ولار قازاق پوەزيياسىنىڭ تەلقوڭىرى ەدٸ. بٸرٸنٸڭ ەسٸمٸ ايتىلسا, مٸندەتتٸ تٷردە ەكٸنشٸسٸنٸڭ ەسٸمٸ تٸلگە ورالادى. ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستان كەيٸن كٷيرەگەن, كٷيزەلگەن جادتى بٸرٸ نەزٸك ليريكاسىمەن ەمدەسە, ەكٸنشٸسٸ وي ورمانىنا جەتەلەپ, حالىقتى كەمەلدٸككە, بٸلٸمدارلىققا ٷندەدٸ. پوەزييانىڭ قۋاتى قاساڭ ويلاردان, اۋىر پەلساپالاردان ٶتكٸر بولاتىندىعى وسى ەكٸ اقىندى جاتتاپ, ەنگە قوسىپ, بٸر-بٸرٸنە ىنتىق سەزٸمدەرٸن اقىن جىرلارىمەن جەتكٸزگەن جاستاردىڭ ۇلت رۋحىن تٷلەتۋدەگٸ ەڭبەكتەرٸنەن بايقاۋعا بولار. ەرينە, ونى انىقتاۋدىڭ ناقتى پارامەترٸ جوق. ول ەكٸ اقىن – تٷيدەي قۇرداس, ەزٸلٸ جاراسقان, بٸرٸ – جومارت كٷز بولسا, ەكٸنشٸسٸ – شۋاقتى كٶكتەمگە ۇقسايتىن ۇلت پوەزيياسىنىڭ قوس شىنارى قادىر مىرزا-ەلٸ مەن تۇمانباي مولداعاليەۆ. تٸرٸ بولعاندا بيىل ەكەۋٸ دە 85 جاسقا اياق باسار ەدٸ. بٸز اقىن تەمٸرعالي كٶپباەۆتىڭ تەلقوڭىر جايىندا جازىلعان ماقالاسىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز.
ەڭ سوڭعى كەزدەسۋ
قايران قادىر اعا! قازاقتىڭ قادىرى! ونىڭ تابان استىندا تاۋىپ ايتاتىن قيسىندى قالجىڭدارىنا بالاداي مەز بولىپ, داستارحان باسىندا كٷلكٸدەن ەزۋ جييا الماي جادىراپ وتىراتىنىمىز ەستەن كەتپەيدٸ. قارا شاڭىراق قازۇۋ-دىڭ ستۋدەنتتەرٸ مەن ۇستازدارىنىڭ الدىندا قىزىقتى ەستەلٸكتەر ايتىپ, تەبٸرەنە ٶلەڭ وقىپ تۇرعانى دا كٶز الدىمىزدا.
ەندٸ, مٸنە, قاراپايىم دانىشپان تۋرالى ەستەلٸك ايتۋمەن عانا شەكتەلەمٸز. جازمىشتىڭ ٸسٸنە امال جوق ەكەن. ايتپاقشى, سول تۋرالى «جازمىش» دەگەن كٸتابىندا ٶزٸ دە تەپتٸشتەپ-اق ايتقان ەدٸ-اۋ. «ٶمٸردٸڭ تٷيٸنٸنە توقتالعاندا قازاقتىڭ «جازمىشتان وزمىش جوق» دەگەن مەتەلٸنە جەتەر سٶز تاپپادىم» دەپ جازعان بولاتىن. جازمىشتىڭ جازۋىنان قادىر اعام دا اينالىپ ٶتە الماعانى عوي. جۇمىر باستى پەندەنٸڭ قولىنان كەلمەيتٸن بٸر نەرسە وسى ەكەن.
اعامدى ەڭ سوڭعى رەت كٶرگەنٸم ەسٸمە تٷسەدٸ. ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ فيلولوگييا فاكۋلتەتٸندە قىزىقتى ٶتكەن كەزدەسۋدەن قايتىپ كەلە جاتتىق. كٶڭٸلٸمٸز كٶتەرٸڭكٸ. ماشينادا ەكەۋمٸز عانا. قادىر اعام ەدەتٸ بويىنشا ەلەم ەدەبيەتٸنٸڭ مارقاسقالارىن تٷگەندەپ كەلەدٸ. ٶڭكەي تاڭعاجايىپ ەپيزودتار كٶز الدىمنان كينولەنتاداي تٸزٸلٸپ ٶتٸپ جاتىر.
ول كٸسٸ سەل تىنىم العان بٸر سەتتە:
– اعا, كەزدەسۋدە سٶيلەپ تۇرىپ, نەگە كٶزٸڭٸزگە جاس الدىڭىز?– دەپ سۇرادىم.
– وسىعان ٶزٸم دە تاڭ قالامىن,– دەدٸ ول بار دەنەسٸمەن ماعان بۇرىلىپ,– سەنەسٸڭ بە? سوڭعى كەزدە وسىلاي جىلايتىندى شىعاردىم. نەگە ەكەنٸن ٶزٸم دە تٷسٸنبەيمٸن. كٶڭٸلٸم بوساپ كەتەدٸ.
– ستۋدەنتتەردٸ كٶرٸپ, جاس كەزٸڭٸز ەسٸڭٸزگە تٷسكەن بولار? مٷمكٸن ٶزٸڭٸز دەرٸس بەرگەن فاكۋلتەتتٸ ساعىنعان شىعارسىز?
– ول دا بار. بٸراق مەن جىلاۋىق بولىپ الدىم. حالىقتىڭ الدىنا شىقسام, ٶزٸنەن-ٶزٸ كٶزٸمە جاس كەلەدٸ. ٶتكەندە بٸر ورتادا ٶزٸمدٸ ەرەڭ ۇستادىم. ٷيگە كەلگەن سوڭ, ەشكٸمگە كٶرسەتپەي, بالا قۇساپ جىلاپ الدىم. جىلاپ الىپ ەدٸم, كەدٸمگٸدەي جەڭٸلدەنٸپ قالدىم.
– سوندا نە دەپ جىلادىڭىز? – دەدٸم ەڭگٸمەسٸنە قىزىعىپ.
– وسى كٷندەر ەندٸ قايتىپ ورالمايدى-اۋ دەپ جىلادىم. بٸراز جاسقا كەلدٸك. ٶمٸردٸڭ كٶبٸ كەتٸپ, ازى قالعانى – ۋداي شىندىق. كٶكٸرەگٸمٸزدٸ قۇر سٷيرەتٸپ جٷرمٸز عوي. ەندٸ قانشا قالدى دەيسٸڭ?
– قويىڭىزشى, اعا! سٸزدٸڭ جاسىڭىزعا جەتٸپ, وسىلاي جٷگٸرٸپ جٷرسەك, نە ارمان بار? ەلٸ سەكسەنگە, توقسانعا تولعانىڭىزدى دا تويلايمىز. امان بولىڭىز! – دەدٸم. ايتارىن ايتسام دا, سول سەتتە «اعام قارتتىقتى قاتتى ۋايىمدايدى ەكەن-اۋ. قاۋپٸ كٷشتٸ سيياقتى» دەگەن وي سانامدى سىزىپ ٶتتٸ. – سٸز باقىتتى ادامسىز عوي, – دەدٸم سٶزٸمدٸ ەرٸ قاراي جالعاپ,– ۇرپاق ٶسٸرٸپ, نەمەرە سٷيدٸڭٸز. ٶمٸر بويى ٶلەڭگە ادال بولدىڭىز. حالىققا ادال قىزمەت ەتتٸڭٸز. قۇرمەتكە ەرتە بٶلەندٸڭٸز. سىيلىقتان دا قۇرالاقان بولمادىڭىز. 32 تومدىق باي مۇراڭىز بار. حالىقتىڭ جٷرەگٸندە, ەدەبيەتتٸڭ تاريحىندا مەڭگٸ قالدىڭىز. بۇل ەكٸنٸڭ بٸرٸنە بۇيىرمايتىن باقىت دەپ ويلايمىن.
– ونىڭ راس,– دەدٸ قادىر اعا جىميىپ,– بەلكٸم سول باقىتتى قيماي جىلايتىن شىعارمىن.
– بۇل ەندٸ باسقا ەڭگٸمە!
ەكەۋمٸز قوسىلا كٷلدٸك. ەڭگٸمەمەن قادىر اعانىڭ ٷيٸنٸڭ الدىنا كەلٸپ قالعانىمىزدى دا بايقاماپپىز. كٶلٸكتەن تٷسٸپ, تازا اۋادا تاعى بٸراز تۇردىق. ول كٸسٸنٸڭ ەڭگٸمەسٸن تىڭداعان سايىن تىڭداي بەرگٸڭ كەلەدٸ. تاۋسىلمايتىن قازىنا دەرسٸڭ. دٷنيەگە كٶزٸڭ اشىلىپ, جان سارايىڭ كەڭٸپ قالادى.ەلدەن سوڭ:
– حابارلاسىپ تۇرارمىز. مەن ەندٸ قايتايىن اعا,– دەدٸم. ول جٷزٸمە مەيٸرلەنە قاراپ, قۇشاقتاپ, ارقامنان قاقتى.
– جارايدى. راقمەت! جىلاساق, تەك باقىتتان جىلايىق!– دەدٸ سۇق ساۋساعىن شوشايتىپ. ماشينانى بۇرىپ, اينادان ارتىما قاراسام, قادىر اعام قاقپانى جاۋىپ جاتىر ەكەن.
قالجىڭى مىقتى قۇرداستار
قازاق پوەزيياسىنىڭ شىنايى دٷلدٷلدەرٸ تۇمانباي مولداعاليەۆ پەن قادىر مىرزا ەلٸنٸڭ قۇرداستىق قالجىڭدارى تۋرالى ايتار ەڭگٸمە كٶپ. جانى جايساڭ اعالارىمىزدىڭ قاسىندا بٸراز جىلدار بٸرگە جٷرٸپ, كٶڭٸل سىرلارىن ٶز اۋىزدارىنان تالاي تىڭداعان بٸزدە دە ارمان جوق شىعار. ٶز باسىم ولاردىڭ كٶزٸن كٶرٸپ, تٸرلٸكتە جىلى سٶزٸن كٶپ ەستٸگەنٸمدٸ ماقتانىشپەن ەسكە الامىن, تاعدىرىمنىڭ ەرەكشە سىيى رەتٸندە باعالايمىن. مەنٸڭ «جاڭعىرىق», «كيە» اتتى جىر كٸتاپتارىما قاداعاڭ مەن تۇماعاڭ سيياقتى عاجايىپ سٶز زەرگەرلەرٸنٸڭ ٶز تٸلەكتەرٸ بويىنشا العىسٶز جازىپ بەرگەنٸن شىعارماشىلىق جولىمداعى ەڭ باقىتتى وقيعا دەپ سانايمىن.
قوس الىپپەن جاقىن تانىسىپ, قويان-قولتىق ارالاسۋىما ٶزٸم باسقاراتىن «قازىعۇرت» باسپاسى سەبەپشٸ بولدى.
2001 جىلدىڭ قوڭىر كٷزٸ ەدٸ. قىزمەت تەلەفونىم شىرىلدادى. تۇتقانى كٶتەرگەن بٸزدٸڭ باسپانىڭ باس رەداكتورى ۇلان وسپانباي ماعان قاراپ:
– تەمكە, سەنٸ سۇرايدى, – دەدٸ.
– كٸم ەكەن?
– تۇمانباي مولداعاليەۆ.
– تۇماعاڭنىڭ ٶزٸ مە? ەكەل, – دەپ تۇتقانى الدىم.
– تەمٸرعالي باتىرسىڭ با, ەي?! – ول كٸسٸ باسالقالى داۋىسىمەن كٶتەرٸڭكٸ سٶيلەدٸ.
– يە, مەن اعا. سەلەمەتسٸز بە? تىڭداپ تۇرمىن.
– امانسىڭ با, قاراعىم? مەن ٶزٸڭە جولىقسام دەپ ەدٸم. كەڭسەڭ قاي جەردە? قاشان بارعانىم دۇرىس? جۇمىستا بولاسىڭ با?
– قازٸر كەلە بەرٸڭٸز, اعا, – دەپ, مەكەن-جايىمىزدى ايتتىم. سٷت پٸسٸرٸم ۋاقىت ٶتكەن سوڭ حالقىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالعان الىپ اقىندى كەڭسەدە وتىرىپ كٷتكەنٸم ىڭعايسىز بولار دەگەن ويمەن ەسٸكتٸڭ الدىنا شىقتىم. تۇماعاڭنىڭ قانداي مەسەلەمەن كەلە جاتقانىن ٸشٸم سەزەدٸ. «قادىردىڭ كٶپتومدىعى شىققان باسپادان مەن دە كٸتاپتارىمدى شىعارامىن», – دەپ جٷرگەنٸن ەستٸگەنمٸن. قادىر اعانىڭ ٶزٸ دە ايتقان.
تۇماعاڭ كەلدٸ. مەنٸ باۋىرىنا باسىپ:
– بەسە, تەلەفونداعى داۋىسىڭا قاراپ-اق باس تەرٸسٸ كەلٸسكەن جٸگٸت قوي دەپ ەدٸم. مەن دە ادام تانيمىن عوي, – دەدٸ جىلى جىميىپ, – مەنٸڭ قادىر قۇرداسىمنان ٷيرەنەتٸن نەرسە كٶپ. ول ٶلٸپ كەتسە دە جامان ادامدى جاعالامايدى. سەنٸڭ مىقتى ەكەنٸڭدٸ سودان-اق بٸلگەنمٸن.
– كٶڭٸلٸڭٸزگە راقمەت, اعا! – دەدٸم, ونىڭ العاۋسىز اق پەيٸلٸنە ريزا بولىپ.
ەيگٸلٸ اقىندى ٸشكە ەرتٸپ كٸردٸم. سىرت كيٸمٸن ٸلٸپ, الدىنا شەي ەكەلدٸردٸم. ەكەۋمٸز ۇزاق-سونار ەڭگٸمەگە كٸرٸستٸك. تۇماعاڭ بالاداي اڭقىلداق, اقكٶڭٸل ادام ەكەن. ٶزٸنٸڭ ٶلەڭدەرٸ سيياقتى كٶڭٸلٸ مٶلدٸرەپ تۇر. بالا قۇساپ, جەلپٸنٸپ, ماقتانىپ تا قويادى. «قالاي دەيسٸڭ?», «سولاي ەمەس پە?» دەپ, ٶزٸنٸڭ سٶزٸن قۇپتاتىپ وتىرادى. بار سىرىن بالاسىنا ايتقانداي اقتارىپ جاتىر.
– قادىر ماعان كٶپتومدىعىن سىيلادى, – دەدٸ بٸر كەزدە. – عاجاپ شىققان ەكەن! تامسانىپ, قاراي بەردٸم. پٸشٸنٸ دە, بەزەندٸرٸلۋٸ دە كەلٸسكەن, سۇلۋ دٷنيە بولىپ شىعىپتى. كٸتاپ دەگەن وسىنداي بولۋ كەرەك! قادىردىڭ ٶزٸ سيياقتى, ەشكٸنٸڭ اسىعىنداي ەكەن.
– پٸشٸنٸن قادىر اعانىڭ ٶزٸ تاڭداعان. ەسەنيننٸڭ فورماتى دەيدٸ. ەسەنين ٶزٸنٸڭ كٸتاپتارىن ٷنەمٸ وسى پٸشٸنمەن شىعارعان كٶرٸنەدٸ. ناعىز پوەزييالىق پٸشٸن ەمەس پە? – دەدٸم, تۇماعاڭنىڭ قولىنا ايتىلىپ وتىرعان كٸتاپتىڭ بٸر داناسىن ۇستاتىپ.
– ەسەنيندٸ قايدام, ناعىز قادىرعا لايىق فورمات ەكەن, – دەدٸ ول كٸتاپتى اۋدارىپ قاراپ. – ماعان مۇنداي فورمات كەلمەيدٸ. مەنٸڭ كٸتاپتارىم ٷلكەن فورماتتا بولۋى كەرەك. تالاي دٷنيەم بار. قادىردىكٸ ون ەكٸ توممەن بٸتتٸ مە?
– جوق اعا, ول كٸسٸنٸڭ جازعانى وتىز تومنان اسادى.
– قازٸرگٸسٸ ون ەكٸ عوي?
– يە. ون ەكٸ توم.
– مەنٸكٸ ون تٶرت توم بولادى. ٷلكەن فورماتپەن. مەن دە قادىردان از جازباعام. ەزٸرگە ون توم ەتٸپ شىعارىپ بەرسەڭ, قالعانىن كەيٸن قوسا بەرەمٸز. قۇرداسىمەن بەسەكەلەستٸ دەمەسسٸڭ. بٸراق قادىردان قالعىم كەلمەيتٸنٸ راس.
تۇماعاڭنىڭ ون تٶرت تومىن بەس مىڭ دانا تارالىممەن شىعاراتىن بولىپ كەلٸستٸك. قاراجاتىن ەكەۋمٸز بٸرلەسٸپ قاراستىراتىن بولدىق. تەۋەكەل!
– مەن ساعان قادىر ەمەسپٸن, – دەدٸ ول كەتەرٸندە تاعى دا قۇرداسىن العا تارتىپ, – ەلٸ-اق ٶزٸڭە ات مٸنگٸزەمٸن. مەنٸڭ ەكەم سوعىستا كەتكەن. اقشادان ٶلگەن جوق. سوندىقتان قالاماقى بەر دەپ سەنٸ مازالامايمىن. كەرەگٸ جوق. تەك كٶزٸم تٸرٸدە تومدارىمنىڭ تولىق شىققانىن كٶرٸپ كەتسەم بولعانى.
– اعا, اللا جازسا, بەرٸ دە شىعادى. «ەرەكەت تٷبٸ – بەرەكەت» دەگەن بار. ەرەكەتكە كٸرٸسەيٸك, – دەپ شىعارىپ سالدىم.
ەكٸ دانىشپان. ەكەۋٸ قۇرداس. ارالارىندا سىيلاستىقتىڭ شەگٸنەن شىقپايتىن ەدەمٸ قالجىڭ جٷرەدٸ. ۇلى ادامداردىڭ قالجىڭى دا ۇلى بولادى. بٸردە:
– تۇمانبايدى بٸر جولى قاتىردىم, – دەدٸ قادىر اعا كٷلٸپ, – ونىڭ مەنەن ٷش اي كٸشٸلٸگٸ بار. 50-گە تولعاندا دا, 60-قا تولعاندا دا مەرەيتويلارىمىزدى تويلادىق. تۇمانباي ماعان قاراپ وتىرادى. «قادىر نە ٸستەر ەكەن?» دەيدٸ. سودان كەيٸن تۋرا مەنٸڭ ٸستەگەنٸمدٸ اينىتپاي قايتالايدى. مەن دە ونى بٸلٸپ العام. 1995 جىلى الپىسقا تولدىق. تۇمانباي ەدەتٸنشە ماعان قاراپ وتىر. الماتىدا دا, تۋعان ٶڭٸرٸم ورالدا دا توي ٶتتٸ. جىمپيتى اۋدانىندا جيىن بولىپ, ٶسكەن جەرٸمدەگٸ ٶزٸم وقىعان ورتا مەكتەپكە مەنٸڭ اتىم بەرٸلدٸ. ەلگە راقمەت! سىي-سيياپاتتان كەم قىلمادى. الماتىعا ورالعان سوڭ تۇمانباي ٸزدەپ كەلدٸ. «ال, نە بولدى?» – دەدٸ. بەرٸن تەپتٸشتەپ ايتىپ بەردٸم. بٸراق مەكتەپكە مەنٸڭ اتىمدى بەرگەنٸن بٷگٸپ قالدىم. ەدەيٸ ايتپادىم. جازعا قاراي تۇمانباي دا تويعا كٸرٸستٸ. قۇددى مەنٸڭ ايتقانىمداي قىلدى. اينىتپاي جاسادى.
ارادا ەكٸ-ٷش جىل ٶتكەن. بٸر جيىندا تۇماش ەكەۋمٸز وڭاشا سٶيلەسٸپ وتىر ەدٸك, سٶزدٸڭ ورايى كەلگەندە:
– قادەكە, وسى سەن قاي مەكتەپتە وقىعانسىڭ? – دەپ سۇرادى ول.
– مەن اۋىلدا, ٶزٸمنٸڭ اتىمداعى مەكتەپتە وقىعانمىن, – دەدٸم ماقتانا سٶيلەپ. تۇماشتىڭ اۋزى اشىلىپ قالىپتى.
– ا-ا! قالايشا? قاشان بەرٸپ ەدٸ اتىڭدى? – دەپ كٶزدەرٸ شاراسىنان شىعىپ بارا جاتىر.
– تۇماش! – دەدٸم ارقاسىنان قاعىپ قويىپ, – الپىسقا تولعانىمدا ٶزٸم وقىعان مەكتەپكە مەنٸڭ اتىمدى بەرگەن.
– سەن, سەن… ايتپادىڭ عوي, – دەدٸ ول قيپاقتاپ.
– ەسٸڭدە بولسىن, ناعىز ۇستاز شەكٸرتٸنەن ەرقاشان بٸر قۇپييانى جاسىرىن ۇستايدى. مەن سەنٸڭ ەرٸ اعاڭ, ەرٸ ۇستازىڭ ەمەسپٸن بە? – دەپ ەدٸم, ول كٷيٸپ-پٸستٸ.
– ەي, قادىر-اي, قۋسىڭ عوي. بۇل جولى سەن مەنٸ قاتىردىڭ, – دەدٸ كٷلٸپ.
نەگٸزٸ, ونىڭ دا مەنٸ سٶزدەن ۇتقان كەزٸ كٶپ. جاستاۋ كٷنٸمٸزدە بٸر ٶلەڭ جازدىم. «حۋليگانسكيي» ٶلەڭ ەدٸ. ەڭ سوڭعى تٷيٸنٸ «اباي مەنەن ەكەۋمٸزدٸڭ ارامىزدا بالا جوق» دەپ بٸتەتٸن. ابايدان كەيٸنگٸ مىقتىڭ – مەنمٸن دەگەن سٶز عوي. ول ٶلەڭ گازەتكە دە شىقتى. تۇمانباي قۇرداسىم نە دەر ەكەن دەپ جٷردٸم. ول ەشتەڭە بايقاماعانداي, ٷندەمەدٸ. ارادا بٸراز ۋاقىت ٶتتٸ. بٸر كٷنٸ ول:
– قادىر, سەن جالپى سول ٶلەڭدە ٶتە دۇرىس ايتقانسىڭ, – دەدٸ. ونىڭ بٸردەڭە ايتاتىنىن سەزٸپ, ٸشٸم قىلپ ەتە قالدى.
– قاي ٶلەڭدٸ ايتاسىڭ? – دەدٸم تٷك بٸلمەگەنسٸپ.
– «اباي مەنەن ەكەۋمٸزدٸڭ ارامىزدا بالا جوق» دەگەنٸڭدٸ ايتام. دۇرىس. مەن سەنەن ٷش اي كٸشٸمٸن عوي. سوندىقتان مەن ول تٸزٸمگە كٸرمەيمٸن. دەمەك, مەنٸڭ سەنەن دە مىقتى ەكەنٸمدٸ مويىنداعانىڭ عوي, – دەدٸ ىرجيىپ. سول جولى مەن جەڭٸلدٸم.
قادىر اعا تۇماعاڭ قۇرداسى تۋرالى كٶپ ايتاتىن. قالجىڭمەن سويىپ وتىرعانمەن, ونى بالاداي جاقسى كٶرەدٸ. «قىسىر سٶز كٷلمەككە جاقسى» دەپ قويىپ, سٶزٸنٸڭ اراسىنا تۇماعاڭدى قىستىرىپ جٸبەرەدٸ.
بٸردە تۇماعاڭ دا قادىر قۇرداسى تۋرالى قىزىق ەڭگٸمە ايتتى.
– مىنا قادىر كٸپ-كٸشكەنتاي بولىپ الىپ, ٷنەمٸ مەنٸڭ الدىمدا جٷرەدٸ, – دەدٸ ول. – ٷنەمٸ سولاي. مەنەن ٷش اي عانا ٷلكەندٸگٸ بار. «ماعان «اعا» دەپ سٶيلە. سەن مەنٸڭ ٶكشەمدٸ باسىپ كەلە جاتقان ٸنٸمسٸڭ عوي, – دەپ كٷلەدٸ. ول مەنەن بٸر جىل بۇرىن لەنين كومسومولى سىيلىعىن الدى. مەنەن بٸر جىل بۇرىن مەملەكەتتٸك سىيلىقتى الدى. ەندٸ, مٸنە, كٶرمەيسٸڭ بە, مەنەن بٸر جىل بۇرىن كٶپتومدىعىن شىعارىپ تاستادى, – دەپ تۇماعاڭ كٷلٸمسٸرەپ ماعان كٶزٸن قىسىپ قويدى. سودان سوڭ داۋىسىن بەسەڭدەتٸپ, قۋلانا سىبىرلاعانداي بولدى, – مەن ەندٸ ويلاپ جٷرمٸن, بٸز دە 95-96 جاسقا كەلەمٸز عوي. سول كەزدە بۇل قادىر انا جاققا دا مەنەن بٸر جىل بۇرىن كەتەتٸن شىعار دەيمٸن.
مەن تۇماعاڭنىڭ بۇل سٶزٸنە كٷلٸپ جٸبەردٸم. ول ٶزٸ دە الاقانىمەن اۋزىن باسىپ, راحاتتانا كٷلٸپ الدى. ەلدەن سوڭ عانا قالتاسىنان بەتورامالىن الىپ, جاساۋراعان كٶزدەرٸن سٷرتٸپ جاتىپ:
– جوق, ولاي بولمايدى ەكەن, – دەدٸ ول كٶكٸرەگٸن كەرە دەم الىپ. – زيراتىنىڭ باسىندا مەن ەڭكٸلدەپ جىلاپ تۇرسام, قادىرعا ودان اسقان باقىت جوق قوي. جوق, بولمايدى ەكەن. مەن بٸرٸنشٸ كەتۋٸم كەرەك.
– قويىڭىزشى, تۇماعا, جامان سٶز ايتپاڭىز, – دەدٸم كٷلٸپ.
– جامان سٶز ايتقان جوقپىن عوي. سونا-ا-اۋ 95-96 جاسقا بارعان سوڭ دەيمٸن. سوعان جەتەيٸك. ەي, بٸراق قادىر وندا دا مەنٸڭ الدىما تٷسٸپ كەتەدٸ-اۋ. ٶيتكەنٸ ونىڭ الدا جٷرۋٸ تابيعي زاڭدىلىققا اينالىپ كەتكەن.
قازٸر ويلانىپ وتىرسام, تۇماعاڭنىڭ سول سٶزٸ كٶپ جىل بۇرىن ايتىلعان زٸلسٸز ەزٸل بولعانمەن, نەگٸزسٸز ەمەس ەكەن. ولار 95-كە جەتپەدٸ دەمەسەڭٸز, قادىر اعا بۇل جولى دا قۇرداسىنىڭ الدىن وراپ كەتتٸ. قادىرمەن قوشتاسقان قارالى ميتينگتە سٶيلەگەن سٶزٸندە تۇماعاڭ ناعىز اقىن رەتٸندە ٸشكٸ سەزٸمٸن ٸركٸپ قالا المادى. قوشتاسۋ ٶلەڭٸن وقىدى. «ٷش اي عانا ٷلكەن بولساڭ دا «اعا دەپ ايت», – دەۋشٸ ەدٸڭ, ەندٸ سەندەي اعانى قايدان تابامىن?» – دەپ ەگٸلدٸ. «باقۇل بول, اسىل اعام!» – دەپ جىلادى. «سەنسٸز ەندٸ نە قىزىق بار?» – دەپ شەرلەندٸ. قادىر اعانىڭ زيراتىنىڭ باسىندا تۇرىپ, قابىرعاسى قايىسا ەڭكٸلدەدٸ. «اعاسى» انا جاقتا جالعىزسىرايدى دەدٸ مە ەكەن, ارتىنشا ٶزٸ دە اتتاندى. قۇرداستىقتىڭ قادٸر-قاسيەتٸن تەرەڭ تانىتقان, قايران, قازاقتىڭ اسىل تەكتٸ دانىشپاندارى-اي! ولار ٶزدەرٸمەن بٸرگە قازاق پوەزيياسىنىڭ تۇتاس بٸر دەۋٸرٸن الا كەتتٸ.
