قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تەلەۆيزييالىق ٷندەۋٸ
***
قۇرمەتتٸ وتانداستار!
بارشاڭىزعا مەلٸم, قازٸر ەلەمدەگٸ پاندەميياعا بايلانىستى قالىپتاسقان جاعداي كٷردەلەنە تٷسۋدە.
كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋى بەسەڭدەمەي وتىر.
كەيبٸر ەلدەردە بۇل ٸندەت قايتادان ۋشىعىپ بارا جاتىر.
ەلەم بويىنشا وسى ۆيرۋستى جۇقتىرعانداردىڭ سانى شامامەن 12 ميلليونعا جەتتٸ, سونىڭ سالدارىنان 500 مىڭنان استام ادام قايتىس بولدى.
سول سەبەپتٸ, بٸرقاتار ەلدەردە كارانتين تەرتٸبٸ قايتا كٷشەيتٸلٸپ, ەۋە, كٶلٸك قاتىناسى قايتادان شەكتەلدٸ.
ٶكٸنٸشكە قاراي, بٸزدٸڭ ەلدەگٸ جاعداي دا وڭاي بولىپ تۇرعان جوق.
مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ شەشٸمٸمەن 5 شٸلدەدەن باستاپ ەلٸمٸزدە ەكٸ اپتالىق مەرزٸمگە كارانتين شارالارى ەنگٸزٸلدٸ.
بۇل اسا قاجەتتٸ شەشٸم بولدى.
جاعدايدىڭ تۇراقتالاتىنى سٶزسٸز. ونىڭ العاشقى بەلگٸلەرٸ دە بار. سوندىقتان, الداعى ەكٸ اپتا بٸزدٸڭ بولاشاق قادامدارىمىز ٷشٸن شەشۋشٸ كەزەڭ بولماق.
بارلىق ازاماتتاردى تاعى دا كارانتين ەرەجەلەرٸن قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىرامىن. ٸندەتپەن كٷرەستٸڭ نەتيجەلٸ بولۋى, ەڭ الدىمەن, بارشا جۇرتتىڭ سانالى ەرەكەتٸ مەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸنە بايلانىستى.
بۇل – ٶتە قاۋٸپتٸ, باتپانداپ كٸرٸپ, مىسقالداپ شىعاتىن دەرت.
كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنا بايلانىستى دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنە كٶپ اۋىرتپالىق تٷسۋدە.
اشىعىن ايتۋ كەرەك, دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ ٸندەتكە تويتارىس بەرۋگە دايىن بولعان جوق. وسى مەسەلە بويىنشا بٸز تەرگەۋ جٷرگٸزەمٸز جەنە بۇل جاعدايدان ساباق الامىز. ەكٸمدەردٸڭ جٸبەرگەن قاتەلٸكتەرٸنە تيٸستٸ باعا بەرەمٸز.
دەگەنمەن, مەملەكەت تاراپىنان بارلىق قاجەتتٸ شارالار قابىلدانۋدا.
قابىلدانعان شارالار مەن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ەرلٸگٸنٸڭ ارقاسىندا ەمدەلٸپ شىعىپ جاتقان ازاماتتاردىڭ سانى ەدەۋٸر كٶبەيدٸ.
كٶپتەگەن ەلدەردەگٸ جاعداي بٸزدەن دە قيىن.
دەگەنمەن, «ەر قازاق – مەنٸڭ جالعىزىم» دەگەندەي, ەر ازاماتىمىزدىڭ قازاسى مەنٸڭ جٷرەگٸمە قاتتى باتادى. مىناۋ الاپات ٸندەت ارامىزدان تالاي اسىلدارىمىزدى جۇلىپ ەكەتۋدە.
بٷگٸندە قارا جامىلىپ وتىرعان ازاماتتاردىڭ قايعىلارىنا ورتاقتاسىپ, كٶڭٸل ايتامىن.
سول ٷشٸن 13 شٸلدەنٸ – ۇلتتىق ازا تۇتۋ كٷنٸ دەپ جارييالايمىن.
بٸراق, بٸزدٸڭ كٷرەسٸمٸز جالعاسا بەرەدٸ.
بۇل ٸندەتتٸ ادامزات جۋىق ارادا جەڭە قويماس.
الايدا, ۋايىم مەن قايعىعا باتىپ, تٷرلٸ قاۋەسەتتەرگە سەنٸپ, ەڭسەمٸزدٸ تٷسٸرۋگە تاعى دا بولمايدى.
سالماقتى, سابىرلى بولايىق!
بٸزدٸڭ جۇمىسىمىز – ايقىن, قوعام الدىندا ەشنەرسەنٸ جاسىرماي, اشىق ايتامىز. بولاشاقتا دا سولاي بولادى.
بٷكٸل كٷش جٸگەرٸمٸزدٸ جيناپ, ٸندەتپەن كٷرەسە بەرۋٸمٸز كەرەك.
وسىنداي كٷردەلٸ جاعداي كەزٸندە ەل اراسىندا كٶپتەگەن جالعان ەڭگٸمەلەر تاراۋدا. تەرٸس اقپارات تاراتىپ جٷرگەن ارام پيعىلدى ادامداردىڭ ەرەكەتتەرٸ ورىن الۋدا.
ٶكٸنٸشكە قاراي, كەيبٸر ازاماتتار جالعان اقپاراتقا سەنەتٸن بولدى.
سونىمەن قاتار, تاعى بٸر ماڭىزدى مەسەلە. دەرٸگەرلەرٸمٸز بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى ازاماتتارعا ناقتى, بٸرٸزدٸ مەلٸمەت بەرۋٸ كەرەك. دەرتتٸ ەمدەۋدٸڭ نەشە تٷرلٸ جولدارىن كٶرسەتٸپ, ادامداردىڭ دەنساۋلىعىنا قاۋٸپ تٶندٸرۋگە بولمايدى.
بۇنداي ەرەكەتتەرگە توسقاۋىل قويۋ كەرەك.
قىلمىستىق كودەكستٸڭ 174-بابىنا سەيكەس جالعان اقپارات تاراتقان ادام جاۋاپقا تارتىلادى.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ەل ٸشٸندەگٸ وسىنداي جٶنسٸزدٸككە قاتىستى قاتاڭ شارالار قولداناتىن بولادى.
سول سيياقتى دەرٸ-دەرمەكتٸڭ باعاسىن بٸرنەشە ەسە ٶسٸرٸپ, قالىپتاسقان جاعدايدى ٶز ماقساتىنا پايدالانعىسى كەلگەن الىپساتارلاردى دا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەنٸڭ تاپسىرماما سەيكەس جاۋاپقا تارتا باستادى.
قازٸر مەملەكەتتٸك ورگاندار ەلدٸ مەكەندەردٸ قاجەتتٸ دەرٸ دەرمەكپەن تولىق قامتاماسىز ەتۋدە. وسىعان وراي, تيٸستٸ قور جاساقتالعان. تٶسەك ورىندارى دا, مەديتسينالىق قىزمەت كٶرسەتۋ ٸسٸ دە تولىعىمەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ.
دوروگيە كازاحستانتسى!
سيتۋاتسييا س كوروناۆيرۋسوم وستاەتسيا سەرەزنوي. نو نا فونە درۋگيح گوسۋدارستۆ ۆ پروپورتسيونالنوم سووتنوشەنيي ونا ەسلي نە لۋچشە, تو نيچۋت نە حۋجە.
تەم نە مەنەە, مى, رازۋمەەتسيا, نە سوبيراەمسيا دوۆولستۆوۆاتسيا ەتيم فاكتوم, ۆپەرەدي بولشايا رابوتا, كوتورۋيۋ مى دولجنى پروۆەستي ۆمەستە, ۆسەم وبششەستۆوم.
ۋگروزۋ كوروناۆيرۋسا نەدووتسەنيۆات نەلزيا. پرودولجات دۋمات, چتو ەتو وبىچنىي گريپپ, – وشيبوچنو. ەتو گورازدو بولەە كوۆارنايا ي وپاسنايا بولەزن. كوليچەستۆو زابولەۆشيح ۆ ميرە دوستيگلو پوچتي 12 ملن. چەلوۆەك, راستەت چيسلو جەرتۆ.
يمەننو پوەتومۋ س ساموگو ناچالا پاندەميي مى سرازۋ جە پرينيالي رەشيتەلنىە ي جەستكيە مەرى, چتوبى وگرانيچيت ەە راسپروسترانەنيە ۆ ناشەي سترانە.
ەتو پوزۆوليلو نام سپاستي منوگيە جيزني. نو, ك سوجالەنييۋ, يز-زا ماسسوۆوگو نەسوبليۋدەنييا كارانتيننىح مەر, سيستەمنىح وشيبوك بىۆشەگو رۋكوۆودستۆا مينزدراۆا, نەراستوروپنوستي اكيموۆ مى يمەەم دەلو فاكتيچەسكي سو ۆتوروي ۆولنوي كوروناۆيرۋسا ۆكۋپە س رەزكيم روستوم زابولەۆانييا پنەۆمونيەي.
گوسكوميسسيەي پرينياتو رەشەنيە و ۆۆەدەنيي دۆۋحنەدەلنوگو كارانتينا پو ۆسەي سترانە.
ەتو پراۆيلنوە رەشەنيە. ۆ داننىي مومەنت پوياۆيليس پەرۆىە پريزناكي ستابيليزاتسيي سيتۋاتسيي.
نو راسسلابلياتسيا, كونەچنو, رانو. پرەدستوياششيە نەدەلي ستانۋت رەشايۋششيمي ۆ ناشەي بوربە س پاندەميەي.
گوسۋدارستۆو پرينيماەت ۆسە مەرى دليا ستابيليزاتسيي سيتۋاتسيي. ۋكرەپلياەتسيا پەرۆيچنايا مەديتسينسكايا پوموشش.
ۋجە سفورميروۆانو 400 ۋنيۆەرسالنىح موبيلنىح بريگاد دليا وكازانييا كومپلەكسا مەديتسينسكيح ۋسلۋگ ناسەلەنييۋ نا دومۋ. دو كونتسا ييۋليا يح كوليچەستۆو بۋدەت دوۆەدەنو دو 3,5 تىسياچي.
ناچاتا رابوتا پو ۋۆەليچەنييۋ مەست ۆ بولنيتساح. س مومەنتا موەگو پورۋچەنييا كوليچەستۆو كوەك دليا بولنىح كوروناۆيرۋسوم ۋۆەليچەنو نا 70% ي دوۆەدەنو دو 43 تىسياچ.
اكتيۆنو ۆوۆلەچەنى ۆ ەتۋ رابوتۋ ي ۆوەننىە مەديكي. بلاگوداريا رەسۋرسام ۆوورۋجەننىح سيل رازۆەرنۋتو بولەە 500 كوەك.
ۆ مەستا وسوبىح ۆسپىشەك پەرەديسلوتسيرۋيۋتسيا پولەۆىە گوسپيتالي. يدەت پريۆلەچەنيە ي ينتەنسيۆنايا پەرەپودگوتوۆكا مەديكوۆ ۆ زاپاسە.
دليا پوۆىشەنييا دوستۋپا ك تەستيروۆانييۋ دووسناششايۋتسيا دەيستۆۋيۋششيە لابوراتوريي – دوپولنيتەلنو زاكۋپاەتسيا 20 پتسر-اناليزاتوروۆ. سوزدايۋتسيا 8 موبيلنىح تسەنتروۆ دليا پتسر-تەستيروۆانييا, ۆ توم چيسلە ي سەلسكوگو ناسەلەنييا.
ۆسە ەتو پوزۆوليت ۋۆەليچيت كوليچەستۆو تەستوۆ دو 40 تىسياچ ۆ سۋتكي.
وتدەلنو حوچۋ وستانوۆيتسيا نا ۋلۋچشەنيي لەكارستۆەننوگو وبەسپەچەنييا.
ۆ ەتيح تسەلياح سوكراششەنى سروكي ي ۋپروششەنى پروتسەدۋرى سەرتيفيكاتسيي لەكارستۆەننىح پرەپاراتوۆ.
پرودلەنو دەيستۆيە سپەتسيالنوگو پوريادكا گوسۋدارستۆەننىح زاكۋپوك سپوسوبوم يز ودنوگو يستوچنيكا دليا پروتيۆوەپيدەميولوگيچەسكيح نۋجد.
ۋپروششەن پوريادوك رازوۆوگو ۆۆوزا پروتيۆوۆيرۋسنىح لەكارستۆەننىح سرەدستۆ, نە يمەيۋششيح رەگيستراتسيي ۆ رەسپۋبليكە كازاحستان. تاكيە زاياۆكي راسسماتريۆايۋتسيا ۆ تەچەنيە سۋتوك.
ۋسكورەنا پروتسەدۋرا رەگيستراتسيي نوۆىح پرەپاراتوۆ وتەچەستۆەننىح توۆاروپرويزۆوديتەلەي دليا لەچەنييا كۆي.
ۆسە ەتي مەرى پوزۆوليايۋت بىسترەە ي ەففەكتيۆنەە دوۆوديت نەوبحوديمىە پرەپاراتى دو بولنيتس ي اپتەچنىح سەتەي.
پراۆيتەلستۆو ي اكيمى ۆ سروچنوم پوريادكە پروۆوديات رابوتۋ پو وبەسپەچەنييۋ ناسەلەنييا ۆسەمي نەوبحوديمىمي پرەپاراتامي. دليا ستاتسيوناروۆ ۋجە زاكۋپلەنى لەكارستۆا دليا لەچەنييا وكولو 30 تىس. گوسپيتاليزيروۆاننىح. ەتو نا 70% ۆىشە تەكۋششەي پوترەبنوستي (پري ناليچيي وكولو 18 تىس.گوسپيتاليزيروۆاننىح). رابوتا پرودولجاەتسيا.
ۆ روزنيچنۋيۋ سەت ۋجە پوستۋپايۋت نەوبحوديمىە لەكارستۆا: دوستاۆلەنو 800 تىس. ۋپاكوۆوك پاراتسەتامولا, دو كونتسا نەدەلي وجيداەتسيا پوستاۆكا ەششە 900 تىس. ۋپاكوۆوك, 150 تىس. ۋپاكوۆوك انتيبيوتيكوۆ ۋجە وتگرۋجەنو ۆ اپتەچنۋيۋ سەت.
ۆ بليجايشيە دني پروبلەما س لەكارستۆەننىم وبەسپەچەنيەم بۋدەت رەشەنا.
ۆنوۆ وبراششايۋس س پروسبوي ك گراجدانام نە پانيكوۆات, نە زاكۋپات لەكارستۆا ۆپروك, سوزداۆايا اجيوتاجنىي سپروس نا نيح.
ۆ تسەلوم, نا زاكۋپ لەكارستۆەننىح پرەپاراتوۆ, اپپاراتوۆ يۆل, ستيمۋليروۆانيە مەدرابوتنيكوۆ ي درۋگيە نەوتلوجنىە مەرى ناپراۆلياەتسيا نە مەنەە 150 ملرد. تەنگە. راسحودوۆانيە سرەدستۆ بۋدەت نا وسوبوم كونترولە.
سەيچاس كراينە ۆاجنو نە دوپۋسكات پانيكۋ ۆ وبششەستۆە.
نەكوتورىە بەسسوۆەستنىە دەلتسى پىتايۋتسيا ۆوسپولزوۆاتسيا نەپروستوي سيتۋاتسيەي ي زارابوتات نا ەتوم. يمي سوزداەتسيا يسكۋسستۆەننىي اجيوتاج ي نامەرەننو زاۆىشايۋتسيا تسەنى نا ستول نۋجنىە مەديتسينسكيە پرەپاراتى.
پو موەمۋ پورۋچەنييۋ پراۆووحرانيتەلنىە ورگانى ناچالي پريۆلەكات ك وتۆەتستۆەننوستي ليتس, زانيمايۋششيحسيا سپەكۋلياتسيەي لەكارستۆامي.
اكيماتام سلەدۋەت پروۆوديت وبششەستۆەننىە رەيدى ي ۆىياۆليات پودوبنىە فاكتى.
نەكوتورىە ليتسا ۋسترايۆايۋت پوليتيچەسكيە يگريششا, راسپۋسكايۋت سلۋحي, پودوگرەۆايۋت سيتۋاتسييۋ رازنوگو رودا پرەدپولوجەنييامي ي پريزىۆامي, پىتايۋتسيا رازجەچ روزن ۆ وبششەستۆە.
تاكوگو رودا مانيپۋلياتسيي كراينە وپاسنى, پوەتومۋ يم بۋدەت دانا پراۆوۆايا وتسەنكا ۆ سووتۆەتستۆيي س زاكونوداتەلستۆوم.
ك سوجالەنييۋ, بولەزن پرودولجاەت ۋنوسيت جيزني كازاحستانتسەۆ.
زا وفيتسيالنىمي سۆودكامي لەجات تراگەديي سوتەن سەمەي. كتو-تو پوتەريال وتتسا, مات, براتا, سەسترۋ, سىنا ي دوچ.
يا ۆىراجايۋ سۆوي سوبولەزنوۆانييا رودنىم ي بليزكيم ۋمەرشيح. ەتو وبششايا تراگەدييا دليا ناس ۆسەح.
پوەتومۋ منوي پرينياتو رەشەنيە وبياۆيت 13 ييۋليا دنەم ناتسيونالنوگو تراۋرا پو كازاحستانتسام, كوتورىە ستالي جەرتۆامي پاندەميي.
ۋۆەرەن, چتو كاجدىي يز ناس, گدە بى ني ناحوديلسيا ۆ ەتوت دەن, پوچتيت پاميات ۋشەدشيح.
حوچۋ پريزۆات ۆسەح سووتەچەستۆەننيكوۆ پروياۆيت ستويكوست, سپوكويستۆيە, وتۆەتستۆەننوست پەرەد يسپىتانييامي, ۆىپاۆشيمي نا دوليۋ ناشەگو نارودا.
مى پرودولجاەم ناشۋ بوربۋ س كوروناۆيرۋسوم. نەت سومنەنيي ۆ توم, چتو پوبەدا بۋدەت نا ناشەي ستورونە.
مى نە دولجنى وپۋسكات رۋكي, پودداۆاتسيا دەپرەسسيي, اپاتيي. سەگودنيا, كاك نيكوگدا, نۋجنو پروياۆيت ناشە ەدينستۆو.
مى نيكوگو نە وستاۆيم ۆ بەدە ي بۋدەم بيتسيا زا جيزن ي زدوروۆە كاجدوگو كازاحستانتسا.
قۇرمەتتٸ وتانداستار!
بٸز – تالاي زوبالاڭ مەن سىناقتى باستان ٶتكەرگەن, تاريحتىڭ تالاي داۋىلىنا بوي بەرمەگەن حالىقپىز.
باتىر بابالاردىڭ جولىن جالعاعان بٷگٸنگٸ ۇرپاق تا قازٸرگٸ قيىندىققا تٶتەپ بەرەدٸ دەپ سەنەمٸن.
بەلكٸم, بۇل بٸزدٸڭ بٸرلٸگٸمٸزدٸ بايقاۋ ٷشٸن بەرٸلگەن سىناق شىعار.
بٸر جەڭنەن قول, بٸر جاعادان باس شىعارىپ, ۇيىمداسا بٸلسەك, بۇل سىننان دا ٶتەرمٸز.
«دەنساۋلىق – زور بايلىق» دەگەن حالقىمىزدىڭ دانا سٶزٸنٸڭ قادٸرٸن بٸلەيٸك.
ەر ازاماتتىڭ اماندىعى ٷشٸن كٷرەسەيٸك!
بارشاڭىزعا مىقتى دەنساۋلىق, مىزعىماس بەرەكە-بٸرلٸك تٸلەيمٸن!