Foto: Úkimet
Qazaqstan Úkimeti Aýyl sharýashylyǵy ministrligi men «Túrkistan maqta agroónerkásiptik kesheni» JShS arasynda shitti maqtany ósirý jáne tereń óńdeý boiynsha investitsiialyq kelisim jasaýdy maquldady. Qaýlyǵa Premer-ministr Oljas Bektenov qol qoidy, dep habarlaidy Ult.kz.
Jobanyń negizgi maqsaty – alqaptaǵy maqta ósirýden bastap daiyn kiim shyǵarýǵa deiingi tolyq óndiristik tsikl qurý. Bul baǵyttaǵy keshen Otyrar aýdany men Arys qalasynyń aýmaǵyndaǵy 60 myń gektar sýarmaly jerdi qamtidy. Nátijesinde 1,4 myńnan astam turaqty, 300-dei ýaqytsha jumys orny ashylmaq.
Investor – qytailyq Xinjiang Lihua (Group) Co., Ltd. Kompaniianyń jalpy investitsiia kólemi 200 mlrd teńgeden asady, al alǵashqy kezeńde 58 mlrd teńge baǵyttalady. Investitsiia tartý týraly ýaǵdalastyq Premer-ministr Oljas Bektenov pen kompaniia basshysy Chjan Tsihai arasyndaǵy kelissózder barysynda jasalǵan.
Joba sheńberinde buryn Qazaqstanda qoldanylmaǵan birqatar zamanaýi tehnologiialyq sheshimder engiziledi:
– tamshylatyp sýarýdyń joǵary tiimdi júiesi bar 196 sorǵy stansasy;
– 500 shaqyrymnan astam sýarý arnalary;
– úsh iri sorǵy jáne úsh transformatorlyq qosalqy stansa;
– tyńaitqyshtardy integratsiialanǵan ádispen berý júiesi;
– álemdik óndirýshilerdiń tehnikasy: joǵary qýatty traktorlar, maqta jinaý mashinalary, búrikkishter jáne arnaiy qurylys tehnikasy.
Keshen aýmaǵynda polietilendi qaita óńdeý, tamshylatyp sýarýǵa arnalǵan quraldar men iilgish qubyrlar shyǵaratyn óndiris te iske qosylady. Bul importqa táýeldilikti tómendetip, maqtadan iirilgen jip, mata jáne daiyn kiimge deiingi tuiyq tsikl qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
Qazaqstanda jyl saiyn 70–75 myń tonna maqta talshyǵy óndirilse, onyń 85%-y eksporttalady. Joba iske asqan jaǵdaida el ishindegi tereń qaita óńdeý úlesi artyp, daiyn toqyma ónimderiniń óndirisi men eksporttyq áleýet kúsheiedi. Sonymen qatar shaǵyn jáne orta bizneske – logistika, tehnika jóndeý, aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeý salalaryna jańa serpin beredi.
Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń dereginshe, Túrkistan oblysynda maqta egisi jalpy aýyl sharýashylyǵy alqaptarynyń 15,9%-yn alyp jatyr. 2025 jyly 428 myń tonna shitti maqta jinalyp, sońǵy 18 jyldaǵy eń joǵary kórsetkish tirkelgen. Buǵan sýdy únemdeitin tehnologiialardy engizý jáne ónimdilikti arttyrý sharalary áser etken.