Foto: Akorda.kz
Qazaqstan men Germaniia prezidentteri keńeitilgen quramda kelissóz júrgizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń resmi saityna silteme jasap.
Shaǵyn quramdaǵy kezdesýden keiin eki el basshylary kelissózderdi resmi delegatsiia músheleriniń qatysýymen keńeitilgen quramda jalǵastyrdy.
Memleket basshysy Germaniia Prezidenti bastap kelgen nemis delegatsiiasyna iltipat bildire otyryp, Frank-Valter Shtainmaierdiń memlekettik sapary Qazaqstan men Germaniia arasyndaǵy jan-jaqty yntymaqtastyqty nyǵaitýǵa jol ashatynyn atap ótti.
– Sizdiń saparyńyzdy asyǵa kúttik. Bul sapar Qazaqstan men Germaniia arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń damýyna tyń serpin berý úshin óte mańyzdy. Germaniia – Qazaqstannyń Eýropalyq Odaqtaǵy negizgi seriktesteriniń biri. Túrli saladaǵy yntymaqtastyqty nyǵaitý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaimyz. Ózara yntymaqtastyǵymyzǵa, halyqaralyq uiymdardaǵy is-áreketimizge, sondai-aq geosaiasi jaǵdaiǵa qatysty kóptegen másele boiynsha egjei-tegjeili ári ashyq pikir almastyq, – dedi Prezident.
Kelissózder barysynda saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyqty keńeitý máselesine basa mán berildi. Germaniia – Qazaqstannyń Eýropalyq Odaqtaǵy mańyzdy saýda-ekonomikalyq jáne investitsiialyq seriktesteriniń biri. Germaniianyń Ortalyq Aziia elderimen syrtqy saýdasynyń 80 paiyzdan astamy bizdiń elge tiesili.
Energetika, óńdeý ónerkásibi, mashina jasaý, kólik jáne logistika, jańartylatyn energiia kózderi, sirek kezdesetin jer metaldaryn igerý jáne aýyl sharýashylyǵy salalary ekijaqty qatynastardyń mańyzdy baǵyttary sanalady. Osy rette Memleket basshysy nemis kompaniialaryn Qazaqstandaǵy jasyl energetika salasyna investitsiia quiýǵa shaqyrdy. Atap aitqanda, taraptar jasyl sýtegi óndiretin zaýyt qurylysyn bastaýdy quptady. Ony Svevind Energy nemis-shved kompaniiasy júzege asyrady. Bul jobaǵa salynatyn investitsiia kólemi 50 milliard dollardy quraidy.
Budan bólek, prezidentter taý-ken óndirý jáne geologiialyq barlaý salalaryndaǵy ózara tiimdi kooperatsiiany damytý máselesin talqylady. Prezident nemis kásipkerleri el Úkimetiniń tolyq qoldaitynyna senim artýyna bolatynyn málimdedi.
Sonymen qatar kelissóz barysynda memleketter basshylary qatysatyn Qazaqstan-Germaniia biznes-forýmynyń mańyzdylyǵy atap ótildi. Prezident bul is-sharanyń eki el arasyndaǵy ekonomikalyq bailanystardy keńeitýge tyń serpin beretinine senim bildirdi.
Qasym-Jomart Toqaev Frank-Valter Shtainmaierdiń Aqtaý qalasyna saparyn quptaitynyn jetkizdi. Germaniia Prezidenti Mańǵystaý oblysynyń ekonomikalyq mol áleýetimen tanysýdy josparlap otyr.
– Mańǵystaý oblysyna barý týraly sheshimińizdi joǵary baǵalaimyn. Bul bizdiń iskerlik yntymaqtastyq salasyndaǵy jetistigimizdiń kórinisi dep sanaimyn. Bilýimshe, siz teńiz portyna da barýdy kózdep otyrsyz, – dedi Prezident.
Kezdesý barysynda taraptar Transkaspii halyqaralyq kólik baǵyty aiasynda ózara is-áreketterdi kúsheitýge basa mán berdi.
Qasym-Jomart Toqaev Qytai – Eýropa baǵdary boiynsha qurlyq jolymen tasymaldanatyn júktiń 80 paiyzy Qazaqstan arqyly ótetinin aityp, elimizdiń óńirlik habqa ainala bastaǵanyna airyqsha nazar aýdardy. Memleket basshysynyń pikirinshe, Shyǵys pen Batys naryqtaryn jalǵaityn bul kólik-logistikalyq dálizdiń strategiialyq mańyzy zor. Byltyr osy baǵdar arqyly 1,7 million tonnaǵa jýyq júk tasymaldanǵan. Bul 2021 jylǵy kórsetkishten eki ese kóp.
Budan bólek, memleketter basshylary aýyl sharýashylyǵy, balamaly energiia kózderi salalaryndaǵy, arnaiy ekonomikalyq aimaqtar men qarjy institýttary aiasyndaǵy yntymaqtastyqtyń perspektivalaryn qarastyrdy.
Óz kezeginde Frank-Valter Shtainmaier Astanaǵa arnaiy shaqyrǵany jáne qazaq halqyna tán qonaqjailyq kórsetkeni úshin Qasym-Jomart Toqaevqa alǵys aitty. Ol shaǵyn quramdaǵy kelissóz tabysty ótkenin atap ótip, birlesken jobalardy júzege asyrý mańyzdy ekenin jetkizdi.
– Bizdiń ekijaqty qarym-qatynasymyzdyń jaǵdaiy týraly aitqanyńyzdy rastaimyn. Biz diplomatiialyq qarym-qatynasymyzdyń sońǵy 30 jylyna ǵana emes, sonymen qatar siz aityp ótkendei, yntymaqtastyǵymyzdyń barlyq salada qarqyndy damyp kele jatqanyna nazar aýdaramyz. Nemis kompaniialary Qazaqstanǵa qomaqty qarajat quiyp keledi jáne bul baǵyt tek ekonomikalyq salamen shektelmeidi. Bizdiń Prezident myrzamen ustanymymyz ortaq jáne Qazaqstanda júrgizilip jatqan aýqymdy reformalarǵa úlken qurmetpen qaraimyz. Sizdiń jáne úkimetińizdiń sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl júrgizip jatqandyǵy, ólim jazasyna moratorii engizgeni, Konstitýtsiialyq sot qurǵany, Parlamentti nyǵaitqany Germaniiada málim. Meniń oiymsha, munyń barlyǵy búkil álemge belgili. Sondai-aq Siz prezident retinde óz qyzmetińizdi bastaǵan kezde álemge jáne Qazaqstan halqyna jariialaǵan baǵytyńyzdy ustanyp kele jatqanyńyzdyń dáleli, – dedi Germaniianyń Federaldy Prezidenti.
Kezdesý sońynda Memleket basshysy GFR Kantsleri Olaf Sholtske izgi tilegi men sálemin joldady.
Kelissózder qorytyndysy boiynsha mynadai qujattarǵa qol qoiyldy:
1. Qazaqstan Respýblikasynyń Ǵylym jáne joǵary bilim ministrligi men Germaniia Federativtik Respýblikasynyń Federaldyq Syrtqy ister ministrligi arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým;
2. Qazaqstan Respýblikasynyń Ulttyq ekonomika ministrligi men Germaniia Federativtik Respýblikasynyń Federaldyq ekonomika jáne klimat ministrligi arasyndaǵy Qazaqstannan kásiporyndar basshylarynyń biliktiligin arttyrý jónindegi yntymaqtastyq jónindegi nietter týraly birlesken málimdeme;
3. Ulttyq geologiialyq qyzmet pen federaldyq geologiialyq ǵylymdar jáne tabiǵi resýrstar institýty arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým;
4. QR Jambyl oblysy ákimdigi men «Knaýf Gips Taraz» JShS arasynda gipsokarton paraqtary men qurǵaq qurylys qospalaryn óndiretin zaýyt salý jónindegi jobany iske asyrý týraly kelisim;
5. Qazaq-nemis turaqty injeneriia institýtyn qurý týraly kelisim;
6. «Qazaqstan Temir Joly» UK» AQ men «Rhenus SE & Co.KG» arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
7. «DV Engineering & Consulting GmbH» jáne «Qazaqstan Temir Joly» UK» AQ arasyndaǵy jolaýshylar tasymaly jáne kólik-logistika salasyndaǵy áriptestikti damytý týraly kelisim;
8. «Siemens» tehnologiiasy boiynsha QR energetika salasy úshin kerneýdiń orta klasty taratý qurylǵylarynyń óndirisin oqshaýlaý týraly shart;
9. Sirek jer metaldar qazbalaryna geologiialyq barlaý jáne olardy qaita óńdeý jónindegi birlesken qyzmet týraly kelisim.
