فوتو: ٷكٸمەت
قازاقستان ٷكٸمەتٸ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ مەن «تٷركٸستان ماقتا اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸ» جشس اراسىندا شيتتٸ ماقتانى ٶسٸرۋ جەنە تەرەڭ ٶڭدەۋ بويىنشا ينۆەستيتسييالىق كەلٸسٸم جاساۋدى ماقۇلدادى. قاۋلىعا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ قول قويدى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
جوبانىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – القاپتاعى ماقتا ٶسٸرۋدەن باستاپ دايىن كيٸم شىعارۋعا دەيٸنگٸ تولىق ٶندٸرٸستٸك تسيكل قۇرۋ. بۇل باعىتتاعى كەشەن وتىرار اۋدانى مەن ارىس قالاسىنىڭ اۋماعىنداعى 60 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەردٸ قامتيدى. نەتيجەسٸندە 1,4 مىڭنان استام تۇراقتى, 300-دەي ۋاقىتشا جۇمىس ورنى اشىلماق.
ينۆەستور – قىتايلىق Xinjiang Lihua (Group) Co., Ltd. كومپانييانىڭ جالپى ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 200 ملرد تەڭگەدەن اسادى, ال العاشقى كەزەڭدە 58 ملرد تەڭگە باعىتتالادى. ينۆەستيتسييا تارتۋ تۋرالى ۋاعدالاستىق پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ پەن كومپانييا باسشىسى چجان تسيحاي اراسىنداعى كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا جاسالعان.
جوبا شەڭبەرٸندە بۇرىن قازاقستاندا قولدانىلماعان بٸرقاتار زاماناۋي تەحنولوگييالىق شەشٸمدەر ەنگٸزٸلەدٸ:
– تامشىلاتىپ سۋارۋدىڭ جوعارى تيٸمدٸ جٷيەسٸ بار 196 سورعى ستانساسى;
– 500 شاقىرىمنان استام سۋارۋ ارنالارى;
– ٷش ٸرٸ سورعى جەنە ٷش ترانسفورماتورلىق قوسالقى ستانسا;
– تىڭايتقىشتاردى ينتەگراتسييالانعان ەدٸسپەن بەرۋ جٷيەسٸ;
– ەلەمدٸك ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ تەحنيكاسى: جوعارى قۋاتتى تراكتورلار, ماقتا جيناۋ ماشينالارى, بٷرٸككٸشتەر جەنە ارنايى قۇرىلىس تەحنيكاسى.
كەشەن اۋماعىندا پوليەتيلەندٸ قايتا ٶڭدەۋ, تامشىلاتىپ سۋارۋعا ارنالعان قۇرالدار مەن يٸلگٸش قۇبىرلار شىعاراتىن ٶندٸرٸس تە ٸسكە قوسىلادى. بۇل يمپورتقا تەۋەلدٸلٸكتٸ تٶمەندەتٸپ, ماقتادان يٸرٸلگەن جٸپ, ماتا جەنە دايىن كيٸمگە دەيٸنگٸ تۇيىق تسيكل قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
قازاقستاندا جىل سايىن 70–75 مىڭ توننا ماقتا تالشىعى ٶندٸرٸلسە, ونىڭ 85%-ى ەكسپورتتالادى. جوبا ٸسكە اسقان جاعدايدا ەل ٸشٸندەگٸ تەرەڭ قايتا ٶڭدەۋ ٷلەسٸ ارتىپ, دايىن توقىما ٶنٸمدەرٸنٸڭ ٶندٸرٸسٸ مەن ەكسپورتتىق ەلەۋەت كٷشەيەدٸ. سونىمەن قاتار شاعىن جەنە ورتا بيزنەسكە – لوگيستيكا, تەحنيكا جٶندەۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶڭدەۋ سالالارىنا جاڭا سەرپٸن بەرەدٸ.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەگٸنشە, تٷركٸستان وبلىسىندا ماقتا ەگٸسٸ جالپى اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىنىڭ 15,9%-ىن الىپ جاتىر. 2025 جىلى 428 مىڭ توننا شيتتٸ ماقتا جينالىپ, سوڭعى 18 جىلداعى ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش تٸركەلگەن. بۇعان سۋدى ٷنەمدەيتٸن تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ جەنە ٶنٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋ شارالارى ەسەر ەتكەن.
