Depýtat eldegi sý tasqynyna "eski Qazaqstandy" kinálady

Depýtat eldegi sý tasqynyna "eski Qazaqstandy" kinálady


22 sáýirde  ótken Májilistiń jalpy otyrysynda depýtaty Qazybek Isa QR Premer-ministri Oljas Bektenov pen Bas prokýror Berik Asylovqa depýtattyq saýal joldap, «Eski Qazaqstandy» qaitarǵysy kelip, el birligine tas laqtyryp jatqandarǵa tyiym salýdy talap etti, - dep habarlaidy "Ult Aqparat".


ULT.KZ Qazybek Isanyń depýtattyq saýalynyń tolyq jazbasha nusqasyn jariialap otyr.


QR Premer-ministri Oljas Bektenovke, 
QR Bas prokýrory Berik Asylovqa

Álemde 9-shy oryn alatyn keń baitaq jerimizdiń jartysynan astamyn sý basyp, el úisiz-kúisiz, mal-múliksiz qalyp jatyr. 

Bul oiyna kelgenin istegen eski otyz jyldyq biliktiń “Men ketken soń dúnieni topan sý qaptasyn” degen teris piǵyldy is-áreketiniń aiqyn belgisi ekeni anyq.

Sondyqtan da tasqyn sý apatyn tek "Jańa Qazaqstanǵa" telip, aqparat betterinde qiturqy saiasatyn júrgizip, bul jaǵdaidy qazirgi biliktiń kinási etip kórsetýge umtylý – urynyń "Uryny ustańdar" dep aiqailaǵanyndai áser etýde.

Iá, ekpini orasan sý tasqyny "Eski Qazaqstannyń" soiylyn soǵýshylardyń da jabýyn shaiyp ketip jatyr.
Bul álem elderin de sharpyp jatqan tasqyn sýdy tabiǵi apat degenmen, otyz jyldyq biliktiń kezindegi jemqorlyqtyń kesiri de alapat bolǵany aiqyn kórinýde.

Elimizde Keńes imperiiasy kezinde ekinshi  dúniejúzilik soǵystan keiin salynǵan eski sý qoimalarynan basqa otyz jylda bir de bir sý qoimasy salynbaǵan. Tozyǵy jetken toǵandar men gidroqurylystarǵa, tasqynnan qorǵanýǵa bólingen qyrýar milliardtar qaida? Halyq qajetine emes, jemqorlyqtyń jemsaýynda ketkeni belgili bolýda.

Jalǵyz gidromeliorativty institýtty jaýyp tastaǵan elde sýdyń jaiyn kimnen suraisyń? Muraby joq eski biliktiń  murasy osy bizge qaldyrǵan... 

Tilsiz jaýdy paidalanǵan dilsiz jaýlardyń jelide esip júrgen jel sózderi basylar  emes. Aǵynsýdyń arynynan  aqparattyq aǵyn asyp túsip jatyr. Qarany - appaq, aqty - qara ete alatyn aqparattyń kúshi tańnan keshke deiin talmai "jer tórtburyshty" dei berse, birte-birte el soǵan sene bastaityny týraly tájiribeni  eske túsiredi. Árine, bul mysal óz ustanymy joq, dabyra men daqpyrtqa ere ketetin erme jurtqa qarata aitylǵany anyq.

Elge iritki salyp jatqan eski biliktiń bul qareketteri talai jyl negizgi tirlikteri bolǵan - "Halyqty aldai salamyz" degen ustanymdarynan áli ainymaǵanyn kórsetedi.

Otyz jyl jabylyp jatqan jaralardyń endi jarylyp jatqanyn qazirgi jańa bilikke jaba salýǵa jantalasýdyń artynda saiasi revanshtyq piǵyldyń qulaǵy qyltiyp tur...

El basyna kún týǵanda halyq qaiǵysynan haip jasaý kimderge kerek bolǵany belgili bolyp tur.

Arys apaty, Jambyl jarylysy, Qostanai men Semeidegi onshaqty adamdy qurban etken alapat órt, qazirgi  qyzylsýdan bastalyp, topansýǵa ulasqan tasqynnyń bári talai jyldan beri jarylýyn kútip jatqan minalar ekeni anyq.

- Qyzylsý otyz jyl aitylǵan qyzyl sózdiń bárin sýǵa batyryp jiberdi...

- "Álemdegi elý eldiń qataryna kirip qoidyq, otyz elge omyraýlap kelemiz" degen otyz jylǵy ótirikti tasqynsý tas-talqanyn shyǵardy!

- Aýyldy qanap, jerdi talap, bir de bir óndiris ornyn ashpai, ótirik zaýyttardyń tusaýyn kesip sherýletý - sherli halyqtyń mańdaiyna jazylǵan sor boldy.

- Halyqtyń munai muhitynan qazaqqa tamshy ǵana tamyzyp, ken-qazyna men gazdyń ústindegi elge tezek jaqqyzyp, eldiń sońynda tezek terip qalyp otyrmyz.

“Bilikte turǵanda urlyq qylsań, urpaǵyńnyń taǵdyrymen tóleisiń?”- deidi álemdi bilegen áigili Shyńǵys han.

Biz otyz jylǵy biliktiń tonaýyn el taǵdyrymen tólep kele jatyrmyz áli kúnge deiin...

“Eski Qazaqstan” esti bolsa, qazir halyqtyń 30 jylda tonalǵan trilliondaǵan bailyǵyn halyqqa qaitarý úshin arnaiy zań qabyldanyp, bútin bir komitet qurylar ma edi...

Iaǵni, “Eski Qazaqstan” arhiviniń syqyrlaǵan esigin ashsań, ústińe qaptaǵan saýdyraǵan  skeletter qulap túsetini anyq...

Saiasi tapsyryspen bolǵan qastandyqtardyń bárin aitpai-aq, biyl 80 jyldyǵynda el eske alǵan zamannyń eri  Zamanbekti shyndyqty aitqany úshin ǵana ózin-ózi ólgenshe úsh ret “attyryp”, osyǵan  bizdiń halyq senýi tiis degennen artyq er ólimimen  eldi qorlaý bola ma?!

Sol kezde 2005 jyly"Qazaq úni" gazetinde biz bul aýyr qylmysqa qarsy "Atqyzǵan kim?!- Atqan kim?"dep maqala jazǵan edik...

Búgingi prezidenttiń burynǵy prezidentke aitqan: “Kettiń be -Qairylma?” - degen qaǵidaly sózin qalyń eldiń: “Kettiń be? - Qarańdy batyr” – dep, jappai jalǵastyryp  alyp ketýi kókiregi oiaý, kózi ashyq eldiń eski bilikke degen qatty  qarsylyǵyn kórsetedi.

Iaǵni, "Eski Qazaqstandy" qaitarǵysy kep júrgenderdiń esekdámesi - álemdegi eldi uzaq jyl bilep, keiin ekinshi ret bilikke qaityp kelgen Malaiziia nusqasy bul jerge júrmeidi. Ekeýiniń arasy aspan men jerdei!

Malaiziiada  22 jyl bilikte otyrǵan Mahathir Mohammad elin Aziia jolbarysyna ainaldyryp, álemdegi ekonomikalyq ǵajaiyptyń avtory boldy. Iaǵni, ol malai halqyn mańdaialdy marǵasqa elge ainaldyrsa,  al Nazarbaev Qazaqstandy basqarǵan otyz jylda, kerisinshe qazaq halqyn malaiǵa ainaldyryp, eks-prezident aitqandai, kez kelgenin sotqa súirep aparýǵa bolatyn  162 oligarh bastaǵan sanaýly qaltalylar  ǵana halyq qazynasy arqasynda esepsiz baiyp aldy...

"Qamysty bos ustasań, qolyńdy kesedi!" - deidi qazaq danalyǵy. Sondyqtan, búgingi ózgergen «Jańa Qazaqstan» saiasatyna aralasqysy kelip, qiturqy las oiyn kórsetýdi kóksegenderdi bos jiberip, tairańdatyp qoiýǵa  bolmas, qatań tyiym kerek!

Óitkeni taǵy da ózderi bastap, taǵy da tas laqtyrýda. Tasqa taspen jaýap berý kerek. Bul eldik úshin, egemendik úshin kerek!

Biz bilik úshin emes, eldiń ózgerýi, ulttyń jarqyn bolashaǵy jolynda toptasa bilýimiz qajet. Eldi 30 jyl basqarǵan eski bilikke endi jol joq, máńgi jabyq! Bul aksioma!

"Eski Qazaqstan" biligin qaitarǵysy kelip, "Shal, ket!" degen basty urandy"Shal, kel!" dep basqa uranǵa ózgertý, 1991 jyly qulaǵan, kelmeske ketken   Keńes odaǵyn qaitarǵysy kelýmen birdei!

"Eski Qazaqstandy" qaitarǵysy keletinderdiń júregi de, basy da joq, sebebi bul eshqandai múmkin emes!

Tize qosqan el tizerlep qalmaidy! Qazaq birikkende, qai kezde de, qandai qamaldy da ala bilgen! Qazirgi topansýdyń tolqynyn da, teris saiasattyń solqylyn da tek eldiń  birligi men tirligi  qaitara alady. Buǵan aǵynsýmen alysqan jeti jasar bala men jetpis jasar dananyń qatar turyp qairat kórsetip jatqany aiqyn dálel!

Endeshe, biz qandai  aýyr synaqty da tek El birligi arqyly jeńemiz!

Qurmetpen, "Aq jol" fraktsiiasy músheleri