22 سەۋٸردە ٶتكەن مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتاتى قازىبەك يسا قر پرەمەر-مينيسترٸ ولجاس بەكتەنوۆ پەن باس پروكۋرور بەرٸك اسىلوۆقا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, «ەسكٸ قازاقستاندى» قايتارعىسى كەلٸپ, ەل بٸرلٸگٸنە تاس لاقتىرىپ جاتقاندارعا تىيىم سالۋدى تالاپ ەتتٸ, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ULT.KZ قازىبەك يسانىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالىنىڭ تولىق جازباشا نۇسقاسىن جارييالاپ وتىر.
قر پرەمەر-مينيسترٸ ولجاس بەكتەنوۆكە,
قر باس پروكۋرورى بەرٸك اسىلوۆقا
ەلەمدە 9-شى ورىن الاتىن كەڭ بايتاق جەرٸمٸزدٸڭ جارتىسىنان استامىن سۋ باسىپ, ەل ٷيسٸز-كٷيسٸز, مال-مٷلٸكسٸز قالىپ جاتىر.
بۇل ويىنا كەلگەنٸن ٸستەگەن ەسكٸ وتىز جىلدىق بيلٸكتٸڭ “مەن كەتكەن سوڭ دٷنيەنٸ توپان سۋ قاپتاسىن” دەگەن تەرٸس پيعىلدى ٸس-ەرەكەتٸنٸڭ ايقىن بەلگٸسٸ ەكەنٸ انىق.
سوندىقتان دا تاسقىن سۋ اپاتىن تەك "جاڭا قازاقستانعا" تەلٸپ, اقپارات بەتتەرٸندە قيتۇرقى ساياساتىن جٷرگٸزٸپ, بۇل جاعدايدى قازٸرگٸ بيلٸكتٸڭ كٸنەسٸ ەتٸپ كٶرسەتۋگە ۇمتىلۋ – ۇرىنىڭ "ۇرىنى ۇستاڭدار" دەپ ايقايلاعانىنداي ەسەر ەتۋدە.
يە, ەكپٸنٸ وراسان سۋ تاسقىنى "ەسكٸ قازاقستاننىڭ" سويىلىن سوعۋشىلاردىڭ دا جابۋىن شايىپ كەتٸپ جاتىر.
بۇل ەلەم ەلدەرٸن دە شارپىپ جاتقان تاسقىن سۋدى تابيعي اپات دەگەنمەن, وتىز جىلدىق بيلٸكتٸڭ كەزٸندەگٸ جەمقورلىقتىڭ كەسٸرٸ دە الاپات بولعانى ايقىن كٶرٸنۋدە.
ەلٸمٸزدە كەڭەس يمپەريياسى كەزٸندە ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستان كەيٸن سالىنعان ەسكٸ سۋ قويمالارىنان باسقا وتىز جىلدا بٸر دە بٸر سۋ قويماسى سالىنباعان. توزىعى جەتكەن توعاندار مەن گيدروقۇرىلىستارعا, تاسقىننان قورعانۋعا بٶلٸنگەن قىرۋار ميللياردتار قايدا? حالىق قاجەتٸنە ەمەس, جەمقورلىقتىڭ جەمساۋىندا كەتكەنٸ بەلگٸلٸ بولۋدا.
جالعىز گيدرومەليوراتيۆتى ينستيتۋتتى جاۋىپ تاستاعان ەلدە سۋدىڭ جايىن كٸمنەن سۇرايسىڭ? مۇرابى جوق ەسكٸ بيلٸكتٸڭ مۇراسى وسى بٸزگە قالدىرعان...
تٸلسٸز جاۋدى پايدالانعان دٸلسٸز جاۋلاردىڭ جەلٸدە ەسٸپ جٷرگەن جەل سٶزدەرٸ باسىلار ەمەس. اعىنسۋدىڭ ارىنىنان اقپاراتتىق اعىن اسىپ تٷسٸپ جاتىر. قارانى - اپپاق, اقتى - قارا ەتە الاتىن اقپاراتتىڭ كٷشٸ تاڭنان كەشكە دەيٸن تالماي "جەر تٶرتبۇرىشتى" دەي بەرسە, بٸرتە-بٸرتە ەل سوعان سەنە باستايتىنى تۋرالى تەجٸريبەنٸ ەسكە تٷسٸرەدٸ. ەرينە, بۇل مىسال ٶز ۇستانىمى جوق, دابىرا مەن داقپىرتقا ەرە كەتەتٸن ەرمە جۇرتقا قاراتا ايتىلعانى انىق.
ەلگە ٸرٸتكٸ سالىپ جاتقان ەسكٸ بيلٸكتٸڭ بۇل قارەكەتتەرٸ تالاي جىل نەگٸزگٸ تٸرلٸكتەرٸ بولعان - "حالىقتى الداي سالامىز" دەگەن ۇستانىمدارىنان ەلٸ اينىماعانىن كٶرسەتەدٸ.
وتىز جىل جابىلىپ جاتقان جارالاردىڭ ەندٸ جارىلىپ جاتقانىن قازٸرگٸ جاڭا بيلٸككە جابا سالۋعا جانتالاسۋدىڭ ارتىندا ساياسي رەۆانشتىق پيعىلدىڭ قۇلاعى قىلتيىپ تۇر...
ەل باسىنا كٷن تۋعاندا حالىق قايعىسىنان حايپ جاساۋ كٸمدەرگە كەرەك بولعانى بەلگٸلٸ بولىپ تۇر.
ارىس اپاتى, جامبىل جارىلىسى, قوستاناي مەن سەمەيدەگٸ ونشاقتى ادامدى قۇربان ەتكەن الاپات ٶرت, قازٸرگٸ قىزىلسۋدان باستالىپ, توپانسۋعا ۇلاسقان تاسقىننىڭ بەرٸ تالاي جىلدان بەرٸ جارىلۋىن كٷتٸپ جاتقان مينالار ەكەنٸ انىق.
- قىزىلسۋ وتىز جىل ايتىلعان قىزىل سٶزدٸڭ بەرٸن سۋعا باتىرىپ جٸبەردٸ...
- "ەلەمدەگٸ ەلۋ ەلدٸڭ قاتارىنا كٸرٸپ قويدىق, وتىز ەلگە ومىراۋلاپ كەلەمٸز" دەگەن وتىز جىلعى ٶتٸرٸكتٸ تاسقىنسۋ تاس-تالقانىن شىعاردى!
- اۋىلدى قاناپ, جەردٸ تالاپ, بٸر دە بٸر ٶندٸرٸس ورنىن اشپاي, ٶتٸرٸك زاۋىتتاردىڭ تۇساۋىن كەسٸپ شەرۋلەتۋ - شەرلٸ حالىقتىڭ ماڭدايىنا جازىلعان سور بولدى.
- حالىقتىڭ مۇناي مۇحيتىنان قازاققا تامشى عانا تامىزىپ, كەن-قازىنا مەن گازدىڭ ٷستٸندەگٸ ەلگە تەزەك جاققىزىپ, ەلدٸڭ سوڭىندا تەزەك تەرٸپ قالىپ وتىرمىز.
“بيلٸكتە تۇرعاندا ۇرلىق قىلساڭ, ۇرپاعىڭنىڭ تاعدىرىمەن تٶلەيسٸڭ?”- دەيدٸ ەلەمدٸ بيلەگەن ەيگٸلٸ شىڭعىس حان.
بٸز وتىز جىلعى بيلٸكتٸڭ توناۋىن ەل تاعدىرىمەن تٶلەپ كەلە جاتىرمىز ەلٸ كٷنگە دەيٸن...
“ەسكٸ قازاقستان” ەستٸ بولسا, قازٸر حالىقتىڭ 30 جىلدا تونالعان تريلليونداعان بايلىعىن حالىققا قايتارۋ ٷشٸن ارنايى زاڭ قابىلدانىپ, بٷتٸن بٸر كوميتەت قۇرىلار ما ەدٸ...
ياعني, “ەسكٸ قازاقستان” ارحيۆٸنٸڭ سىقىرلاعان ەسٸگٸن اشساڭ, ٷستٸڭە قاپتاعان ساۋدىراعان سكەلەتتەر قۇلاپ تٷسەتٸنٸ انىق...
ساياسي تاپسىرىسپەن بولعان قاستاندىقتاردىڭ بەرٸن ايتپاي-اق, بيىل 80 جىلدىعىندا ەل ەسكە العان زاماننىڭ ەرٸ زامانبەكتٸ شىندىقتى ايتقانى ٷشٸن عانا ٶزٸن-ٶزٸ ٶلگەنشە ٷش رەت “اتتىرىپ”, وسىعان بٸزدٸڭ حالىق سەنۋٸ تيٸس دەگەننەن ارتىق ەر ٶلٸمٸمەن ەلدٸ قورلاۋ بولا ما?!
سول كەزدە 2005 جىلى"قازاق ٷنٸ" گازەتٸندە بٸز بۇل اۋىر قىلمىسقا قارسى "اتقىزعان كٸم?!- اتقان كٸم?"دەپ ماقالا جازعان ەدٸك...
بٷگٸنگٸ پرەزيدەنتتٸڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتكە ايتقان: “كەتتٸڭ بە -قايرىلما?” - دەگەن قاعيدالى سٶزٸن قالىڭ ەلدٸڭ: “كەتتٸڭ بە? - قاراڭدى باتىر” – دەپ, جاپپاي جالعاستىرىپ الىپ كەتۋٸ كٶكٸرەگٸ وياۋ, كٶزٸ اشىق ەلدٸڭ ەسكٸ بيلٸككە دەگەن قاتتى قارسىلىعىن كٶرسەتەدٸ.
ياعني, "ەسكٸ قازاقستاندى" قايتارعىسى كەپ جٷرگەندەردٸڭ ەسەكدەمەسٸ - ەلەمدەگٸ ەلدٸ ۇزاق جىل بيلەپ, كەيٸن ەكٸنشٸ رەت بيلٸككە قايتىپ كەلگەن مالايزييا نۇسقاسى بۇل جەرگە جٷرمەيدٸ. ەكەۋٸنٸڭ اراسى اسپان مەن جەردەي!
مالايزييادا 22 جىل بيلٸكتە وتىرعان ماحاتحير موحامماد ەلٸن ازييا جولبارىسىنا اينالدىرىپ, ەلەمدەگٸ ەكونوميكالىق عاجايىپتىڭ اۆتورى بولدى. ياعني, ول مالاي حالقىن ماڭدايالدى مارعاسقا ەلگە اينالدىرسا, ال نازارباەۆ قازاقستاندى باسقارعان وتىز جىلدا, كەرٸسٸنشە قازاق حالقىن مالايعا اينالدىرىپ, ەكس-پرەزيدەنت ايتقانداي, كەز كەلگەنٸن سوتقا سٷيرەپ اپارۋعا بولاتىن 162 وليگارح باستاعان ساناۋلى قالتالىلار عانا حالىق قازىناسى ارقاسىندا ەسەپسٸز بايىپ الدى...
"قامىستى بوس ۇستاساڭ, قولىڭدى كەسەدٸ!" - دەيدٸ قازاق دانالىعى. سوندىقتان, بٷگٸنگٸ ٶزگەرگەن «جاڭا قازاقستان» ساياساتىنا ارالاسقىسى كەلٸپ, قيتۇرقى لاس ويىن كٶرسەتۋدٸ كٶكسەگەندەردٸ بوس جٸبەرٸپ, تايراڭداتىپ قويۋعا بولماس, قاتاڭ تىيىم كەرەك!
ٶيتكەنٸ تاعى دا ٶزدەرٸ باستاپ, تاعى دا تاس لاقتىرۋدا. تاسقا تاسپەن جاۋاپ بەرۋ كەرەك. بۇل ەلدٸك ٷشٸن, ەگەمەندٸك ٷشٸن كەرەك!
بٸز بيلٸك ٷشٸن ەمەس, ەلدٸڭ ٶزگەرۋٸ, ۇلتتىڭ جارقىن بولاشاعى جولىندا توپتاسا بٸلۋٸمٸز قاجەت. ەلدٸ 30 جىل باسقارعان ەسكٸ بيلٸككە ەندٸ جول جوق, مەڭگٸ جابىق! بۇل اكسيوما!
"ەسكٸ قازاقستان" بيلٸگٸن قايتارعىسى كەلٸپ, "شال, كەت!" دەگەن باستى ۇراندى"شال, كەل!" دەپ باسقا ۇرانعا ٶزگەرتۋ, 1991 جىلى قۇلاعان, كەلمەسكە كەتكەن كەڭەس وداعىن قايتارعىسى كەلۋمەن بٸردەي!
"ەسكٸ قازاقستاندى" قايتارعىسى كەلەتٸندەردٸڭ جٷرەگٸ دە, باسى دا جوق, سەبەبٸ بۇل ەشقانداي مٷمكٸن ەمەس!
تٸزە قوسقان ەل تٸزەرلەپ قالمايدى! قازاق بٸرٸككەندە, قاي كەزدە دە, قانداي قامالدى دا الا بٸلگەن! قازٸرگٸ توپانسۋدىڭ تولقىنىن دا, تەرٸس ساياساتتىڭ سولقىلىن دا تەك ەلدٸڭ بٸرلٸگٸ مەن تٸرلٸگٸ قايتارا الادى. بۇعان اعىنسۋمەن الىسقان جەتٸ جاسار بالا مەن جەتپٸس جاسار دانانىڭ قاتار تۇرىپ قايرات كٶرسەتٸپ جاتقانى ايقىن دەلەل!
ەندەشە, بٸز قانداي اۋىر سىناقتى دا تەك ەل بٸرلٸگٸ ارقىلى جەڭەمٸز!
قۇرمەتپەن, "اق جول" فراكتسيياسى مٷشەلەرٸ
