قاسىم-جومارت توقاەۆ 2019 جىلعى 12 ماۋسىمدا قازاقستان پرەزيدەنتٸ قىزمەتٸنە رەسمي تٷردە كٸرٸستٸ. 2022 جىلعى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋىنان كەيٸن ونىڭ پرەزيدەنتتٸك ٶكٸلەتتٸگٸنٸڭ جاڭا كەزەڭٸ باستالدى. وسى جەتٸ جىل قازاقستان ٷشٸن دە, ەلەم ٷشٸن دە كٷردەلٸ ٶزگەرٸستەر كەزەڭٸمەن تۇسپا-تۇس كەلدٸ. پاندەمييا, گەوساياسي شيەلەنٸستەر, ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ قۇبىلۋى جەنە تەحنولوگييالىق ٶزگەرٸستەر ەلدٸڭ ٸشكٸ جەنە سىرتقى ساياساتىنا جاڭا مٸندەتتەر قويدى, دەپ حابارلايدى ult.kz.
وسى كەزەڭدە مەملەكەت باسشىسى ساياسي جاڭعىرۋ, زاڭ ٷستەمدٸگٸ مەن ەدٸلەتتٸ قوعام قۇرۋ, ەكونوميكانى قۇرىلىمدىق رەفورمالاۋ, حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋ, تسيفرلاندىرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكتٸنٸ دامىتۋ, سونداي-اق كٶپۆەكتورلى سىرتقى ساياساتتى جالعاستىرۋ باعىتتارىنا باسىمدىق بەردٸ.
2025 جىلعى جولداۋىندا پرەزيدەنت قازاقستاندى ٷش جىل ٸشٸندە تولىق تسيفرلىق مەملەكەتكە اينالدىرۋ ماقساتىن اتاپ, جاساندى ينتەللەكتٸنٸ ەكونوميكانىڭ جەنە مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ تٷرلٸ سالالارىنا ەنگٸزۋدٸ ستراتەگييالىق مٸندەت رەتٸندە بەلگٸلەدٸ.
ساياسي رەفورمالار جەنە كونستيتۋتسييالىق ٶزگەرٸستەر
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پرەزيدەنتتٸك كەزەڭٸندەگٸ نەگٸزگٸ باعىتتاردىڭ بٸرٸ – ساياسي جٷيەنٸ جاڭعىرتۋ.
2026 جىلعى 15 ناۋرىزدا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان جاڭا كونستيتۋتسييا 1 شٸلدەدەن باستاپ كٷشٸنە ەنگەنٸ بەلگٸلٸ.
جاڭا اتا زاڭ مەملەكەتتٸك بيلٸك ينستيتۋتتارىنىڭ قۇرىلىمى مەن ولاردىڭ ٶكٸلەتتٸكتەرٸن قايتا قاراستىردى. بۇرىنعى ەكٸ پالاتالى پارلامەنتتٸڭ ورنىنا زاڭ شىعارۋ بيلٸگٸن جٷزەگە اسىراتىن بٸر پالاتالى قۇرىلتاي كەلدٸ. كونستيتۋتسيياعا سەيكەس, قۇرىلتاي – مەملەكەتتٸڭ جوعارى ٶكٸلدٸ ورگانى.
ساياسي جٷيەدەگٸ تاعى بٸر ماڭىزدى جاڭالىق – ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىنىڭ ەنگٸزٸلۋٸ. كونستيتۋتسيياعا سەيكەس, ۆيتسە-پرەزيدەنت پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسىمەن حالىقارالىق ارەنادا قازاقستاننىڭ مٷددەسٸن بٸلدٸرەدٸ, قۇرىلتايمەن, ٷكٸمەتپەن جەنە ٶزگە دە مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن ٶزارا ٸس-قيمىل كەزٸندە پرەزيدەنت اتىنان ٶكٸلدٸك ەتەدٸ. سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا شەتەلدٸك قوعامدىق-ساياسي, عىلىمي جەنە مەدەني-اعارتۋ ۇيىمدارىمەن بايلانىس ورناتادى. ونىڭ ٶزگە دە ٶكٸلەتتٸكتەرٸن پرەزيدەنت ايقىندايدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ٶكٸمٸمەن قازاقستاندا العاشقى ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىنا ەرلان قارين تاعايىندالدى.
كونستيتۋتسييالىق ٶزگەرٸستەردٸڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸ – قازاقستان حالىق كەڭەسٸنٸڭ قۇرىلۋى. بۇل – قوعامنىڭ ەرتٷرلٸ ەلەۋمەتتٸك توپتارى مەن ازاماتتىق ينستيتۋتتارىنىڭ ٶكٸلدەرٸن بٸرٸكتٸرەتٸن جاڭا كونستيتۋتسييالىق ينستيتۋت. ونىڭ قۇرىلۋى مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸنە قوعامدىق قاتىسۋدى كەڭەيتۋ تەتٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸ رەتٸندە قاراستىرىلعان.
جاڭا كونستيتۋتسييادا ٷكٸمەتتٸڭ رٶلٸ مەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋگە باعىتتالعان ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ. اتقارۋشى بيلٸكتٸڭ ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك ساياساتتى ٸسكە اسىرۋداعى ٶكٸلەتتٸكتەرٸ ناقتىلانىپ, ٷكٸمەتتٸڭ قابىلدانعان شەشٸمدەر مەن مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ نەتيجەلەرٸ ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸگٸ ارتتىرىلدى. سونىمەن بٸرگە ٷكٸمەتتٸڭ قۇرىلتاي الدىنداعى ەسەپتٸلٸگٸ مەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸ كٷشەيتٸلدٸ.
جاڭا كونستيتۋتسييا بويىنشا سوت جٷيەسٸنە قاتىستى ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلگەنٸن دە ايتا كەتۋ كەرەك. مىسالى, جوعارعى سوت سۋديالارىن قۇرىلتاي جوعارى سوت كەڭەسٸنٸڭ ۇسىنىمى نەگٸزٸندە پرەزيدەنتتٸڭ ۇسىنۋىمەن سايلايدى. جوعارعى سوت تٶراعاسىنىڭ ٶكٸلەتتٸك مەرزٸمٸ التى جىل بولىپ بەلگٸلەندٸ جەنە بٸر ادام بۇل قىزمەتكە بٸر رەتتەن ارتىق تاعايىندالا المايدى.
سونىمەن قاتار, جاڭا كونستيتۋتسييادا ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىقتارىن قورعاۋ تەتٸكتەرٸ ناقتىلانىپ, قۇقىقتىق مەملەكەتتٸڭ قاعيداتتارى كٷشەيتٸلدٸ.
وسىلايشا, توقاەۆتىڭ پرەزيدەنتتٸگٸ كەزەڭٸندەگٸ ساياسي رەفورمالاردى بٸرنەشە كەزەڭگە بٶلٸپ قاراستىرۋعا بولادى: العاشقى كەزەڭدە ساياسي ينستيتۋتتاردى جاڭعىرتۋ باستالسا, كەيٸن بۇل ٷدەرٸس كونستيتۋتسييالىق ٶزگەرٸستەر ارقىلى جالعاستى, ال 2026 جىلعى جاڭا كونستيتۋتسييا مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸنٸڭ جاڭا مودەلٸن قالىپتاستىردى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياسي جٷيەنٸ جاڭعىرتۋ جٶنٸندەگٸ باستامالارى 2022 جىلعى كونستيتۋتسييالىق رەفورمالاردان باستالىپ, 2026 جىلعى جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ قابىلدانۋىمەن جالعاسىپ, مەملەكەتتٸك بيلٸك ينستيتۋتتارىنىڭ قۇرىلىمى مەن ٶكٸلەتتٸكتەرٸن قايتا قاراۋعا الىپ كەلدٸ.
ەلەۋمەتتٸك ساياسات جەنە حالىقتىڭ ەل-اۋقاتى
پرەزيدەنتتٸڭ حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك قولداۋدى كٷشەيتۋ جٶنٸندەگٸ باستامالارى جالاقى مەن زەينەتاقىنىڭ ٶسۋٸ, ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸڭ كەڭەيۋٸ, بالالاردى قولداۋدىڭ «ۇلتتىق قور – بالالارعا» باعدارلاماسى جەنە ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸ تسيفرلاندىرۋ تەتٸكتەرٸ ارقىلى ٸسكە اسىرىلدى.
2019–2026 جىلدارى قازاقستاندا ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر, جالاقى مەن زەينەتاقى كٶلەمٸ ارتتى, بالالار مەن ەلەۋمەتتٸك وسال توپتاردى قولداۋدىڭ جاڭا تەتٸكتەرٸ ەنگٸزٸلدٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پرەزيدەنتتٸگٸ كەزەڭٸندە ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنىڭ بٸرٸ حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك قولداۋدى كٷشەيتۋ بولدى.
2019 جىلى قازاقستانداعى ورتاشا ايلىق جالاقى 186,8 مىڭ تەڭگە بولسا, 2023 جىلى 364,3 مىڭ تەڭگەگە جەتتٸ. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەگٸنشە, 2023 جىلى ورتاشا جالاقىنىڭ 2019 جىلمەن سالىستىرعانداعى نومينالدى يندەكسٸ 195 پايىز, ناقتى جالاقى يندەكسٸ 128,4 پايىز بولدى.
ەڭ تٶمەنگٸ جالاقى دا بٸرنەشە رەت كٶتەرٸلدٸ. 2021 جىلى ول 42,5 مىڭ تەڭگە بولسا, 2022 جىلى 60 مىڭ تەڭگەگە, 2023 جىلى 70 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن ٶستٸ. 2024 جىلدان باستاپ ەڭ تٶمەنگٸ جالاقى 85 مىڭ تەڭگە بولىپ بەلگٸلەندٸ جەنە بۇل دەڭگەي 2026 جىلى دا ساقتالدى.
زەينەتاقى مەن ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر دە كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ارتتىرىلدى. مەسەلەن, 2021 جىلى ەڭ تٶمەنگٸ بازالىق زەينەتاقى 18 524 تەڭگە بولسا, 2026 جىلى 35 596 تەڭگەگە جەتتٸ. 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ بازالىق جەنە ىنتىماقتى زەينەتاقىلار, سونداي-اق مەملەكەتتٸك جەردەماقىلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ 10 پايىزعا ارتتىرىلدى.
ەلەۋمەتتٸك ساياساتتاعى ماڭىزدى جاڭالىقتاردىڭ بٸرٸ – «ۇلتتىق قور – بالالارعا» باعدارلاماسىنىڭ ٸسكە قوسىلۋى. باعدارلاما 2024 جىلدان باستاپ جٷزەگە اسىرىلىپ, قازاقستان ازاماتتارىنىڭ بالالارىنا ۇلتتىق قوردىڭ ينۆەستيتسييالىق تابىسىنىڭ 50 پايىزى ەسەبٸنەن قاراجات ەسەپتەلە باستادى. 2026 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا باعدارلاماعا شامامەن 6,9 ملن بالا قاتىستى, ال 2024–2026 جىلدارى بٸر بالاعا ەسەپتەلگەن جيناقتىڭ جالپى سوماسى ينۆەستيتسييالىق كٸرٸستٸ قوسا العاندا شامامەن 370,56 دوللاردى قۇرادى.
سونىمەن بٸرگە ەلەۋمەتتٸك قولداۋ جٷيەسٸندە وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى, اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك, كٶپبالالى جەنە ەلەۋمەتتٸك وسال وتباسىلاردى قولداۋ تەتٸكتەرٸ دامىدى. بالا كٷتٸمٸنە بايلانىستى تٶلەم مەرزٸمٸ دە ۇزارتىلىپ, ەلەۋمەتتٸك قولداۋدى نەعۇرلىم ناقتى باعىتتاۋعا باسىمدىق بەرٸلدٸ.
تسيفرلاندىرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت
قازاقستاندى تسيفرلىق مەملەكەتكە اينالدىرۋ باستاماسى ەلەكتروندى مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ كەڭەيۋٸنەن جاساندى ينتەللەكتٸنٸ مەملەكەتتٸك باسقارۋ مەن ەكونوميكاعا ەنگٸزۋگە دەيٸن دامىپ, 2025–2026 جىلدارى بۇل باعىت جەكە ستراتەگييالىق ساياسات دەڭگەيٸنە كٶتەرٸلدٸ.
ەلەكتروندى ٷكٸمەت پەن موبيلدٸ قىزمەتتەر كەڭەيٸپ, 2025 جىلى eGov Mobile ارقىلى 54 ملن-نان استام مەملەكەتتٸك قىزمەت كٶرسەتٸلدٸ, ال IT-قىزمەتتەر ەكسپورتى شامامەن 1 ملرد دوللارعا جەتتٸ. 2024 جىلى ينتەرنەت پايدالانۋشىلاردىڭ ٷلەسٸ 95,3%-دى قۇرادى.
تسيفرلاندىرۋ بٸرتٸندەپ GovTech, دەرەكتەردٸ باسقارۋ جەنە جاساندى ينتەللەكتٸنٸ مەملەكەتتٸك باسقارۋعا ەنگٸزۋ كەزەڭٸنە ٶتتٸ. 2026 جىل تسيفرلاندىرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت جىلى دەپ جارييالانىپ, مەملەكەتتٸك ورگانداردى GovTech مودەلٸنە كٶشٸرۋ, مەملەكەتتٸك قىزمەتتەرگە جي ەنگٸزۋ مٸندەتتەرٸ قويىلدى.
جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا دا ينستيتۋتسيونالدىق بازا قالىپتاستى. 2025 جىلى جاساندى ينتەللەكت جەنە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸ قۇرىلىپ, جي-دٸ دامىتۋدىڭ 2029 جىلعا دەيٸنگٸ تۇجىرىمداماسى بەكٸتٸلدٸ. «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭ قابىلدانىپ, ۇلتتىق سۋپەركومپيۋتەر ٸسكە قوسىلدى, KazLLM جەنە AlemLLM سيياقتى قازاق تٸلٸندەگٸ تٸلدٸك مودەلدەر تانىستىرىلدى.
تسيفرلاندىرۋدىڭ جاڭا باعىتى – اقىلدى قالالار مەن تەحنولوگييالىق كلاستەرلەردٸ دامىتۋ. سونىڭ ٸرٸ مىسالى – Alatau City. ول تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم, ٷلكەن دەرەكتەر, جاساندى ينتەللەكت جەنە «اقىلدى قالا» تەحنولوگييالارى نەگٸزٸندە دامىتىلاتىن جاڭا قالا رەتٸندە قاراستىرىلىپ وتىر. ال استانا, الماتى جەنە شىمكەنتتە قولدانىستاعى قالالىق ينفراقۇرىلىمدى Smart City قاعيداتتارى بويىنشا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە: استانادا ينتەللەكتۋالدى كٶلٸك جٷيەلەرٸ مەن قالالىق دەرەكتەردٸ باسقارۋ, الماتىدا تسيفرلىق ەگٸز جاساۋ, شىمكەنتتە اقىلدى قالا سەرۆيستەرٸن ەنگٸزۋ باعىتتارى دامىپ كەلەدٸ.
وسىلايشا, 2019–2026 جىلدارى تسيفرلاندىرۋ ەلەكتروندى مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ دامىتۋدان تسيفرلىق ەكونوميكا, جاساندى ينتەللەكت, سۋپەركومپيۋتەرلٸك ينفراقۇرىلىم جەنە Smart City جوبالارىن دامىتۋعا دەيٸنگٸ جاڭا كەزەڭگە ٶتتٸ.
زاڭ ٷستەمدٸگٸ جەنە قۇقىق قورعاۋ سالاسى
سوڭعى جەتٸ جىلدا قازاقستاندا زاڭ ٷستەمدٸگٸن كٷشەيتۋ جەنە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تەتٸكتەرٸن جاڭارتۋ باعىتىندا پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن بٸرقاتار رەفورمالار جٷرگٸزٸلدٸ.
پرەزيدەنت باستاماسىنان كەيٸن 2021 جىلدان باستاپ ەكٸمشٸلٸك ەدٸلەت جٷيەسٸ ەنگٸزٸلٸپ, ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ شەشٸمدەرٸ مەن ەرەكەتتەرٸنە داۋ ايتۋ مٷمكٸندٸگٸ كەڭەيدٸ, ال 2024 جىلى سوت جٷيەسٸ مەن سۋديالاردىڭ مەرتەبەسٸنە قاتىستى زاڭناماعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ.
2022 جىلعى كونستيتۋتسييالىق رەفورمادان كەيٸن كونستيتۋتسييالىق سوت قايتا قۇرىلىپ, ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ قوسىمشا تەتٸگٸ قالىپتاستى. ال 2026 جىلعى جاڭا كونستيتۋتسييادا ادام قۇقىقتارىن قورعاۋعا قاتىستى كەپٸلدٸكتەر ودان ەرٸ ناقتىلانىپ, ناقتى ۇستالعان سەتتەن باستاپ قورعاۋشىعا جٷگٸنۋ قۇقىعى, سوت باقىلاۋى, ٷنسٸز قالۋ جەنە ٶزٸنە جەنە جاقىن تۋىستارىنا قارسى ايعاق بەرمەۋ قۇقىعى بەكٸتٸلدٸ.
سونىمەن قاتار جاڭا كونستيتۋتسييادا كونستيتۋتسييانىڭ ٷستەمدٸگٸ, زاڭ مەن تەرتٸپ قاعيداتتارى جەنە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ زاڭسىز ەرەكەتٸنەن كەلتٸرٸلگەن زيياندى ٶتەۋ مٸندەتٸ كونستيتۋتسييالىق دەڭگەيدە بەكٸتٸلدٸ. بۇل رەفورمالاردىڭ تٷپكٸ ماقساتى – مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرىپ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ كەپٸلدٸكتەرٸن كٷشەيتۋ.
ەكونوميكالىق ساياسات جەنە ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ
پرەزيدەنتتٸڭ ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸن دامىتۋ جەنە ينۆەستيتسييا تارتۋ جٶنٸندەگٸ باستامالارى ٶندٸرٸستٸ جاڭعىرتۋعا, شيكٸزاتقا تەۋەلدٸلٸكتٸ ازايتۋعا جەنە ەكونوميكانىڭ جاڭا ٶسۋ نٷكتەلەرٸن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پرەزيدەنتتٸگٸ كەزەڭٸندە ەكونوميكانىڭ قۇرىلىمىن ٶزگەرتۋ جەنە ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ ٷلەسٸن ارتتىرۋ نەگٸزگٸ مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸنە اينالدى. 2023 جىلعى «ەدٸلەتتٸ قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى جولداۋىندا مەملەكەت باسشىسى مىقتى ٶنەركەسٸپتٸك نەگٸز قالىپتاستىرۋ, ٶڭدەۋ سالاسىن جەدەل دامىتۋ جەنە جاڭا ٶنەركەسٸپ ساياساتىنا كٶشۋ مٸندەتتەرٸن بەلگٸلەدٸ.
بۇل باعىتتا ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋعا جەنە وتاندىق ٶندٸرٸستٸ قولداۋعا باسىمدىق بەرٸلدٸ. مەسەلەن, 2024 جىلى ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە 180 ينۆەستيتسييالىق جوبا جٷزەگە اسىرىلىپ, ولاردىڭ جالپى قۇنى 1,3 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى.
ينۆەستيتسييا تارتۋ ساياساتى دا بٸرتٸندەپ ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ ماقساتىنا بەيٸمدەلە باستادى. 2025 جىلى قازاقستان ەكونوميكاسىنا نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 22,7 ترلن تەڭگەگە جەتٸپ, بٸر جىلدا 13%-عا ٶستٸ. ونىڭ ٸشٸندە ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنە سالىنعان ينۆەستيتسييا 30,1%-عا ارتتى.
ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنداعى ٶزگەرٸستەر ٶندٸرٸس كٶرسەتكٸشتەرٸنەن دە كٶرٸنەدٸ. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ جەدەل دەرەكتەرٸنە سەيكەس, 2025 جىلى قازاقستاننىڭ جٸٶ ناقتى مەندە 6,5%-عا ٶستٸ. ەڭ جوعارى ٶسٸم كٶلٸك جەنە قويمالاۋ, قۇرىلىس, ساۋدا, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىندا تٸركەلدٸ. ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ ناقتى كٶلەم يندەكسٸ 6,4%-دى قۇرادى.
2025 جىلعى جولداۋىندا مەملەكەت باسشىسى ينۆەستيتسييالىق ساياساتتى قايتا قاراۋ جەنە كاپيتالدى شيكٸزات سەكتورلارىمەن قاتار ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنە, جوعارى تەحنولوگييالار مەن باسقا دا پەرسپەكتيۆالى سالالارعا باعىتتاۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. وسى مٸندەتتٸ ٸسكە اسىرۋ اياسىندا 2030 جىلعا دەيٸنگٸ ينۆەستيتسييالىق ساياسات تۇجىرىمداماسى قابىلدانىپ, «بەيتەرەك» حولدينگٸ ۇلتتىق ينۆەستيتسييالىق حولدينگ رەتٸندە قايتا قۇرىلدى.
2026 جىلعى كٶرسەتكٸشتەر دە ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ باعىتىنىڭ جالعاسىپ وتىرعانىن كٶرسەتەدٸ. 2026 جىلدىڭ قاڭتار–تامىز ايلارىندا ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنە سالىنعان ينۆەستيتسييالار 39,9%-عا ٶسكەن, ال ونىڭ نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان جالپى ينۆەستيتسييالار قۇرىلىمىنداعى ٷلەسٸ 14,1%-عا جەتكەن.
وسىلايشا, پرەزيدەنتتٸڭ ەكونوميكالىق باستامالارىنىڭ نەگٸزگٸ باعىتى شيكٸزاتتىق مودەلدەن ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ, ينفراقۇرىلىم, اگروٶنەركەسٸپ, كٶلٸك-لوگيستيكا جەنە تەحنولوگييالىق سەكتورلاردىڭ رٶلٸن ارتتىرۋعا نەگٸزدەلگەن نەعۇرلىم ەرتاراپتاندىرىلعان ەكونوميكا قالىپتاستىرۋعا باعىتتالدى.
سىرتقى ساياسات
مەملەكەت باسشىسىنىڭ كٶپۆەكتورلى سىرتقى ساياساتتى ساقتاۋ جٶنٸندەگٸ ۇستانىمى رەسەي, قىتاي, ورتالىق ازييا, ەۋروپا جەنە باسقا دا نەگٸزگٸ سەرٸكتەستەرمەن ساياسي جەنە ەكونوميكالىق بايلانىستاردى قاتار دامىتۋ, سونداي-اق كٶلٸك-لوگيستيكالىق باعىتتاردى ەرتاراپتاندىرۋ ارقىلى جٷزەگە اسىرىلدى.
ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ لەكتورى, ساياساتتانۋشى جانات مومىنقۇلوۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, توقاەۆتىڭ جەتٸ جىلدىق سىرتقى ساياساتىنىڭ باستى ەرەكشەلٸگٸ – كٷردەلٸ گەوساياسي كەزەڭدە قازاقستاننىڭ كٶپۆەكتورلى ۇستانىمىن ساقتاپ, نەگٸزگٸ سەرٸكتەستەرمەن تەڭگەرٸمدٸ بايلانىس ورناتۋى.
تاقىرىپقا وراي وقىڭىز: توقاەۆتىڭ جەتٸ جىلدىق سىرتقى ساياساتى: قازاقستاننىڭ باسىمدىقتارى قالاي ٶزگەردٸ?
سونداي-اق ساياساتتانۋشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, وسى كەزەڭدە رەسەي, قىتاي, باتىس ەلدەرٸ جەنە ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸمەن قاتىناستار جاڭا مازمۇنمەن تولىقتى. ساراپشى قازاقستاننىڭ ورتالىق ازيياداعى ايماقتىق ىقپالداستىققا, بالاما كٶلٸك باعىتتارىن دامىتۋعا جەنە ەكونوميكالىق بايلانىستاردى ەرتاراپتاندىرۋعا باسىمدىق بەرگەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار قىتايمەن كٶلٸك-لوگيستيكا, ەنەرگەتيكا, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ جەنە تسيفرلىق تەحنولوگييالار سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزى ارتقان. ونىڭ ايتۋىنشا, سىرتقى ساياساتتاعى وسى باعىتتاردىڭ ناقتى نەتيجەسٸ باستالعان جوبالاردىڭ الداعى ٸسكە اسۋىنا بايلانىستى بولماق.
وسىلايشا, قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جەتٸ جىلدىق پرەزيدەنتتٸگٸ كەزەڭٸندەگٸ نەگٸزگٸ باستامالار ساياسي ينستيتۋتتاردى جاڭعىرتۋ, ەلەۋمەتتٸك ساياساتتى قايتا قالىپتاستىرۋ, ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ, تسيفرلىق ترانسفورماتسييا جەنە سىرتقى بايلانىستاردى تەڭگەرٸمدٸ دامىتۋ باعىتتارىندا جٷزەگە اسىرىلىپ, 2026 جىلعى جاڭا كونستيتۋتسييا مەن تسيفرلاندىرۋعا باسىمدىق بەرگەن جاڭا كەزەڭنٸڭ قالىپتاسۋىنا ۇلاستى.
