فوتو:baq.kz
وقۋ جىلىنىڭ اياقتالۋىنا ساناۋلى كٷندەر قالدى. بيىل مەكتەپكە دەيٸنگٸ, ورتا بٸلٸم, تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم وشاقتارىندا 5 ميلليوننان استام بالا وقىعان ەكەن. بۇل قازاقستان حالقىنىڭ تٶرتتەن بٸر بٶلٸگٸ.
ەدەتتە ەلٸمٸزدە وسى 5 ميلليون بالانىڭ بٸلٸمٸنە جيٸ ٶزگەرٸس ەنگٸزٸپ, تەجٸريبە كٶپ جاسالىپ جاتادى. مىسالى, بىلتىر وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸنٸڭ بۇيرىعىمەن وقۋ جىلى مامىردىڭ سوڭىنا دەيٸن جالعاسقان. ال بيىل ول جاڭاشىلدىق الىنىپ تاستالىپ, بۇرىنعىشا 25 مامىر ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق مەكتەپتەرٸندە ساباق اياقتالماق. جيٸ بولاتىن ٶزگەرٸستەرگە جۇرتشىلىق نارازى بولىپ جاتادى. دەسەدە, ٶزگەرٸستەردٸڭ جاعىمدى تۇستارىن دا كٶرسەتٸپ جاتقاندار بار.
بيىلعى وقۋ جىلىنداعى ٶزگەرٸستەر
بيىلعى جىلى العاش رەت بٸلٸم الۋشىلاردىڭ باعدارلامالار مازمۇنىن مەڭگەرۋٸن باعالاۋ ماقساتىندا 5-8, 10 سىنىپتار ارالىعىندا قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ پەندەرٸنەن ارالىق ەمتيحاندار ٶتكٸزٸلەدٸ. بۇل تۋرالى وقۋ-اعارتۋ بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ ناتاليا جۇمادٸلداەۆا ايتتى.
«بيىل باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى مامىر ايىنىڭ سوڭعى كٷندەرٸنەن دەستٷرلٸ تٷردە جازعى دەمالىسقا شىعادى. ال 5-11 سىنىپ وقۋشىلارىنا 27 مامىردان باستاپ ەمتيحاندار ٶتكٸزٸلەتٸن بولادى. ەمتيحاندار اياقتالعان سوڭ ولار دا جازعى دەمالىسقا شىعادى», -دەدٸ ۆيتسە-مينيستر ورتالىق كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندە ٶتكەن باسپاسٶز وتىرىسىندا.
بيىلعى وقۋ جىلىنىڭ تاعى بٸر جاڭالىعى مەكتەپتەردە سالتاناتتى سوڭعى قوڭىراۋ شاراسى تەك قانا بٸتٸرۋشٸ سىنىپتارعا عانا ٶتكٸزٸلەتٸنٸ, ال باسقا سىنىپتار تەك سىنىپ ساعاتىمەن شەكتەلەتٸنٸ حابارلانعان. وقۋ جىلىن قورىتىندىلاۋ اتتەستاتسييالارى دا جىلداعىداي 9-11 سىنىپتار ٷشٸن بولمايدى. اتتەستاتقا جىلدىق قورىتىندى باعالار قويىلادى.
«مەكتەپتەردە «بٸلٸمٸم وتانىما» اتتى سىنىپ ساعاتىنىڭ ٶتۋٸنٸڭ ماقساتى جىلدىق قورىتىندى جاساۋ. بالا جەنە سىنىپ وسى جىلى بٸلٸم الۋدا قانداي جەتٸستٸككە جەتتٸ, سونى انىقتاۋ. ال مەكتەپ بٸتٸرۋشٸلەرگە كەلەر بولساق, ولار مەكتەپ قابىرعاسىن بٸتٸرٸپ كەتكەسٸن قوڭىراۋ ولار ٷشٸن قايتىپ ەستٸمەيتٸن بولادى. قازٸر مەنٸڭ جاسىمداعى ادام ٷيرەنٸپ قالعان كلاسسيكالىق قوڭىراۋ ٷنٸ قازٸرگٸ مەكتەپتەردە جوق. قازٸر قوڭىراۋدىڭ ورنىنا قازاقتىڭ كٷيٸ وينايدى. بٸتٸرۋشٸلەرگە كەلەر بولساق, مەكتەپ الدىندا 70 ادام تۇرعاندا مەكتەپ بٸتٸرۋ كەشٸ 11 سىنىپ وقۋشىلارى ٷشٸن ماعىناسىن جوعالتادى. مينيسترٸمٸز عاني بەكتايۇلى شىنىمەن دە ەستەلٸكتەرگە, جىلۋعا تولى بولاتىن, بالالار بٸر اۋديتوريياعا جينالا الاتىن سوڭعى قوڭىراۋدىڭ جاڭا فورماتىن ناقتى انىقتاۋدى ۇسىنىپ وتىر. بٸز بٸتٸرۋشٸلەرگە سوڭعى قوڭىراۋ كەشٸن ٶتكٸزۋ فورماتىن ٶزدەرٸڭٸز ويلاپ تابىڭىزدار دەپ وتىرمىز», -دەدٸ ناتاليا جۇمادٸلداەۆا .
وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ەدٸل وسپان: بيىلعى جاز ماۋسىمىندا مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ 92%-ى دەمالىس جەنە بوس ۋاقىتىن ۇيىمداستىرۋ شارالارىمەن قامتىلادى دەپ جاز ماۋسىمىنا دايىندىقتار ەرەكشە باقىلاۋدا ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ.
سونىمەن قاتار ۆيتسە-مينيستردٸڭ سٶزٸنشە بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىن ۇيىمداستىرۋ ولاردى ەڭبەكپەن, تۋريستٸك, شىعارماشىلىق, ينتەللەكتۋلدىق, حالىقارالىق ٸس-شارالارمەن قامتۋ باعىتىندا جٷرگٸزٸلەدٸ جەنە رەسپۋبليكا كٶلەمٸندە 81,1%-ى قۇرايدى.
مەكتەپتەر قاشان ينتەرنەتكە قول جەتكٸزەدٸ?
قازاقستاندا مەكتەپتەردٸ ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ ٶزەكتٸ بولىپ كەلە جاتقانى بەلگٸلٸ. ەسٸرەسە پانتەمييا كەزٸندە ەلدەگٸ تسيفرلاندىرۋدىڭ اقساعان تۇستارى ەرەكشە بايقالدى. قۇزٸرەتتٸ مەكەمە باسشىلارىنىڭ سٶزٸنشە «قولجەتٸمدٸ ينتەرنەت» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 2027 جىلعا دەيٸن 2066 مەكتەپكە تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلٸسٸن تارتۋ جوسپارلانعان.
توپان سۋ باسقان ايماقتا بالالار قالاي ۇبت تاپسىرادى?«بٷگٸندە Starlink تەحنولوگيياسى پيلوتتىق جوباسى شەڭبەرٸندە 1993 مەكتەپ جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتكە قوسىلاتىن بولادى. بٷگٸنگٸ تاڭدا 624 (31%) مەكتەپ Starlink جەرسەرٸكتٸك ينتەرنەتٸنە قوسىلدى», -دەيدٸ وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-مينيسترٸ اراي ورازوۆا .
ايتا كەتەيٸك, ەلٸمٸزدٸڭ 14 ايماعى ٷشٸن نەگٸزگٸ ۇبت باستالدى, تەستٸلەۋ 5 شٸلدەگە دەيٸن جالعاسادى. ال, تٶتەنشە جاعداي رەجيمٸ جارييالانعان 6 ٶڭٸردە, اتاپ ٶتسەم اقمولا, اقتٶبە, اتىراۋ, باتىس قازاقستان, قوستاناي, سولتٷستٸك قازاقستان وبلىستارىندا تٸركەلۋ ۋاقىتى 20 مامىرعا دەيٸن ۇزارتىلدى, ۇبت 25 مامىر مەن 12 شٸلدە ارالىعىندا ٶتكٸزٸلەدٸ.
«سۋ تاسقىنى بولعانت 6 ايماققا مينيستر تاراپىنان ارنايى گرانتتار بٶلٸنەدٸ. تٶتەنشە جاعداي ورىن العان ايماقتاعى بالالار ٷشٸن ۇبت تاپسىرۋدا جەڭٸلدٸك جاساۋ تۋرالى دەپۋتاتتاردىڭ دا ۇسىنىستارى بولدى. ايماق باسشىلارىنىڭ ٶزدەرٸ سۋ تاسقىنى بولعان ٶڭٸرلەردەگٸ حالىقپەن كەزدەسٸپ, وقىتۋشىلار مەن وقۋشىلارمەن كەزدەسٸپ, سونداي شەشٸم قابىلدادى», -دەدٸ ۇلتتىق تەستٸلەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى بولاتبەك ەبدراسىلوۆ.