فوتو: قورعانىس مينيسترلٸگٸ
قورعانىس مينيسترلٸگٸ قازاقستان ارميياسىنداعى ٶزٸنە قول جۇمساۋدىڭ جيٸ كەزدەسەتٸن سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ تۇقىم قۋالاۋشىلىق دەپ مەلٸمدەدٸ. ۆەدومستۆونىڭ ايتۋىنشا, ەسكەرگە شاقىرىلعان جاستار وتباسىندا العان ەرتٷرلٸ تەربيەمەن كەلەدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" Buzyq ارناسىنا سٸلتەمە جاساپ.
رەداكتسييا كەيٸنگٸ 5 جىلداعى قازاقستان قارۋلى كٷشتەرٸندەگٸ ٶلٸم-جٸتٸمدەردٸڭ ناقتى سانى مەن سەبەپتەرٸن كٶرسەتۋدٸ سۇراعان.
"بٸراق قانداي دا بٸر سەبەپتەرمەن مينيسترلٸك تٸكەلەي سۇراققا جاۋاپ بەرۋدٸڭ ورنىنا ۇزاق مەتٸن جازىپ جٸبەرگەن. نەگٸزٸنەن ولار ٶلٸم-جٸتٸم دەڭگەيٸن قالاي سەتتٸ تٶمەندەتٸپ جاتقانى تۋرالى اقپارات بەرگەن. ەدەتتەگٸدەي پٸكٸر بٸلدٸردٸ", – دەلٸنگەن ارنا حابارلاماسىندا.
قورعانىس مينيسترلٸگٸ ارمييانى ٶمٸر سٷرۋ جاعدايى قيىن, كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرگە قاۋٸپ تٶنەتٸن ەرەكشە ەلەۋمەتتٸك ورگانيزم دەپ ايتتى.
"بۇل – ەسكەري تەحنيكانى پايدالانۋ, اتىس جاتتىعۋلارىن, مانەۆرلەردٸ جەنە مارشتاردى ٶتكٸزۋ. سونىمەن قاتار بٷگٸندە جاۋىنگەرلٸك دايىندىقتىڭ قارقىنى ارتىپ, نەتيجەسٸندە تەۋەكەلدەر ارتتى. بٸز مۇنى جاقسى بٸلەمٸز جەنە كٶرەمٸز. تٷسٸندٸرۋ جۇمىسى, قاۋٸپسٸزدٸك شارالارى بويىنشا نۇسقاۋلىقتار, ساقتىق جەنە الدىن الۋ شارالارى ارقىلى ولاردى بارىنشا ازايتۋعا تىرىسامىز. بۇعان قاراماستان وڭ ديناميكا بار. وسىلايشا, جەكە قۇرامنىڭ ٶلٸمٸ (باسقا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنداعى ەسكەري قىزمەتكەرلەردٸڭ ٶلٸمٸن ەسەپكە الماعاندا, تەك قارۋلى كٷشتەر بويىنشا عانا ستاتيستيكا) ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 30% قىسقاردى", – دەدٸ مينيسترلٸك.
مينيسترلٸكتٸڭ جاۋابىندا كەيٸنگٸ ٷش جىلداعى ورنى تولماس شىعىنداردىڭ ستاتيستيكاسىن الساق, جالپى العاندا 19%, سونىڭ ٸشٸندە قاۋٸپسٸزدٸك شارالارىن بۇزۋ نەتيجەسٸندە 43%, جول-كٶلٸك وقيعالارى 27% جەنە سىرقاتتانۋ 24% كٶلەمٸندە تٶمەندەۋ ديناميكاسىن كٶرۋگە بولاتىنى تۋرالى ايتىلدى.
"سۋيتسيدكە كەلسەك, سۋيتسيدتٸك جاعدايدى تۋدىرۋعا تٸكەلەي نەمەسە جاناما ىقپال ەتەتٸن بٸرقاتار وبەكتيۆتٸ جەنە سۋبەكتيۆتٸ سەبەپتەر بار. ەسكەري قىزمەتتە ٶز-ٶزٸنە قول جۇمساۋدىڭ ەڭ كٶپ تاراعان سەبەپتەرٸ – وتباسىلىق مەسەلەلەر جەنە تۇقىم قۋالايتىن بەيٸمدٸلٸك. ەسكەري قىزمەتتٸڭ ٶزٸندٸك ەرەكشەلٸكتەرٸ فيزيكالىق جەنە پسيحوەموتسيونالدى سترەستٸڭ جوعارىلاۋىمەن جەنە جيٸ كٷيزەلٸس جاعدايلارىمەن بايلانىستى. ەسكەري قىزمەتكەرلەردە پسيحولوگييالىق شارشاۋ جيناقتالىپ, بۇل سۋيتسيدپەن اياقتالاتىن تۇراقتى دەپرەسسييالىق كٷيگە ەكەلۋٸ مٷمكٸن", – دەلٸنگەن ۆەدومستۆو حابارلاماسىندا.
مينيسترلٸكتٸڭ سٶزٸنشە, كومانديرلەر, تەربيەشٸلەر, پسيحولوگتار جٷرگٸزٸپ جاتقان جۇمىستارعا قاراماستان, ەسكەرگە شاقىرىلعاندار ٶز مەسەلەلەرٸن جاسىرىپ, ادام سەنگٸسٸز ەرەكەتتەرگە بارادى.
قازاقستاننىڭ قارۋلى كٷشتەرٸندەگٸ سۋيتسيدتٸك جاعدايدى باسقا ەلدەرمەن سالىستىرعاندا تٶمەن ەكەنٸ بايقالادى.
وسىلايشا, ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ەسكەرگە شاقىرىلعاندار اراسىندا ٶز-ٶزٸنە قول جۇمساۋ فاكتٸلەرٸنٸڭ جالپى سانى 66% (3-تەن 1 جاعدايعا) قىسقاردى.
"ايتا كەتۋ كەرەك, ٶز-ٶزٸنە قول جۇمساۋ فاكتٸلەرٸنٸڭ كٶبٸ ەسكەري قىزمەتكە بايلانىستى ەمەس. سونىمەن قاتار باسقا ساناتتاعى ەسكەري قىزمەتكەرلەرگە قاراعاندا, ساربازداردىڭ ٶزٸنە قول جۇمساۋى ايتارلىقتاي ازىراق. بٸز ٶز كەزەگٸمٸزدە قارۋلى كٷشتەردەگٸ ەر ٶلٸم ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتەن بوسامايمىز جەنە ونىڭ وتباسى مەن دوستارى ٷشٸن, ونىڭ ٸشٸندە كومانديرلەر ٷشٸن جەنە جالپى ارمييا ٷشٸن قانداي شىعىن ەكەنٸن انىق تٷسٸنەمٸز. ٶكٸنٸشكە قاراي, ەسكەرگە شاقىرىلعان ەرٸپتەستەرٸنە دە قول سۇعۋ فاكتٸلەرٸ بار. ستاتيستيكالىق مەلٸمەتتەرگە كٶز جٷگٸرتسەك, كەيٸنگٸ ٷش جىلدا ەلٸمجەتتٸككە نەگٸزدەلگەن قىلمىستار سانى 28% ازايعان. ەسكەرگە شاقىرىلعان جاستار وتباسىندا, مەكتەپتەن, دوستارىنىڭ ورتاسىندا العان ەرتٷرلٸ تەربيەمەن كەلەتٸنٸن ۇمىتپاعان جٶن", – دەپ تٷسٸندٸردٸ قورعانىس مينيسترلٸگٸ.
بٷگٸندە مۇنداي بۇزۋشىلىقتار جەكە جانجالدارعا (بٸر شاقىرىلىمداعى ەكٸ ەسكەري قىزمەتكەر اراسىنداعى) نەگٸزدەلەدٸ جەنە اۋىر زارداپتارسىز, بولماشى سەبەپتەرمەن بولادى. بۇل فاكتٸلەردٸڭ بارلىعىنا بٶلٸمشەلەردٸڭ قولباسشىلىعى مەن ەسكەري قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى دەر كەزٸندە جاۋاپ الىپ جاتىر. بارلىق بٶلٸمشەلەردە تۇراقتى جاۋاپتى وفيتسەرلەر مەن سەرجانتتار, پسيحولوگتار, ەسكەري پوليتسييا ٶكٸلدەرٸ جۇمىس ٸستەيدٸ, كٷندەلٸكتٸ فيزيكالىق تەكسەرۋلەر جٷرگٸزٸلەدٸ, تەۋلٸك بويى بەينەباقىلاۋ جٷرگٸزٸلەدٸ.
"بٸز بارلىق وقيعانى مۇقييات تەكسەرٸپ, قاتاڭ تەرتٸپتٸك جەنە كادرلىق شەشٸمدەر قابىلدايمىز. ونىڭ ٸشٸندە ەسكەري باسقارۋ ورگاندارىنىڭ بٸرٸنشٸ باسشىلارىنا قاتىستى شەشٸمدەر بولادى. اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ەسكەري قىزمەتكەرلەر جىل سايىن تەرەڭدەتٸلگەن مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ٶتٸپ, اۋرۋعا شالدىققاندار ەسكەري قىزمەتكە جارامدىلىعىن انىقتاۋ ٷشٸن ەسكەري-دەرٸگەرلٸك كوميسسيياعا جٸبەرٸلەدٸ", – دەپ پٸكٸر بٸلدٸردٸ مينيسترلٸك.
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن الماتىدا قۇرلىق ەسكەرلەرٸ ەسكەري ينستيتۋتىنىڭ اۋماعىنان 44 جاستاعى سەرجانتتىڭ دەنەسٸ تابىلعانى تۋرالى جازعان ەدٸك. اقپاراتتى ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ راستادى. تەرگەۋ ادامدى ٶز-ٶزٸنە قول جۇمساۋ فاكتٸسٸ بويىنشا باستالعان.
