندىرۋ مەن رەسەيدەگٸ ينفلياتسييانىڭ ديناميكاسىنا قاتىستى بەلگٸسٸزدٸككە بايلانىستى بولجامنىڭ اۋقىمى كەڭەيتٸلدٸ. بولجام بويىنشا, بيىل بازالىق ستسەنارييدە جىلدىق ينفلياتسييا 9-12%, 2024 جىلى – 6-8%, 2025 جىلى – 4-6% شەگٸندە قالىپتاسادى. ٶتكەن جىلعى جوعارى بازا ەسەرٸنەن جىلدىق ينفلياتسييانىڭ شارىقتاۋ شەگٸ 2023 جىلدىڭ I توقسانىندا كٷتٸلۋدە. ينفلياتسييا بولجامدارىنىڭ جاقسارۋى فاو استىق ٶنٸمدەرٸ يندەكسٸنٸڭ بولجامدى تٶمەندەۋٸنە, قازاقستاندا ٶنٸمنٸڭ جاقسى بولۋىنا, تەڭگەگە قاتىستى ناقتى ايىرباستاۋ باعامىنىڭ نىعايۋىنا, سونداي-اق قىزمەتتەرگە ميگراتسييالىق شوكتىڭ ۇستامدى ەسەر ەتۋٸنە بايلانىستى.
قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ٶسۋٸنە قاتىستى بولجامدار جاقساردى. وسىلايشا, 2023-2025 جىلدارى جٸٶ-نٸڭ ٶسۋٸ 3,5-4,5% دەڭگەيٸندە كٷتٸلەدٸ. ساۋدا ەرٸپتەس ەلدەردٸڭ ەكونوميكالارى بٸرتٸندەپ قالپىنا كەلگەن سايىن مۇنايدى ٶندٸرۋ مەن ەكسپورتتاۋ بويىنشا كٷتۋلەردٸڭ وڭ بولاتىنىنا بايلانىستى بولجام قايتا قارالدى. ىنتالاندىرۋشى مەملەكەتتٸك شىعىستار مەن مۇنايدىڭ قولايلى باعالارى جاعدايىندا ٸشكٸ سۇرانىس ورنىقتى ٶسەدٸ دەگەن بولجام بار. سونىمەن قاتار فيسكالدىق ىنتالاندىرۋ اياسىنداعى يمپورتتىڭ وڭ ديناميكاسى, سونداي-اق, تەجەۋشٸ ناقتى مٶلشەرلەمە ٸشكٸ سۇرانىستىڭ ٶسۋٸن ٸشٸنارا تەڭەستٸرەتٸن بولادى. قازاقستاندىق ەكسپورتتى حالىقارالىق نارىقتارعا جەتكٸزۋدەگٸ ىقتيمال پروبلەمالار جٸٶ بولجامىنىڭ تەۋەكەلٸ بولىپ تابىلادى" - دەلٸنگەن حابارلامادا.
ۆەدومستۆو دەرەگٸنشە, ەل ٸشٸندەگٸ پروينفلياتسييالىق فاكتورلار كٷشەيۋٸ مٷمكٸن. جەمٸس-جيدەك پەن كٶكٶنٸس نارىعىنداعى ۇسىنىستىڭ كٷتپەگەن ٶزگەرٸستەرٸنە بايلانىستى ازىق-تٷلٸك باعاسى تەز ٶسۋٸ مٷمكٸن دەگەن تەۋەكەلدەر دە ساقتالىپ وتىر. تۇرعىن-ٷي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىنىڭ رەتتەلەتٸن قىزمەتتەرٸنە تاريفتەردٸڭ جەنە جانار-جاعارماي باعاسىنىڭ ۋاقىتى كەلگەن رەفورمالارى تاۋارلار مەن قىزمەتتەردٸڭ كەڭ اۋقىمىنا باعا ٶسٸمٸن جەدەلدەتۋٸ مٷمكٸن. سىرتقى ەلەمنٸڭ قوسىمشا ينفلياتسييالىق تەۋەكەلدەرٸ مەملەكەتتٸك بيۋدجەت شىعىستارىنىڭ ٶسۋٸ, رۋبلدٸڭ ەلسٸرەۋٸ مەن سانكتسييالار اياسىندا رەسەي فەدەراتسيياسىندا ينفلياتسييانىڭ ايلىق كٶرسەتكٸشتەرٸنٸڭ ىقتيمال جەدەلدەۋٸنە بايلانىستى. بۇل فاكتورلار بازالىق ستسەنارييدٸڭ العىشارتتارىندا ەسكەرٸلمەگەن. بولاشاقتا ولاردىڭ ٸسكە اسۋى بولجامنىڭ ٶزگەرۋٸنە ەكەلۋٸ مٷمكٸن. مۇنداي جاعدايلاردا 2023 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىسىندا بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ اعىمداعى مەندەردە ساقتاۋ – ينفلياتسييانى تۇراقتاندىرۋعا جەنە ونىڭ ورتا مەرزٸمدٸ بولاشاقتا بٸرتٸندەپ تٶمەندەۋٸنە سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكٸنٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتٸنٸڭ بازالىق مٶلشەرلەمە بويىنشا كەزەكتٸ جوسپارلى شەشٸمٸ 2023 جىلعى 7 سەۋٸردە استانا قالاسىنىڭ ۋاقىتىمەن ساعات 12:00-دە جارييالانادى.
