ەسسە
تەڭٸرٸ جاراتقان سۇلۋلىق - عاجايىپ كٷش. سول سيقىرلى كٷشكە جان بٸتٸرۋ كەمەڭگەر سۋرەتكەرلەردٸڭ عانا قولىنان كەلگەن.
ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ شىعارمالارىن جاس كەزٸمنەن ەركٸن وقىعاندٸكٸ مە, مەن ول كٸسٸنٸڭ سٶز ساپتاۋىن بٸردەن تانيتىنمىن. ايتار سٶزٸنٸڭ مەيەگٸن قاي كەزدە تٶگەتٸنٸن, قاي تۇستا ۇستامدىلىق تانىتاتىنىن, قاي تۇستا باستى كەيٸپكەرٸنە ەركٸندٸك بەرەتٸنٸن ٸشٸم انىق سەزەتٸن. سونان دا مەن شىعارمانىڭ سيۋجەت جەلٸسٸنە ەمەس, وي اياسىنا قىزىعا ىنتا قوياتىنمىن. اسقار سٷلەيمەنوۆتٸڭ, ورالحان بٶكەەۆتٸڭ كٶركەم سٶزدەرٸ مەن پەلساپالارىنىڭ وي بۇلاعىنان سٷيسٸنە سۋسىنداپ, ەرەكشە ەلتٸپ وقۋشى ەدٸم. بۇل تٸزٸمدە اعا بۋىننان تاحاۋي احتانوۆ, تەكەن ەلٸمقۇلوۆ, ەبدٸجەمٸل نۇرپەيٸسوۆ بار. ٶنەرلەرٸن سۋرەتكەر بولۋعا باعىشتاعان قايسار توپتىڭ قازاق ەدەبيەتٸنە ەكەلگەن جەمٸستەرٸ ۇشان-تەڭٸز.
قازاقتا ۇلت ەدەبيەتٸن زەردەلەيتٸن عىلىم دا, تەرەڭ تالدايتىن سىن دا بولمادى. ورىس تٸلدٸ قازاق ازاماتتارى تىنىسى كەڭ, ويى تەرەڭ ماقالالار جازدى, بٸراق ول ەڭبەكتەر قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ بار بولمىسىن اشىپ كٶرسەتە المادى. ٶيتكەنٸ ولار قازاق ەدەبيەتٸ مەن مەدەنيەتٸنٸڭ ايدىنىنا ەركٸن قوسىلىپ كەتكەن جوق.
سونان دا ورتا قولدى, ورتا ويلى, ورتا بٸلٸمدٸ قازاق سىنىنىڭ تۋعان ەدەبيەتٸنە ەش پايداسى تيمەدٸ. ەدەبيەت ٶز الدىنا, عىلىم ٶز الدىنا, سىن ٶز الدىنا كٷن كەشتٸ.
بٸزدٸڭ بوزبالا كەزٸمٸزدە قازاق سىنىنىڭ سەمسەرٸن سۋىرىپ شىققان بٸر توپ جالاڭتٶس جاس سىنشىلار بولعان. ولاردىڭ وي جٷيەلەرٸ, جازۋ مەنەرلەرٸ, فورما ۇسىنۋ ٷلگٸلەرٸ مٷلدە بٶلەك ەدٸ.
ولار شىندىقتى ايتاتىن. دەلەلدٸ بولاتىن.
ولار وي ايتاتىن. بٸلٸمدٸ بولاتىن.
ولار سٶز ايتاتىن. سٶزدەرٸ الماس قىلىشتاي ٶتكٸر ەدٸ, وسىپ تٷسەتٸن.
ولار ەدەبيەتتە ادال سىن بولماي كٶركەم ەدەبيەت تۋدىرۋدىڭ پەتۋاسىزدىعىن ەسكەرتەتٸن.
ولار الپىسىنشى جىلدارى بٸر سەتتە سىن ايدىنىنا كٶتەرٸلٸپ, ەدەبيەتكە ەدٸلدٸك ەكەلدٸ.
ولاردى بٸر سەتتە سىن مايدانىنان قۋىپ, ەندٸ عانا سۋرەتكەرلٸك قۋاتىن دارالاعان قازاق ەدەبيەتٸنە تراگەدييا ەكەلدٸ.
سول كٶزسٸز باتىرلار – ەبٸش كەكٸلباەۆ, زەينوللا سەرٸكقاليەۆ, اسقار سٷلەيمەنوۆ ەدٸ. ولاردىڭ وتتى ماقالالارىنىڭ كەي ورامى مەنٸڭ ەسٸمدە ەلٸ جٷر.
بۇل ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ ەدەبيەتكە كەلگەن تۇسىنداعى قازاق قوعامىنىڭ مەدەني ەم ەدەبي ٶمٸرٸنٸڭ حال-احۋالى جايلى شاعىن سۋرەت قانا.
تەجٸك حالقىنىڭ تولاعاي پەرزەنتٸ بابودجان گافۋروۆ «ەۋەزوۆ – وي تيتانى» دەگەن پٸكٸر ايتقان ەكەن.
وي تيتانى دەگەن ٶزگەشە ٶلشەم.
ٶزگەشە باعا.
ولار ٶزگەشە اقىل يەلەرٸ.
الپىسىنشى جىلداردا تاريحي سانا نامىسشىل جٷرەكتەردٸ دٷر سٸلكٸندٸرگەن.
دەل سول كەزدە ەبٸش باستاعان ستۋدەنتتەر ەۋەزوۆتٸ قازاق ۋنيۆەرسيتەتٸنە كەزدەسۋگە شاقىرادى. بۇل ايتۋلى كەزدەسۋ بولاتىن. سول كەزدەسۋدٸڭ دٷمپٸلٸ قازاقتىڭ نامىسشىل, ەستٸ جاڭا تولقىنىن – الپىسىنشى جىلدىقتاردى دٷنيەگە ەكەلگەن.
سول تولقىننىڭ كٶش باسى ەبٸش كەكٸلباەۆ بولاتىن.
سول توپ ەۋەزوۆتٸ الاش كٶسەمدەرٸنٸڭ سارقىتى دەپ بٸلگەن. قاسقىردىڭ جٷرەگٸن جٷرەكتەرٸنە قويدىرا الماسا دا سول توپ كٶسەمدەردٸڭ اقىلى مەن ويلارىن بويلارىنا دارىتىپ بولاشاققا تۋ قىلىپ كٶتەرٸپ الىپ كەتكەن.
سول ٶرٸمدەي جاس توپ بويلارىنداعى بار قۋاتتارىن سۋرەتكەرلٸك شەبەرلٸككە سالعان.
الىپ ەۋەزوۆ قازاق ٶمٸرٸنٸڭ ەنتسيكلوپەديياسى «اباي جولىن» قولىمىزعا ۇستاتىپ كەتتٸ. ولاي بولماعاندا بٷگٸنگٸ قازاق ٶتكەنٸمٸزدٸ جوعالتىپ الاتىنىمىز اقيقات ەدٸ.
مۇحتار ەۋەزوۆ قازاق جۇرتىنىڭ بٸر عاسىرلىق عۇمىرىن اسقان شەبەرلٸكپەن سۋرەتتەگەنٸن ايرىقشا اتاۋىمىز قاجەت.
ەبٸش كەكٸلباەۆ ۇستازىنىڭ ٷلگٸسٸن جيىرماسىنشى عاسىردىڭ سوڭىنا دەيٸن جەتكٸزدٸ.
قازاقتىڭ كٶركەم پروزاسىن ەۋەزوۆتەن سوڭ ەلەمدٸك دەڭگەيگە كٶتەرۋگە جانىن سالعان الپىسىنشى جىلى قازاق ۋنيۆەرسيتەتٸندەگٸ كەزدەسۋدە ٶزٸن قارسى العان بۇيراباس, كەڭ ماڭدايلى قاراتورى بوزبالا جٸگٸت ەدٸ.
دەشتٸ-قىپشاق توپىراعىندا مۇحتار ەۋەزوۆتەن سوڭعى تامىرى تەرەڭ تالانت – ەبٸش كەكٸلباەۆ ەدەبيەتكە وسىلاي كەلگەن.
قورىقپاعان, قورعانباعان, داڭققا كەۋدە سالماعان.
ارلى سۋرەتكەر اقيقاتتى جانىنداي قورعاپ, ۇزاق, ازاپتى تٸرشٸلٸككە بويسۇنعان.
تاعدىرعا بوي الدىرعان ەبٸش كەكٸلباەۆ تازا سۋرەتكەر رەتٸندە قازاقتىڭ كٶركەم پروزاسىنىڭ ادامگەرلٸككە سۋارىلعان تۋىن قاداپ كەتتٸ. بٸز ونى ەسٸمٸزدەن ەش شىعارماۋىمىز كەرەك.
بۇل ەگەستٸ رۋحاني كٷرەستە ول جالعىز بولعان جوق. ەنۋار, سەكەن, قابدەش, سايىن, اسقار, زەينوللا, قاليحان, قادىر, مۇقاعالي… بۇل شاعىن توپ مٷشەلەرٸنٸڭ ەكەلەرٸنٸڭ اتتارىن ايتىپ تا كەرەگٸ جوق. بۇلاردىڭ قاي-قايسى دا قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ اسىل تۇلعالارىنا اينالىپ كەتكەلٸ قاشان.
تۇلعاعا تەن تەرەڭ تامىرلى تاعىلىم مەن تٷسٸنٸك تانىتاتىن ەبٸش كەكٸلباەۆ كەڭٸستٸك ايدىنىندا تۇساۋ كٶرمەگەن جٷيرٸكتەي جٷيتكيتٸن. ۇلى جازۋشىنىڭ ۇلى ويشىل بولۋى مٸندەت ەمەس, بٸراق ەبٸش كەكٸلباەۆ كەڭ ويلانا الاتىن, كەڭٸستٸكتٸ كەڭ پٸشە الاتىن اسا زەرەك, اسا اقىلدى سۋرەتكەر بولعانى بٸزگە مەلٸم.
ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ بويىندا تەكاپپارلىق, ٶزٸم بٸلەم دەۋ, ٶزگەنٸ ٶزٸنەن بٸرەر ساتى تٶمەن قويىپ سٶيلەسۋ اتىمەن جوق ەدٸ.
ول كٸسٸ جۇرتتىڭ بەرٸمەن بٸر قالىپتا سٶيلەسەتٸن. بەرٸن بٸردەي قۇرمەتتەيتٸن. بٸرەۋدٸ جوعارى, بٸرەۋدٸ تٶمەن قويمايتىن. بٸراق, ٶز ەڭبەگٸنٸڭ سالماعى, ويى جوعارى ەكەنٸن ٸشتەي بٸلەتٸن, سىرت كٶزگە اڭعارتپايتىن. ادامدىق بولمىسى بٸركەلكٸ ماڭعاز, بايسالدى قالپىنان تانىپ كٶرمەگەن.
ەبەكەڭنٸڭ جەتپٸس جىلدىق مەرەيتويىنا مەن «اMANAT» جۋرنالىنىڭ بٸر سانىن ارنادىم. اناتوليي كيم ەبٸشتٸڭ «اڭىزدىڭ اقىرى» رومانىن ورىس تٸلٸنە اۋدارعان.
– اۋدارمام قالاي ەكەن? – دەپ سۇرادى اناتوليي كيم.
– اناتوليي اندرەەۆيچ, اۋدارماڭ جامان بولسا «اMANAT»-قا باسپايمىز عوي, – دەدٸم.
– قالجىڭسىز, شىنىڭدى ايتشى.
– بٸر سٶزبەن ايتسام, اۋدارما كەرەمەت. بٸراق, تىم سۇلۋ. كەي جەردە تەكاپپارلىق جەتٸسپەي جاتىر, – دەدٸم.
اناتوليي سەل ويلانىپ تۇردى دا:
– ستاريك, سەنٸڭ سٶزٸڭدە جان بار. جاسىرماي شىندىق ايتقانىڭا راحمەت. بٸراق, بٸزدٸڭ سٶزٸمٸزدٸ ەبەكەڭە جەتكٸزبە. اۋدارما تۋرالى ەركٸمنٸڭ ٶز ويى بار, – دەدٸ.
ەبٸش جازۋشى مەن سۋرەتكەردٸڭ ارا جٸگٸن ەرتە تانىعان. جازۋشى بٸر كٷندٸك, سۋرەتكەر مىڭ كٷندٸك. سۋرەتكەردٸڭ ٶمٸرٸ ازاپ. ونىڭ تٸرشٸلٸگٸندە ازاپتان ٶزگە ەشنەرسە جوق. قاي جازۋشى دا سۋرەتكەر بولۋدى اڭسايدى. قول جەتپەس اسقاق ولجانى تەڭٸرٸ عانا ۇسىنادى.
ال قازاقتا الىپ سۋرەتكەرلٸك كەسكٸن-كەلبەت, ويلى اقىل بەرگەن ەكەۋ بار.
ونىڭ بٸرٸ – مۇحتار ەۋەزوۆ.
ەكٸنشٸسٸ – ەبٸش كەكٸلباەۆ.
تەڭٸرٸ ەكەۋٸنە دە ٶرنەكتٸ كٶركەم سٶز, شەڭبەرٸ شەكسٸز تيياناقتى وي, مٷلتٸكسٸز شەبەرلٸك, ەتيكالىق ەم ەستەتيكالىق قاپىسىز تالعام بەرگەن.
«بەيتەرەكتٸڭ» قاسىندا ەبەكەڭمەن بەتپە-بەت كەزدەسٸپ قالدىق.
– كٸتاپحاناعا بارا جاتىر ەدٸم, – دەدٸ. – كەزدەسۋ بولماق.
كٶز الدى كٷلگٸن تارتقان, جٷزٸ سالقىن, شارشاعانى بٸلٸنٸپ تۇر.
كەڭ كەۋدەسٸ, اۋقىمدى دەنە بٸتٸمٸ ەلٸ دە شىمىر.
– باستىقتارعا بارا جاتىرمىسىڭ? – دەپ مينيسترلٸكتەردٸڭ قىتاي قورعانىنداي ۇزىننان ۇزاق قامالىنا قاراپ يەگٸن كٶتەردٸ.
– جوق, ەسكٸ قالاداعى قارا حالىققا بارا جاتىرمىن, – دەدٸم.
ەبەكەڭ كەڭ كەۋدەسٸن كەرٸپ ەلدەنە ايتقىسى كەلگەندەي بولىپ بارىپ بٶگەلدٸ. ەزۋٸنە ويناپ شىققان قۋاقى كٷلكٸ بايقالىپ قالىپ باسىلدى.
ٷندەگەن جوق. ارتىق سٶيلەيتٸن ادام ەمەس. قيمىلى دا, ويى دا سابىرعا تولى.
ويلانىپ بارىپ سٶز ايتادى.
تولعانىپ بارىپ سٶز ٶرنەگٸنە جان بٸتٸرەدٸ.
اسپايدى, ساسپايدى. ات شابا ما, باپ شابا ما دەگەن وسى بولار, شاماسى.
– استانادا قانشا بولاسىڭ, روللان?..
– ەرتەڭ كەشكە مەسكەۋگە جٷرەمٸن.
– اناتوليي كيمگە سەلەم ايت, – دەپ بٶگەلدٸ دە, – اۋىرسىنباساڭ, ۋاقىتىڭ بولسا ەرتەڭ تٷستە ٷيگە سوق. كەزدەسپەگەلٸ كٶپ بولدى. ەڭگٸمە-دٷكەن قۇرايىق. اناتولييگە بٸر حات جازىپ ٶزٸڭمەن بەرٸپ جٸبەرەيٸن.
– راحمەت, ەبەكە, سٸزدٸڭ سەلەمٸڭٸزدٸ اۋىرسىنبايمىز عوي, – دەدٸم.
– وندا ەرتەڭ ٷيدە توسامىن, – دەدٸ دە جٷرٸپ كەتٸپ, لەزدە قايتا بۇرىلدى:
– روللان, قازاقتىڭ سٶزٸ ۇزىن. امان بول. امان جٷر, – دەدٸ. – جيدەباي يەسٸز قالدى. جيدەبايدى يەسٸز قالدىرما. سەنەن باسقا باس كٶتەرەر جان دا جوق قوي.
– سٸز دە امان بولىڭىز, ەبەكە. ٷستٸرت سٸزسٸز جەتٸم. ٷستٸرتتە قالىڭ قىتاي مەن امەريكالىقتار ەركٸن تالتاڭداۋدا. دەشتٸ-قىپشاق دالاسىندا سالتانات قۇرعان, قۋسا قۇتقارمايتىن, قاشسا جەتكٸزبەيتٸن قاسيەتتٸ جەز تۇياق تارپاڭدار دالامىزدا 1758 جىلى جوعالىپ تىنعان.
مەن جٷرٸپ بارىپ ارتىما قاراپ ەدٸم, ەبەكەڭ مەنٸ باعىپ تۇر ەكەن, وڭ قولىن كٶتەرٸپ, ەزۋ تارتتى. كٶزٸ سەل جاساۋراعانداي ما, قالاي?! سونى كٶرسەتكٸسٸ كەلمەي مول دەنەسٸن جىلدام بۇرىپ الىپتارشا ادىمداپ ۇزاپ كەتتٸ.
«قازاقتىڭ سٶزٸ ۇزىن», – دەگەن اڭعارتپاسىنىڭ استارى قالىڭ.
جٷرەگٸم سەلت ەتە قالدى.
بايلىق پەن داڭقتىڭ تٷككە تۇرمايتىنىن بٸلگەنمەن, قازاق سٶزٸنٸڭ قاتالدىعىنا ەندٸ ەرەكشە مەن بەرٸپ قينالا ويلانىپ بارا جاتىر ەدٸم.
قامقور اعا الىپ دەنەسٸن بارىنشا بۇرىپ, پەلە-جالادان, ٶسەكتەن, عايبات سٶزدەن, قاۋٸپ-قاتەردەن ماعان قالقان بوپ تۇرعىسى كەلگەندەي.
ويىما ماحامبەتتٸڭ ٶرشٸل جىر جولدارى ورالىپ مەنٸمەن ٸلەسٸپ جٷرە بەردٸ.
… ٷلكەنٸ كٸمنٸڭ جوق بولسا,
جاسى بولار دۋانا.
بٸر سىناعان جاماندى
ەكٸنشٸلەي سىناما.
تٸرٸدە سىيلاسپاعان اعايىن,
قۇم قۇيىلسىن كٶزٸڭە
ٶلگەندە بەكەر جىلاما…
ٶلٸم باردا قورقىنىش جوق. ٶنەر باردا ٶلٸم جوق دەپ, ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ دەشتٸ-قىپشاق دالاسىندا ەندٸ عانا ساۋمال ساعىمداي تولقىپ جٶنەلگەن رۋحاني ەلەمٸنٸڭ كەڭدٸگٸ مەن تەرەڭدٸگٸنٸڭ ٶلشەۋسٸز مول بولۋىن تٸلەدٸم.
شىندىق ايتاتىن گەرولد بەلگەر بٸر تٷندە تەلەفون سوقتى.
– روللان, كەشتەۋ مازالادىم, عافۋ ەت.
– مازالاعانىڭىز ٷشٸن راحمەت, گەراعا.
– مەن تەرتٸپ جەتەكتەگەن نەمٸسپٸن. تٷنگٸ وندا ٶزٸم دە, جەڭگەڭ دە ۇيقىعا قۇلايمىز.
سەن مەنٸڭ چەپۋحامدى وقىپ جٷرەمٸسٸڭ?..
– بٸز سٸزدٸڭ چەپۋحاڭىزدى جەي چەپۋحا ەمەس, «يزبراننايا چەپۋحا» بولسىن دەپ اتاپ ەدٸك.
– ونى بٸلەمٸن. ونى قۇپ العام. مەرەكە ٸنٸم بٸر تومدىعىن شىعارادى. سوندا كٸتاپتى «يزبراننايا چەپۋحا» اتايمىن. سوڭعى چەپۋحادا قازاقتىڭ تٶرت دٷلدٷل جازۋشىسى بار. ولار جٷسٸپبەك ايماۋىتوۆ, مۇحتار ەۋەزوۆ, ەبٸش كەكٸلباەۆ, مۇحتار ماعاۋين دەپ جازعان ەدٸم. وسىنى ايتقانىم پەلە بولىپ جابىستى. تەلەفون قايناپ كەتتٸ. قايناعان تەلەفون مەنٸڭ باسىمدى دا قايناتۋدا.
– تەلەفونىڭىزدى قايناتقاندار نە دەيدٸ?..
– نە دەۋشٸ ەدٸ?.. تٸزٸمدە بٸز نەگە جوقپىز دەيدٸ.
– ال سٸز نە ايتاسىز?
– مەن باياعى تٶرتەۋٸن ايتامىن تٸزبەكتەپ. سەن نەگە تەلەفون سوقپادىڭ?.. سونى بٸلگٸم كەلدٸ.
– مەن جىندى ەمەسپٸن عوي, گەرەكە.
– دەل ايتتىڭ, جىندىلاردى جٶن سٶز ايتىپ ۇيالتا المايدى ەكەنسٸڭ.
– ونى باسىڭىزعا الا بەرمەڭٸز.
– باس تٷگٸلٸ جٷرەكتٸ جارالاپ بٸتٸردٸ. وسى تٶرتەۋٸ جٶنٸندە سەن نە ايتاسىڭ?
– مەنٸڭ ايتقانىمدى تىڭدامايسىز. ىلعي ٶزٸڭٸزشە جاسايسىز.
– روللان, مەن نەمٸسپٸن عوي. مەن سەندەي جاس قازاقتى تىڭداپ نە قىلامىن? قالجىڭ.
سەن ماعان مەملەكەتتٸك سىيلىقتا نەڭٸز بار دەپ رەنجٸپ ەدٸڭ. سەنٸ سول جولى تىڭداماعانىما قاتتى ٶكٸنەمٸن. ٷكٸمەت مەملەكەتتٸك سىيلىقتى ماعان بەرمەدٸ. جە… ٶتتٸ, كەتتٸ… ەندٸ نە قىلايىن?.. كەشٸرٸم ەت… ونى قويايىق. تٶرتەۋٸ تۋرالى تٸل قىزدىرىپ كٶر.
– گەر اعا, سٸزگە دٷلدٷل جازۋشى, ماعان سۋرەتكەر قىمبات. تٶرتەۋدٸڭ ٸشٸندە ەكٸ سۋرەتكەر بار.
– اتا كەنە!..
– بٸرەۋٸ ەۋەزوۆ, ەكٸنشٸسٸ كەكٸلباەۆ.
– ساعان داۋا جوق ەكەن. سەنٸكٸ دۇرىس.
– جاقسى جاتىپ جايلى تۇرىڭىز, گەراعا.
– بار بول, روللان.
گەر اعام تەلەفون ترۋبكاسىن تاستاي سالدى.
ەبٸش كەكٸلباەۆپەن سيرەك كەزدەسەمٸن. ال ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ جازبالارىمەن جيٸ ۇشىراسامىن.
«… ول قايتادان ەسەڭگٸرەپ كەتتٸ. ەندٸ جان-جاعىن شەتسٸز-شەكسٸز قۇلا تٷز جايلاپ الدى.بٸلەم-بٸلەم شاعىلدار دا ەلدەقانداي شيماي جازۋلارعا تولىپ كەتكەن سيياقتى. بۇل سٶنٸپ بارا جاتقان جانارىنىڭ سوڭعى قۋاتىن شىم-شىم سارقىپ, قادالىپ كەلٸپ وقيدى-اق. ەلدەبٸر ۋاقىتتاردا بارىپ زورعا-زورعا اجىراتقانداي بولدى. كٷللٸ دٷنيەنٸ «بارار جەرٸڭ بەرٸبٸر جەردٸڭ استى» دەگەن شيماي جازۋ قاپتاپ كەتٸپتٸ».
ناعىز سۋرەتكەر ەبٸش ٶتە بييازى مٸنەزٸمەن بٶلەكتەنەدٸ.
وزىق ويلى كٸتاپتاردى تۋدىرعان ادام اسقان سابىر يەسٸ.
ەبٸشتٸڭ تەڭٸر مەن اقىلعا تازا كٶڭٸلمەن ەرٸ ادالدىقپەن قىزمەت كٶرسەتەتٸنٸن ەرەكشە اتاماقپىن.
بٸز انا-جەردٸڭ جان جىلىتار قىزۋىن سەزٸنۋدەن قالىپ بارامىز. انا-جەردە بەرٸن دە قۇرتۋعا بولادى دەيدٸ. ادام بويىنداعى ار-ۇجداندى, ويدى, سەزٸمدٸ, قۇلشىنىستى, تٸپتەن بٷكٸل اتموسفەرانى – ٶزەندەردٸ, كٶلدەردٸ, ورمانداردى – ولارسىز ادام انا-جەردە تۇنشىعىپ ٶلەدٸ. ٶيتكەنٸ, ويىن تەرتٸبٸ سولاي. ٶلتٸرۋگە رۇقسات! جيىرما بٸرٸنشٸ عاسىردىڭ تٸرشٸلٸك اياسى سونى تالاپ ەتەدٸ.
بٸز ۋاقىت ۇيعارىمىن مٷلتٸكسٸز ەستۋٸمٸز, ازاماتتىق پارىزىمىزدى قالتقىسىز ٶتەۋٸمٸز قاجەت.
قاشاندا اقيقاتقا ادال بولۋدى باستى پارىزىمىز سانايمىز.
سوڭعى دەمٸمٸز بٸتكەنشە ەل-جۇرتىمىزدى ايالاپ ٶتۋگە, ارداق تۇتۋعا جانىمىزدى سالۋىمىز قاجەت.
انا-جەرٸ ٷستٸرتتەن نەر العان جاس ەبٸشتٸڭ بويىنا ەۋەزوۆتٸڭ رۋحاني تاعىلىمى قۇت-بەرەكە بوپ دارىعان.
ەبٸش قازاقتىڭ حاس سۋرەتكەرٸ بولىپ, ەلەم ەدەبيەتٸنەن ٶز بيٸگٸن تاپقان ساناۋلى قازاقتىڭ بٸرٸ.
ۇلى شىعارمالار ادامنىڭ جان-جٷرەگٸن اشادى, سەزٸمٸن بايىتادى. سونان دا كونتسلاگەرلەرمەن, تٷرمەلەرمەن ادام بويىنداعى ادامشىلىق قاسيەتتٸ ٶلتٸرۋ مٷمكٸن ەمەس.
قايران الاش-وردا قايراتكەرلەرٸنٸڭ جانكەشتٸ ادامدىق ەرلٸكتەرٸ سۋرەتكەر ەبٸشتٸڭ قادالعان قىراعى كٶزٸنەن دە, وتانشىل جان-دٷنيەسٸنەن دە ەش شىقپاعانىنا مەن يمانداي سەنەمٸن. سەنگٸم كەلەدٸ دە تۇرادى.
ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ شىعارماشىلىعى قازاق ورتاسىنان, تٷركٸ ەلەمٸنەن, عاسىر شەڭبەرٸنەن وزىپ شىعىپ بولاشاققا ۇمتىلعان رۋحتى قۇبىلىس. جازۋشىنىڭ رۋحاني تاعىلىم-اماناتى ەلٸنٸڭ جادىندا بولۋعا جازسىن.
ەبٸش كەكٸلباەۆ حالقىنىڭ تراگەديياعا تولى تاعدىرىن ايقىن جازعان ۇلى تالانت.
ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ دٷنيەدەن وزعانىنا بٷگٸن بٸر جىل تولىپتى.
ەندٸ ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ رۋحاني ەلەمٸ بٸزگە امانات بولىپ ورتامىزدا ٶمٸر سٷرمەك.
ول ەل-فارابيدىڭ, ياساۋيدٸڭ, بالاساعۇننىڭ, ماحامبەتتٸڭ, شوقاننىڭ, ابايدىڭ, ەليحاننىڭ, احمەتتٸڭ, مٸرجاقىپتٸڭ, قانىشتىڭ, مۇحتاردىڭ, عابيتتٸڭ, مارعۇلاننىڭ اماناتىنداي ارداق, اسىل دٷنيە.
سول اسىلدى بٷگٸن قايتادان زەردەلەي زەرتتەپ دەشتٸ-قىپشاق دالاسىنىڭ رۋحاني ەلەمٸنە ٷكٸلەپ قوسۋ بٸزگە پارىز بولىپتى.
قاسقىر جٷرەك قازاقتاردان تاعىلىم دارىعان سوڭعى كٶشتٸڭ سوڭعى كٶش باسى ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ رۋحاني ەلەمٸ ەندٸ تۋعان ەل-جۇرتىنىڭ كٶگٸلدٸر كٶگٸندە ەركٸن تالماي سامعاۋعا جازسىن.
ەبٸش ەلەمدٸك ٶنەرگە دە, قازاق ٶنەرٸنە دە اۋاداي قاجەت تۇلعا.
سۋرەتكەر اقىل كٶزٸمەن كٶرٸپ تۋادى, جان كٶزٸمەن كٶرٸپ ٶلەدٸ.
انا-جەردٸڭ تاعدىرى ادامنىڭ قولىندا قالعان قاتەرلٸ كەزەڭدە جەردٸ جاۋاپتى ادامزات بالاسى عانا ساقتاپ تۇرا الماق.
روللان سەيسەنباەۆ
