پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن «اقوردا» رەزيدەنتسيياسىندا رەفورمالار جٶنٸندەگٸ جوعارى كەڭەستٸڭ بٸرٸنشٸ وتىرىسى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
جيىندا رەفورمالار جٶنٸندەگٸ جوعارى كەڭەستٸڭ مٷشەلەرٸ: قر پرەزيدەنتٸنٸڭ كەڭەسشٸسٸ – رەفورمالار جٶنٸندەگٸ جوعارى كەڭەس تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەر سۋما چاكرابارتي, پرەمەر-مينيستر اسقار مامين, ستراتەگييالىق جوسپارلاۋ جەنە رەفورمالار جٶنٸندەگٸ اگەنتتٸكتٸڭ تٶراعاسى قايرات كەلٸمبەتوۆ, سونداي-اق, شەتەلدٸك بەدەلدٸ ساراپشىلار – اندرەس ۆەلاسكو, لورد فرەنسيس مود جەنە لورد فيلليپ حامموند بايانداما جاسادى.
مەملەكەت باسشىسى سٶيلەگەن سٶزٸندە ەل ازاماتتارىنىڭ تىڭ تەسٸلدەر مەن تيٸمدٸ شەشٸمدەر كٷتەتٸنٸن, مۇنداي سەتتە رەفورمالار جٶنٸندەگٸ جوعارى كەڭەستٸڭ ماڭىزدى رٶل اتقاراتىنىن اتاپ ٶتتٸ. پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, كەڭەس ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن نىعايتۋعا جەنە تۇرعىنداردىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا بايلانىستى اسا كٷردەلٸ مەسەلەلەر بويىنشا شەشٸمدەر قابىلدايتىن بولادى.
پرەزيدەنت ٶز سٶزٸندە كەڭەس قىزمەتٸ باسقا كونسۋلتاتيۆتٸك-كەڭەستٸك ورگانداردان تٷبەگەيلٸ ەرەكشەلەنۋٸ تيٸس ەكەنٸن, قوعامداعى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ نەمەسە تٷيٸندٸ تٷيتكٸلدەردٸ جاسىرماي اشىق ايتۋ قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– دەرەكتەردٸ تٸزٸپ, قالىپتاسقان جاعدايدى سيپاتتاۋمەن شەكتەلۋگە بولمايدى. باستىسى – ۋاقىتىلى شەشٸم قابىلداۋ. كەڭەس ٸس جٷزٸندە جٷزەگە اسپايتىن, الدىن الا ەزٸرلەنگەن ۇسىنىستاردى قۇپتاپ قانا وتىرماۋى تيٸس. كەڭەس مەكەمەارالىق ۇزاق داۋلارعا نٷكتە قويۋى كەرەك. ۇلتتىق ەكونوميكانى باسقارۋدا, قوعامدىق دامۋدا, ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمالار جٷرگٸزۋدە جاڭا باعىتتار ۇسىنۋعا مٸندەتتٸ. ەرينە, قازٸرگٸ جۇمىستاردى دا باقىلاۋى تيٸس, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت كەڭەستٸڭ كەلەسٸ وتىرىسىندا مەملەكەتتٸك جوسپارلاۋ جٷيەسٸندەگٸ جاڭا تەسٸلدەردٸ قاراستىرۋدى جەنە وسى مەسەلە بويىنشا شەشٸم قابىلداۋدى ۇسىندى.
– بٸز ەربٸر سالادا مەملەكەتتٸڭ ماقساتتارى مەن دامۋ كەزەڭدەرٸن ايقىندايتىن باعدارلامالىق قۇجاتتاردىڭ يكەمدٸ ارحيتەكتۋراسىن قۇرۋىمىز كەرەك. جٷيە بيۋدجەتتٸ جوسپارلاۋمەن بايلانىستىرىلادى جەنە مەملەكەتتٸك ورگاندار باسشىلارىنىڭ جٷكتەلگەن مٸندەتتٸڭ ورىندالۋىنا تٸكەلەي جاۋاپتى ەكەنٸن بەكٸتەدٸ. جوعارى كەڭەستٸڭ شەشٸمدەرٸنٸڭ ورىندالۋىن, ۇلتتىق جوبالاردىڭ جٷزەگە اسىرىلۋىن, رەفورمالاردى جوبالىق باسقارۋ قاعيداتتارىنىڭ ەنگٸزٸلۋٸن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى. قازٸرگٸ كەزەڭدە بۇل – ستراتەگييالىق جوسپارلاۋ جەنە رەفورمالار جٶنٸندەگٸ اگەنتتٸكتٸڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸ, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆ ورتا مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆاداعى ٸس-قيمىلدارعا نەگٸز بولۋعا تيٸستٸ ەل دامۋىنىڭ 2025 جىلعا دەيٸنگٸ ستراتەگييالىق جوسپارىنا نازار اۋداردى. اتالعان قۇجاتتا دامۋدىڭ جاڭا كٷن تەرتٸبٸ جاسالادى.
مەملەكەت باسشىسى ٷكٸمەتتٸڭ ستراتەگييالىق جوسپاردىڭ العاشقى نۇسقاسىن ەزٸرلەگەنٸن, ەندٸ ونى ستراتەگييالىق جوسپارلاۋ جەنە رەفورمالار جٶنٸندەگٸ اگەنتتٸكپەن بٸرلەسٸپ, سوڭىنا دەيٸن جەتكٸزۋ جەنە جوعارى كەڭەس مٷشەلەرٸمەن تالقىلاۋ, سونداي-اق, سوڭعى نۇسقاسىن كەلەسٸ جيىندا پرەمەر-مينيسترگە ۇسىنۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بەرٸلەتٸن باستاپقى مەلٸمەتتەردٸڭ ساپاسىندا, ەسٸرەسە, ۆەدومستۆولىق ستاتيستيكادا تٷيتكٸلدٸ مەسەلەلەر بارىن ايتتى. ستاتيستيكا كوميتەتٸن ستراتەگييالىق جوسپارلاۋ جەنە رەفورمالار جٶنٸندەگٸ اگەنتتٸككە بەرۋ بۇل پروبلەمانى شەشۋگە سەپتٸگٸن تيگٸزۋٸ تيٸس.
– فاكتولوگييالىق مەلٸمەتتەردٸڭ شىنايىلىعىن جەنە ولاردىڭ ساپالى تٷسٸندٸرٸلۋٸن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان رەفورمالاردى ەزٸرلەۋ كەرەك. ەكونوميكالىق, دەموگرافييالىق جەنە باسقا دا ٷدەرٸستەردٸ دۇرىس مودەلدەۋ, ەزٸرلەنگەن شەشٸمدەردٸ قابىلداۋ ٷشٸن دۇرىس بولجام جاساۋ ماقساتىندا ٷلكەن دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋدٸڭ تەتٸكتەرٸن پايدالانۋ قاجەت, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ستراتەگييالىق جوسپارلاۋ جەنە رەفورمالار جٶنٸندەگٸ اگەنتتٸككە تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترلٸگٸمەن بٸرلەسٸپ, اتالعان مەسەلەنٸ مۇقييات پىسىقتاۋعا جەنە احۋالدى جاقسارتۋ ٷشٸن ناقتى ۇسىنىستار ەنگٸزۋگە تاپسىرما بەردٸ.
كەزدەسۋدە قازاقستان پرەزيدەنتٸ «حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى جايىندا دا ايتتى. ول جۇمىس بارىسىندا ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدار مەن جەكەلەگەن ازاماتتاردىڭ بەيتاراپ پٸكٸرلەرٸن ەسكەرۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
مەملەكەت باسشىسى كەڭەس شەڭبەرٸندە رەفورمالاۋدىڭ ەربٸر ماڭىزدى باعىتى بويىنشا التى جۇمىس توبىن قۇرۋدى ۇسىندى. جۇمىس توپتارىنىڭ قۇرامىنا كەڭەس مٷشەلەرٸنەن بٶلەك, لاۋازىمدى تۇلعالار, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ, حالىقارالىق جەنە وتاندىق تەۋەلسٸز ساراپشىلاردىڭ كٸرۋ مٷمكٸندٸگٸ بار.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بٸرٸنشٸ توپ رەتٸندە سۋما چاكرابارتيدٸڭ باسشىلىعىمەن تيٸمدٸ ماكروەكونوميكالىق ساياسات توبىن قۇرۋدى ۇسىندى. بۇل توپ اقشا-نەسيە جەنە بيۋدجەت ساياساتىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸ, سالىق جٷيەسٸ, قارجى سەكتورىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ سيياقتى مٸندەتتەردٸ ٸسكە اسىرۋدى كٶزدەۋٸ كەرەك.
ەكٸنشٸ توپ, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ باسشىسى ەرلان قوشانوۆتىڭ جەتەكشٸلٸگٸمەن سوت جەنە قۇقىق قورعاۋ جٷيەسٸن رەفورمالاۋمەن اينالىسۋى قاجەت. پرەزيدەنت اتالعان باعىتتا اۋقىمدى جۇمىس اتقارۋ كەرەك دەپ سانايدى. سوندىقتان كٶزبوياۋشىلىققا جول بەرٸلمەۋٸ تيٸس.
مەملەكەت باسشىسى ەلەۋمەتتٸك سالانى قايتا جاڭعىرتۋعا ارنايى توپ جۇمىلدىرىلاتىنىن ايتتى. ول ٶزٸنٸڭ تٸكەلەي تاپسىرماسىمەن قازاقستان ٷشٸن مٷلدە جاڭا قۇجات, اتاپ ايتقاندا, ەلەۋمەتتٸك كودەكستٸڭ ەزٸرلەنٸپ جاتقانىنا توقتالدى.
– شىن مەنٸندە, بۇل قۇجات جەكەلەگەن ادام مەن مەملەكەت اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى جٷيەلەۋگە, ولاردىڭ ٶزارا مٸندەتتەمەلەرٸن ايقىنداۋعا, سونداي-اق, قازاقستاندىقتارعا بەرٸلەتٸن تٶمەنگٸ ەلەۋمەتتٸك كەپٸلدٸكتەردٸ ناقتىلاۋعا ارنالعان. ياعني, قۇجاتتا ازاماتتاردىڭ بالاباقشاعا بارعاننان زەينەتكە شىققانعا دەيٸنگٸ ٶمٸرٸ تولىق قامتىلعان, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ بويىنشا دا توپ قۇرىلادى. مەملەكەت باسشىسى ەلٸمٸز ٷشٸن بۇدان باسقا جول جوق ەكەنٸنە سەنٸمدٸ. دەگەنمەن, ونىڭ پٸكٸرٸنشە, ناقتى جۇمىس ٸستەيتٸن تەتٸكتەر ەلٸ دە جەتكٸلٸكسٸز.
– ەزٸرگە شيكٸزات ٶندٸرۋ, الىپ-ساتۋمەن اينالىسۋ جەنە مەملەكەتتٸك تاپسىرىسقا «يەك ارتىپ وتىرۋ» ەلدەقايدا تيٸمدٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
جوعارىدا اتالعان ەكٸ توپتىڭ جۇمىسى پرەمەر-مينيستردٸڭ باسشىلىعىمەن ۇيىمداستىرىلادى.
بەسٸنشٸ توپتاعى ٷكٸمەت پەن «اتامەكەن» ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ بيزنەستٸ رەتتەۋ مەسەلەلەرٸمەن اينالىسادى.
پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تيمۋر سٷلەيمەنوۆ باسقاراتىن التىنشى توپ زاماناۋي مەملەكەتتٸك باسقارۋ جەنە تيٸمدٸ مەملەكەتتٸك قىزمەت مەسەلەلەرٸن باقىلاۋعا الاتىن بولادى.
– بٸزدٸڭ الدىمىزدا مەملەكەتتٸك اپپاراتتى جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كٶتەرۋ مەسەلەسٸ تۇر. ول ناقتى نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزۋ ٷشٸن ٶزٸنە جاۋاپكەرشٸلٸك الاتىن, قانداي دا بٸر شەشٸم قابىلداعاندا مەيلٸنشە يكەمدٸ ەرٸ قۇزىرەتتٸ بولۋى كەرەك. بۇل جەردە كٶپ نەرسە زاماناۋي تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋگە بايلانىستى. اتالعان مەسەلەدە ەشقانداي كەدەرگٸ بولماۋى تيٸس, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
سٶز سوڭىندا قازاقستان پرەزيدەنتٸ ۇزاق ويلانۋعا ۋاقىت جوق ەكەنٸن, جۇمىس توپتارىنىڭ الدىندا مەملەكەتتٸك ماڭىزدى مٸندەتتەر تۇرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
– كەلەسٸ جىلى ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىعىن اتاپ ٶتەمٸز. بۇل ايتۋلى داتانى مەرەكەلٸك ٸس-شارالارمەن ەمەس, ناقتى ٸستەرمەن قارسى الۋىمىز كەرەك. تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 30-جىلىنا قۋاتتى, ٶنٸمدٸ ەڭبەكپەن جەتكەن ابزال. بۇل جەردە, ەڭ الدىمەن, ازاماتتارىمىزدىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان تيٸمدٸ رەفورمالار جٶنٸندە سٶز بولىپ وتىر, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
