© Sputnik / Vladislav Vodnev
Ulttyq bank bazalyq mólsherlemeni jyldyq 16,75 paiyz deńgeiinde qaldyrý týraly sheshim qabyldady, - dep habarlaidy "Ult aqparat" vedomstvonyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
"Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredit saiasaty komiteti bazalyq mólsherlemeni +/– 1 p.t. dálizimen jyldyq 16,75% deńgeiinde saqtaý týraly sheshim qabyldady. Bul sheshimge Ulttyq Banktiń jańartylǵan boljamdary, derekterdi taldaý, sondai-aq infliatsiia táýekelderiniń balansyn baǵalaý negiz boldy. Geosaiasi jaǵdai men onyń saldarynyń belgisizdigine, sondai-aq azyq-túliktiń álemdik baǵasynyń joǵary bolýyna bailanysty syrtqy proinfliatsiialyq faktorlar saqtalyp otyr.
Infliatsiianyń ishki táýekelderi ishki suranystyń ornyqty bolýyna, logistikalyq jáne óndiristik tizbekterdiń qaita qurylýyna, yntalandyrýshy fiskaldyq saiasatqa jáne áli de joǵary qalyptasyp otyrǵan infliatsiialyq kútýlerge bailanysty. Faktorlardyń jiyntyq balansy orta merzimdi bolashaqta infliatsiiany tómendetý úshin 2023 jyldyń birinshi jartysynda bazalyq mólsherlemeni aǵymdaǵy deńgeide ustap turý qajettiligin negizdeidi.
2023 jylǵy qańtarda jyldyq infliatsiia ósý qarqynyn jalǵastyryp, 20,7% boldy. Azyq-túlik ónimderi baǵasynyń ósýi basty qozǵaýshy kúsh bolyp qalýda. Ailyq infliatsiia tórt ai qatarynan 1,1%-ǵa deiin baiaýlady (2022 jylǵy qyrkúiektegi 1,8%-dan), biraq áli de ortasha tarihi mánnen asyp otyr. Ailyq infliatsiia siiaqty bazalyq infliatsiianyń kórsetkishteri de baiaýlap keledi, biraq joǵary deńgeide qalyptasýda" - delingen habarlamada.
UB málimetinshe, infliatsiialyq kútýler 2022 jylǵy jeltoqsanda sharyqtaý shegine jetkennen keiin tómendedi, bul aldyńǵy boljamnyń alǵysharttaryna sáikes keledi. Degenmen infliatsiialyq kútýler áli de joǵary jáne olardyń tómendeýiniń aiqyn trendi áli qalyptaspaǵan, bul infliatsiianyń tez baiaýlaýyna kedergi jasaidy.
Jahandyq infliatsiia baiaýlai bastady, buǵan energiia resýrstaryna baǵanyń tómendeýi men jetkizý tizbegindegi jaǵdaidyń birshama jaqsarýy áser etti. Sonymen qatar belsendi eńbek naryǵyna, kúshti tutynýshylyq suranysqa jáne pandemiiadan keiin Qytaidyń ashylýyna bailanysty álemdegi infliatsiianyń jedeldeý táýekeli artyp keledi. Boljam boiynsha, jahandyq infliatsiia boljamdy kezeń ishinde birtindep baiaýlaidy, ol ortalyq bankterdiń qatań monetarlyq saiasatyn júrgizýimen, sondai-aq álemdik ekonomikanyń álsiz ósýimen qatar júretin bolady. Saýda áriptes elderdegi infliatsiianyń kútiletin tómendeýiniń áserinen Qazaqstandaǵy tutyný baǵasyna qysym álsireitin bolady.
"Jańa derekterdi, syrtqy jáne ishki faktorlardy eskere otyryp, infliatsiianyń boljamy azdap tómendetý jaǵyna qarai qaita qaraldy. 2023 jyly Qazaqstandaǵy fiskaldyq yntalandyrý men Reseidegi infliatsiianyń dinamikasyna qatysty belgisizdikke bailanysty boljamnyń aýqymy keńeitildi. Boljam boiynsha, biyl bazalyq stsenariide jyldyq infliatsiia 9-12%, 2024 jyly – 6-8%, 2025 jyly – 4-6% sheginde qalyptasady. Ótken jylǵy joǵary baza áserinen jyldyq infliatsiianyń sharyqtaý shegi 2023 jyldyń I toqsanynda kútilýde. Infliatsiia boljamdarynyń jaqsarýy FAO astyq ónimderi indeksiniń boljamdy tómendeýine, Qazaqstanda ónimniń jaqsy bolýyna, teńgege qatysty naqty aiyrbastaý baǵamynyń nyǵaiýyna, sondai-aq qyzmetterge migratsiialyq shoktyń ustamdy áser etýine bailanysty.
Qazaqstan ekonomikasynyń ósýine qatysty boljamdar jaqsardy. Osylaisha, 2023-2025 jyldary JIÓ-niń ósýi 3,5-4,5% deńgeiinde kútiledi. Saýda áriptes elderdiń ekonomikalary birtindep qalpyna kelgen saiyn munaidy óndirý men eksporttaý boiynsha kútýlerdiń oń bolatynyna bailanysty boljam qaita qaraldy. Yntalandyrýshy memlekettik shyǵystar men munaidyń qolaily baǵalary jaǵdaiynda ishki suranys ornyqty ósedi degen boljam bar. Sonymen qatar fiskaldyq yntalandyrý aiasyndaǵy importtyń oń dinamikasy, sondai-aq, tejeýshi naqty mólsherleme ishki suranystyń ósýin ishinara teńestiretin bolady. Qazaqstandyq eksportty halyqaralyq naryqtarǵa jetkizýdegi yqtimal problemalar JIÓ boljamynyń táýekeli bolyp tabylady" - delingen habarlamada.
Vedomstvo dereginshe, el ishindegi proinfliatsiialyq faktorlar kúsheiýi múmkin. Jemis-jidek pen kókónis naryǵyndaǵy usynystyń kútpegen ózgeristerine bailanysty azyq-túlik baǵasy tez ósýi múmkin degen táýekelder de saqtalyp otyr. Turǵyn-úi kommýnaldyq sharýashylyǵynyń retteletin qyzmetterine tarifterdiń jáne janar-jaǵarmai baǵasynyń ýaqyty kelgen reformalary taýarlar men qyzmetterdiń keń aýqymyna baǵa ósimin jedeldetýi múmkin. Syrtqy álemniń qosymsha infliatsiialyq táýekelderi memlekettik biýdjet shyǵystarynyń ósýi, rýbldiń álsireýi men sanktsiialar aiasynda Resei Federatsiiasynda infliatsiianyń ailyq kórsetkishteriniń yqtimal jedeldeýine bailanysty. Bul faktorlar bazalyq stsenariidiń alǵysharttarynda eskerilmegen. Bolashaqta olardyń iske asýy boljamnyń ózgerýine ákelýi múmkin. Mundai jaǵdailarda 2023 jyldyń birinshi jartysynda bazalyq mólsherlemeni aǵymdaǵy mánderde saqtaý – infliatsiiany turaqtandyrýǵa jáne onyń orta merzimdi bolashaqta birtindep tómendeýine septigin tigizedi.
Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredit saiasaty komitetiniń bazalyq mólsherleme boiynsha kezekti josparly sheshimi 2023 jylǵy 7 sáýirde Astana qalasynyń ýaqytymen saǵat 12:00-de jariialanady.
