سۋرەت: qazaly.kz
مەملەكەتتٸك تٸلدٸ بٸلۋ – ەربٸر قازاقستاندىقتىڭ پارىزى. ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸك العانىنا 30 جىلدان استام ۋاقىت ٶتتٸ. دەگەنمەن, قازاق تٸلٸ, ونىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك ورگانداردا ونشا كەڭ تارالماعان. ماماندار مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ مەرتەبەسٸن ارتتىرۋ تۋرالى جيٸ ايتادى. ولاردىڭ ٷكٸمەت دەڭگەيٸندە قابىلداعىسى كەلەتٸن جاڭاشىلدىقتارىنىڭ بٸرٸ – جوعارى لاۋازىمدى مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەرگە قازاق تٸلٸن بٸلۋگە مٸندەتتەۋ تالابى. ولاردىڭ اراسىندا مينيسترلەر, ەكٸمدەر جەنە ولاردىڭ ورىنباسارلارى بار, – دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
وسى قازان ايىندا قازاقستاندا تٸل ساياساتىن دامىتۋدىڭ 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى قابىلداندى. قازاقستان ٷكٸمەتٸ ٶز قاۋلىسىمەن تٸل ساياساتىن دامىتۋدىڭ 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىن بەكٸتتٸ.
تۇجىرىمدامادا 2029 جىلعا قاراي مەملەكەتتٸك تٸلدٸ مەڭگەرگەن حالىقتىڭ ٷلەسٸن 84 پايىزعا جەتكٸزۋ كٶزدەلگەن.
مەملەكەتتٸك تەلەارنالارداعى قازاق تٸلٸندەگٸ تەلەباعدارلامالاردىڭ ٷلەسٸ 2029 جىلعا قاراي 84 پايىزدى قۇراۋى تيٸس.
مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن ۇلتتىق كومپانييالارداعى قۇجات اينالىمىنىڭ مەملەكەتتٸك تٸلدەگٸ ٷلەسٸ 94 پايىزدى قۇراۋى تيٸس.
قازتەست جٷيەسٸ بويىنشا ۆ2 دەڭگەيٸندە قازاق تٸلٸن مەڭگەرگەن مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ ٷلەسٸ 2029 جىلى 50 پايىزدى قۇرايدى.
وسى ماقساتتارعا قول جەتكٸزۋ تۇجىرىمداماسىندا باسقالارمەن قاتار, حالىققا قازاق تٸلٸن ٷيرەتۋ كۋرستارىن اشۋ, بەينەساباقتار ٶتكٸزۋ, جوعارى وقۋ ورىندارى مەن جوعارى وقۋ ورنىنان كەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باعدارلامالارىن جاڭارتۋ ۇسىنىلادى.
سونىمەن قاتار, قۇجاتتا جاڭا سٶزدٸكتەر مەن انىقتامالىقتار ەزٸرلەپ, باسىپ شىعارۋ, تٷرلٸ كۋرستار مەن سەمينارلار ۇيىمداستىرۋ ۇسىنىلادى.
بۇعان دەيٸن تۇجىرىمداما «اشىق زاڭدى جەنە زاڭدى تۇلعالار» سايتىندا تالقىلانعان بولاتىن. بۇل تۋرالى قر عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸ تٸل ساياساتى كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ەربول تٸلەشوۆ بايانداپ بەردٸ.
«وسى نەمەسە كەلەسٸ ايدا قازاقستان ٷكٸمەتٸ رەسپۋبليكاداعى تٸل ساياساتىن دامىتۋدىڭ 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىن بەكٸتەدٸ. تۇجىرىمداما اياسىندا قازاق تٸلٸندەگٸ سٶزدەردٸڭ لەكسيكالىق-گرامماتيكالىق مينيمۋمدارى العاش رەت قۇرىلادى. ەر سىنىپتا قانشا سٶز وقىتىلادى, ولاردىڭ قاجەتتٸلٸگٸ قانداي. ول ەرتٷرلٸ تالاپتارمەن انىقتالادى: مىسالى, قولدانىلۋ جيٸلٸگٸ, سٶزدەردٸڭ سەمانتيكالىق ماعىناسى. بۇل بٸزدٸڭ تەجٸريبەمٸز ەمەس ەدٸ. سوندىقتان مەكتەپ وقۋلىقتارىنىڭ جۇمىس ٸستەمەيتٸنٸ راس», – دەدٸ قر عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸ تٸل ساياساتى كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ەربول تٸلەشوۆ.
حالىقارالىق «قازاق تٸلٸ» قوعامىنىڭ ٶكٸلٸ جانات مۇحامەدجانوۆ جاڭا تالاپتارمەن تولىق كەلٸسەدٸ.
«مەنٸڭشە, بٸزدٸڭ ەلدٸڭ دەپۋتاتتارى دا حالىقتىڭ اتىنان سٶيلەيتٸندٸكتەن, تٸلدٸ بٸلۋگە مٸندەتتٸ. جاعدايدى وسى تۇرعىدان قاراساڭىز, ەركٸم تٸل بٸلۋگە ۇمتىلادى. مەملەكەت حالىقتىڭ تٸلدٸ مەڭگەرۋ قاجەتتٸلٸگٸن تۋعىزۋى كەرەك. بٸزدٸڭ ەلدە تٸلدٸك قىسىم جوق. ەركٸمنٸڭ ٶز تٸلٸندە سٶيلەۋگە قۇقىعى بار. كەيبٸرٸنٸڭ مەملەكەتتٸك تٸلدٸ ٷيرەنۋگە دەگەن قۇلشىنىسى مەن قۇلشىنىسى جوق. بٸز بۇل ٷشٸن جاس ۇرپاققا كٶمەكتەسۋٸمٸز كەرەك», – دەدٸ «حالىقارالىق «قازاق تٸلٸ» قوعامى» وقوف قب ٶكٸلٸ جانات مۇحامەدجانوۆ.
«تۇجىرىمدامادا بۇدان دا اۋقىمدى مٸندەتتەر قويىلۋى تيٸس» قازاقستاندىق ديپلومات, قولدانبالى ەتنوساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى تالعات قاليەۆ تۇجىرىمدامانىڭ الدىنا ٶتە قاراپايىم ماقساتتار قويىلعانىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ويىنشا, الداعى جەتٸ جىلدا رەسپۋبليكاداعى قازاقتٸلدٸ حالىقتىڭ ٷلەسٸن 84 پايىزعا جەتكٸزۋ – ونداي قول جەتپەس ماقسات ەمەس.
«حالقىمىز جاس, ورتاشا جاسى 30-عا جۋىق. ال قالعاندارى, شاماسى, موتيۆاتسييا جەتپەيدٸ. مەن, مىسالى, امەريكاعا نەمەسە ەۋروپاعا كٶشۋشٸلەر رەتٸندە باراتىن جەنە بٸر ايدىڭ ٸشٸندە پولياك نەمەسە اعىلشىن تٸلٸن مەڭگەرٸپ الاتىن ادامداردى جاقسى بٸلەمٸن. نەلٸكتەن قازاق تٸلٸن جىلدار بويى ٷيرەنە الماي جٷرسٸز? تۇجىرىمدامادا نەعۇرلىم ٶرشٸل ماقساتتار قويىلۋى كەرەك. بٸز ەشتەڭە ٸستەمەي-اق 84 پايىزعا جەتەمٸز. مەسەلە مىنادا, ادامدار ەسكٸ جولمەن ٸستەگٸسٸ كەلەدٸ. بۇرىنعى قاتەلٸكتەردٸ قايتالاماۋىمىز كەرەك. بٸز 30 جىل ٸشٸندە ەلٸمٸزدٸڭ بٷكٸل تۇرعىندارىنىڭ مەملەكەتتٸك تٸلدٸ تولىق مەڭگەرۋٸنە قول جەتكٸزگەن جوقپىز», – دەدٸ تالعات قاليەۆ.
سپيكەرلەردٸڭ پٸكٸرٸنشە, وبلىستا ەتنوستارعا مەملەكەتتٸك تٸلدٸ وقىتۋدىڭ اياسىن كەڭەيتۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە. اتاپ ايتقاندا, وبلىستا 20 وقۋ ورتالىعى جۇمىس ٸستەيدٸ جەنە قازاق تٸلٸن ىنتا-ىقىلاسپەن ٷيرەنەتٸن ٶزگە ۇلت ٶكٸلدەرٸنٸڭ سانى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدٸ.
قۇجاتقا جٷكتەلگەن مٸندەتتەردٸ جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن باعدارلامالاردىڭ, كۋرستاردىڭ جەنە ەر تٷرلٸ ٸس-شارالار تٸزٸمٸ ەنگٸزٸلگەن.
قاۋلى قول قويىلعان كٷنٸنەن باستاپ كٷشٸنە ەنەدٸ.
سونداي-اق, توقاەۆ ورىس تٸلٸ جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق ۇيىم تۋرالى كەلٸسٸمنٸڭ جوباسىن ماقۇلداعان بولاتىن.
قۇجاتقا سەيكەس, بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ, تەۋەلسٸز مەملەكەتتەر دوستاستىعى, ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك شارتى ۇيىمى, ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق, شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ رەسمي نەمەسە جۇمىس تٸلٸ جەنە نەگٸزگٸ قۇرالى رەتٸندە, ەر تٷرلٸ مەملەكەتتەردٸڭ حالىقتارى ٷشٸن ۇلتارالىق قاتىناس تٸلٸ - ورىس تٸلٸنٸڭ رٶلٸ اتاپ ٶتٸلدٸ.
