فوتو: Akorda.kz
قازاقستان مەن گەرمانييا پرەزيدەنتتەرٸ كەڭەيتٸلگەن قۇرامدا كەلٸسسٶز جٷرگٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
شاعىن قۇرامداعى كەزدەسۋدەن كەيٸن ەكٸ ەل باسشىلارى كەلٸسسٶزدەردٸ رەسمي دەلەگاتسييا مٷشەلەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن كەڭەيتٸلگەن قۇرامدا جالعاستىردى.
مەملەكەت باسشىسى گەرمانييا پرەزيدەنتٸ باستاپ كەلگەن نەمٸس دەلەگاتسيياسىنا ٸلتيپات بٸلدٸرە وتىرىپ, فرانك-ۆالتەر شتاينمايەردٸڭ مەملەكەتتٸك ساپارى قازاقستان مەن گەرمانييا اراسىنداعى جان-جاقتى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا جول اشاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
– سٸزدٸڭ ساپارىڭىزدى اسىعا كٷتتٸك. بۇل ساپار قازاقستان مەن گەرمانييا اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپٸن بەرۋ ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى. گەرمانييا – قازاقستاننىڭ ەۋروپالىق وداقتاعى نەگٸزگٸ سەرٸكتەستەرٸنٸڭ بٸرٸ. تٷرلٸ سالاداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ٷشٸن قولدان كەلگەننٸڭ بەرٸن جاسايمىز. ٶزارا ىنتىماقتاستىعىمىزعا, حالىقارالىق ۇيىمدارداعى ٸس-ەرەكەتٸمٸزگە, سونداي-اق گەوساياسي جاعدايعا قاتىستى كٶپتەگەن مەسەلە بويىنشا ەگجەي-تەگجەيلٸ ەرٸ اشىق پٸكٸر الماستىق, – دەدٸ پرەزيدەنت.
كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ مەسەلەسٸنە باسا مەن بەرٸلدٸ. گەرمانييا – قازاقستاننىڭ ەۋروپالىق وداقتاعى ماڭىزدى ساۋدا-ەكونوميكالىق جەنە ينۆەستيتسييالىق سەرٸكتەستەرٸنٸڭ بٸرٸ. گەرمانييانىڭ ورتالىق ازييا ەلدەرٸمەن سىرتقى ساۋداسىنىڭ 80 پايىزدان استامى بٸزدٸڭ ەلگە تيەسٸلٸ.
ەنەرگەتيكا, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ, ماشينا جاساۋ, كٶلٸك جەنە لوگيستيكا, جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸ, سيرەك كەزدەسەتٸن جەر مەتالدارىن يگەرۋ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارى ەكٸجاقتى قاتىناستاردىڭ ماڭىزدى باعىتتارى سانالادى. وسى رەتتە مەملەكەت باسشىسى نەمٸس كومپانييالارىن قازاقستانداعى جاسىل ەنەرگەتيكا سالاسىنا ينۆەستيتسييا قۇيۋعا شاقىردى. اتاپ ايتقاندا, تاراپتار جاسىل سۋتەگٸ ٶندٸرەتٸن زاۋىت قۇرىلىسىن باستاۋدى قۇپتادى. ونى Svevind Energy نەمٸس-شۆەد كومپانيياسى جٷزەگە اسىرادى. بۇل جوباعا سالىناتىن ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 50 ميلليارد دوللاردى قۇرايدى.
بۇدان بٶلەك, پرەزيدەنتتەر تاۋ-كەن ٶندٸرۋ جەنە گەولوگييالىق بارلاۋ سالالارىنداعى ٶزارا تيٸمدٸ كووپەراتسييانى دامىتۋ مەسەلەسٸن تالقىلادى. پرەزيدەنت نەمٸس كەسٸپكەرلەرٸ ەل ٷكٸمەتٸنٸڭ تولىق قولدايتىنىنا سەنٸم ارتۋىنا بولاتىنىن مەلٸمدەدٸ.
سونىمەن قاتار كەلٸسسٶز بارىسىندا مەملەكەتتەر باسشىلارى قاتىساتىن قازاقستان-گەرمانييا بيزنەس-فورۋمىنىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ٶتٸلدٸ. پرەزيدەنت بۇل ٸس-شارانىڭ ەكٸ ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋگە تىڭ سەرپٸن بەرەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ فرانك-ۆالتەر شتاينمايەردٸڭ اقتاۋ قالاسىنا ساپارىن قۇپتايتىنىن جەتكٸزدٸ. گەرمانييا پرەزيدەنتٸ ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ەكونوميكالىق مول ەلەۋەتٸمەن تانىسۋدى جوسپارلاپ وتىر.
– ماڭعىستاۋ وبلىسىنا بارۋ تۋرالى شەشٸمٸڭٸزدٸ جوعارى باعالايمىن. بۇل بٸزدٸڭ ٸسكەرلٸك ىنتىماقتاستىق سالاسىنداعى جەتٸستٸگٸمٸزدٸڭ كٶرٸنٸسٸ دەپ سانايمىن. بٸلۋٸمشە, سٸز تەڭٸز پورتىنا دا بارۋدى كٶزدەپ وتىرسىز, – دەدٸ پرەزيدەنت.
كەزدەسۋ بارىسىندا تاراپتار ترانسكاسپيي حالىقارالىق كٶلٸك باعىتى اياسىندا ٶزارا ٸس-ەرەكەتتەردٸ كٷشەيتۋگە باسا مەن بەردٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قىتاي – ەۋروپا باعدارى بويىنشا قۇرلىق جولىمەن تاسىمالداناتىن جٷكتٸڭ 80 پايىزى قازاقستان ارقىلى ٶتەتٸنٸن ايتىپ, ەلٸمٸزدٸڭ ٶڭٸرلٸك حابقا اينالا باستاعانىنا ايرىقشا نازار اۋداردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ پٸكٸرٸنشە, شىعىس پەن باتىس نارىقتارىن جالعايتىن بۇل كٶلٸك-لوگيستيكالىق دەلٸزدٸڭ ستراتەگييالىق ماڭىزى زور. بىلتىر وسى باعدار ارقىلى 1,7 ميلليون تونناعا جۋىق جٷك تاسىمالدانعان. بۇل 2021 جىلعى كٶرسەتكٸشتەن ەكٸ ەسە كٶپ.
بۇدان بٶلەك, مەملەكەتتەر باسشىلارى اۋىل شارۋاشىلىعى, بالامالى ەنەرگييا كٶزدەرٸ سالالارىنداعى, ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار مەن قارجى ينستيتۋتتارى اياسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ پەرسپەكتيۆالارىن قاراستىردى.
ٶز كەزەگٸندە فرانك-ۆالتەر شتاينمايەر استاناعا ارنايى شاقىرعانى جەنە قازاق حالقىنا تەن قوناقجايلىق كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن قاسىم-جومارت توقاەۆقا العىس ايتتى. ول شاعىن قۇرامداعى كەلٸسسٶز تابىستى ٶتكەنٸن اتاپ ٶتٸپ, بٸرلەسكەن جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ ماڭىزدى ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
– بٸزدٸڭ ەكٸجاقتى قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ جاعدايى تۋرالى ايتقانىڭىزدى راستايمىن. بٸز ديپلوماتييالىق قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ سوڭعى 30 جىلىنا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار سٸز ايتىپ ٶتكەندەي, ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ بارلىق سالادا قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىنا نازار اۋدارامىز. نەمٸس كومپانييالارى قازاقستانعا قوماقتى قاراجات قۇيىپ كەلەدٸ جەنە بۇل باعىت تەك ەكونوميكالىق سالامەن شەكتەلمەيدٸ. بٸزدٸڭ پرەزيدەنت مىرزامەن ۇستانىمىمىز ورتاق جەنە قازاقستاندا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان اۋقىمدى رەفورمالارعا ٷلكەن قۇرمەتپەن قارايمىز. سٸزدٸڭ جەنە ٷكٸمەتٸڭٸزدٸڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل جٷرگٸزٸپ جاتقاندىعى, ٶلٸم جازاسىنا موراتوريي ەنگٸزگەنٸ, كونستيتۋتسييالىق سوت قۇرعانى, پارلامەنتتٸ نىعايتقانى گەرمانييادا مەلٸم. مەنٸڭ ويىمشا, مۇنىڭ بارلىعى بٷكٸل ەلەمگە بەلگٸلٸ. سونداي-اق سٸز پرەزيدەنت رەتٸندە ٶز قىزمەتٸڭٸزدٸ باستاعان كەزدە ەلەمگە جەنە قازاقستان حالقىنا جارييالاعان باعىتىڭىزدى ۇستانىپ كەلە جاتقانىڭىزدىڭ دەلەلٸ, – دەدٸ گەرمانييانىڭ فەدەرالدى پرەزيدەنتٸ.
كەزدەسۋ سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى گفر كانتسلەرٸ ولاف شولتسكە ٸزگٸ تٸلەگٸ مەن سەلەمٸن جولدادى.
كەلٸسسٶزدەر قورىتىندىسى بويىنشا مىناداي قۇجاتتارعا قول قويىلدى:
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸ مەن گەرمانييا فەدەراتيۆتٸك رەسپۋبليكاسىنىڭ فەدەرالدىق سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ مەن گەرمانييا فەدەراتيۆتٸك رەسپۋبليكاسىنىڭ فەدەرالدىق ەكونوميكا جەنە كليمات مينيسترلٸگٸ اراسىنداعى قازاقستاننان كەسٸپورىندار باسشىلارىنىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ جٶنٸندەگٸ ىنتىماقتاستىق جٶنٸندەگٸ نيەتتەر تۋرالى بٸرلەسكەن مەلٸمدەمە;
3. ۇلتتىق گەولوگييالىق قىزمەت پەن فەدەرالدىق گەولوگييالىق عىلىمدار جەنە تابيعي رەسۋرستار ينستيتۋتى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
4. قر جامبىل وبلىسى ەكٸمدٸگٸ مەن «كناۋف گيپس تاراز» جشس اراسىندا گيپسوكارتون پاراقتارى مەن قۇرعاق قۇرىلىس قوسپالارىن ٶندٸرەتٸن زاۋىت سالۋ جٶنٸندەگٸ جوبانى ٸسكە اسىرۋ تۋرالى كەلٸسٸم;
5. قازاق-نەمٸس تۇراقتى ينجەنەرييا ينستيتۋتىن قۇرۋ تۋرالى كەلٸسٸم;
6. «قازاقستان تەمٸر جولى» ۇك» اق مەن «Rhenus SE & Co.KG» اراسىنداعى ٶزارا تٷسٸنٸستٸك تۋرالى مەموراندۋم;
7. «Dۆ Engineering & Consulting GmbH» جەنە «قازاقستان تەمٸر جولى» ۇك» اق اراسىنداعى جولاۋشىلار تاسىمالى جەنە كٶلٸك-لوگيستيكا سالاسىنداعى ەرٸپتەستٸكتٸ دامىتۋ تۋرالى كەلٸسٸم;
8. «Siemens» تەحنولوگيياسى بويىنشا قر ەنەرگەتيكا سالاسى ٷشٸن كەرنەۋدٸڭ ورتا كلاستى تاراتۋ قۇرىلعىلارىنىڭ ٶندٸرٸسٸن وقشاۋلاۋ تۋرالى شارت;
9. سيرەك جەر مەتالدار قازبالارىنا گەولوگييالىق بارلاۋ جەنە ولاردى قايتا ٶڭدەۋ جٶنٸندەگٸ بٸرلەسكەن قىزمەت تۋرالى كەلٸسٸم.
