الماتى تٶرٸندەگٸ اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق وپەرا جەنە بالەت تەاترىندا قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ قۇرىلعانىنا جەنە «قازاق ەدەبيەتٸ» گازەتٸنٸڭ جارىق كٶرە باستاعانىنا 85 جىل تولۋىنا وراي القالى پلەنۋم ٶتتٸ.
ٶمٸردٸڭ ٶزٸن, زاماننىڭ ٷنٸن, قوعامنىڭ بەت-بەينەسٸن سٶزبەن ٶرنەكتەپ جٷرگەن قازاق قالامگەرلەرٸنٸڭ باسىن قوسقان حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ سالتاناتتى جيىنعا قر-نىڭ مەملەكەتتٸك حاتشىسى قىرىمبەك كٶشەرباەۆ, الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ, قر مەدەنيەت جەنە سپورت ۆيتسە-مينيسترٸ نۇرعيسا دەۋەشوۆ قاتىستى.
سالتاناتتى جيىن الدىندا قازاق سٶز ٶنەرٸنٸڭ, قازاق قالامگەرلەرٸنٸڭ قاراشاڭىراعىنا اينالعان قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ 85 جىلدىق تاريحىنان سىر شەرتەتٸن بەينەروليك كٶرسەتٸلدٸ.
– قازاق ەلٸ قاشاندا جازۋشىلار قاۋىمداستىعىن جانىنا سٷيەۋ, رۋحىنا تٸرەۋ سانايدى. ەجەلدەن سٶز ٶنەرٸن كيە تۇتقان قازاق ٶتكەن عاسىردىڭ باسىندا بٸر ۇيىمعا ۇيىسقان اقىن-جازۋشىلار قاۋىمداستىعىنا دا دەل وسىنداي ٷلكەن ٷمٸت ارتقان بولاتىن. 85 جىلدىق تاريحىندا سٶز زەرگەرلەرٸ سول ٷمٸتتٸ ەل سەنٸمٸنٸڭ تەمٸر قازىعىنا اينالدىرا بٸلدٸ. قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ بٸر عاسىرعا جۋىق تاريحىن تاراتا زەرتتەيتٸن بولساق, ودان قازاقتىڭ قيلى كەزەڭدەرٸمەن تۇتاسىپ جاتقان جٷزدەگەن تومعا جٷك بولاتىن قىزىعىنان قاسٸرەتٸ باسىم, تاۋقىمەتتٸ تاعدىرلاردىڭ شەجٸرەسٸن كٶرەمٸز, – دەگەن قىرىمبەك كٶشەرباەۆ ەلگە, قازاققا ٶلشەۋسٸز قىزمەت ەتكەن قالامگەر قايراتكەرلەر تۋرالى, ولاردىڭ قوعامنان العان ورنى, باعاسى جايىندا تەرەڭٸنەن سٶز قوزعادى.
مٸنبەرگە كٶتەرٸلگەن الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ ەلٸمٸزدٸڭ سٶز ۇستاعان, وي تولعاعان 800-دەن استام قالامگەرٸنٸڭ باسىن بٸرٸكتٸرگەن قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مەرەيتويىمەن قۇتتىقتادى.
– بٷگٸنگٸ كٷن قازاق رۋحانيياتى ٷشٸن قايتالانباس ەرەكشە كٷن. سەبەبٸ, «ٶنەر الدى – قىزىل تٸل» دەپ بٸلگەن قازاق حالقىنىڭ ەڭ دامىعان, قادٸر تۇتقان قاسيەتتٸ ٶنەرٸ, ول – ەدەبيەتٸ. ٶتكەن عاسىردىڭ الماعايىپ جىلدارىندا قازاق سٶزٸ, قازاق رۋحى ٶز توپىراعىندا قيىن دەۋٸردٸ باسىنان كەشٸردٸ. تٸلٸمٸز ساياساتتان, قارجى مەن سوت جٷيەسٸنەن ىعىستىرىلىپ, تۇرمىستىق دەڭگەيدە قولدانىلاتىن ٶگەي تٸلگە اينالا باستادى. ۇلتىمىزدىڭ سان عاسىرلىق ارمان-مۇراتىن بويىنا جيعان قازاق سٶزٸنٸڭ تاپ سونداي قيلى كەزەڭدە بارىپ پانا تاپقان كيەلٸ ورداسى – وسى جازۋشىلار وداعى بولاتىن. وداقتىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن وسى جىلداردا قازاقتىڭ اقىن-جازۋشىلارى ەلٸمٸزدە بولعان بارلىق تاريحي وقيعالاردىڭ الدىڭعى شەبٸنەن تابىلا بٸلدٸ. شىعارماشىلىق ۇيىم بۇل كٷندەرٸ دە ٶز دەۋٸرٸنٸڭ, ٶز قوعامىنىڭ قوزعاۋشى كٷشٸ رەتٸندە ۇلتتىق يدەيالاردى ناسيحاتتاۋدا تيياناقتى ٸستەردٸ اتقارىپ كەلەدٸ.
قازٸر الماتى قالاسىندا وداقتىڭ 360 مٷشەسٸ تۇرادى. بٸز كەڭ كٶلەمدە دە, جەكە دە قالامگەرلەرمەن بٸرنەشە مەرتە جٷزدەسٸپ, پٸكٸر الماستىق. سونداي-اق, بيىل زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸمەن جۇمىس جٷرگٸزۋدٸڭ جاڭا جٷيەسٸن ەنگٸزدٸك. وداقتىڭ تٸكەلەي ۇسىنىسى بويىنشا قالامگەرلەرگە 150 گرانت تاعايىندالدى. ونىڭ 90-ى ٶز يەلەرٸنە جەتسە, قالعان 60-ىن جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن تابىستايتىن بولامىز. الداعى جىلى ٸرٸكتەلگەن 20-عا جۋىق اقىن-جازۋشىنىڭ كٸتاپتارىنىڭ جارىق كٶرۋٸنە قولداۋ كٶرسەتەمٸز. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار ٶز كەزەگٸندە اقىن, جازۋشى, دراماتۋرگتار مەن سىنشىلاردىڭ قالامىزدىڭ, تۇتاستاي ەلٸمٸزدٸڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸن كٶركەم بەينەلەيتٸن ەدەبي شىعارمالار جازۋىنا سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ دەپ ويلايمىن, – دەدٸ شاھار باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ.
ال قر مەدەنيەت جەنە سپورت ۆيتسە-مينيسترٸ نۇرعيسا دەۋەشوۆ قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترٸ اقتوتى رايىمقۇلوۆانىڭ قۇتتىقتاۋ لەبٸزٸن وقىپ بەردٸ.
قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ تٶراعاسى, قر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ ۇلىقبەك ەسدەۋلەت ۇلتقا قىزمەت ەتكەن قازاق رۋحانيياتى مەن مەدەنيەتٸ مارقاسقالارىنىڭ ٸزٸ, ٷنٸ قالعان, 85 جىلدىق تاريحى بار جازۋشىلار وداعىنىڭ كەشەگٸسٸ مەن بٷگٸنٸ تۋرالى كەڭ كٶلەمدە بايانداما جاسادى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ 810 مٷشەسٸ بار. ونىڭ 360-ى الماتى قالاسىندا, 125-ٸ نۇر-سۇلتان قالاسىندا. وداقتىڭ ەلٸمٸزدە قالالىق جەنە وبلىستىق 18 فيليالى جۇمىس ٸستەيدٸ.
قازاقستان جازۋشىلارىنىڭ ۇلتتىق قۇرامى قازاق, ورىس, ۇيعىر, ٶزبەك, كٷرد, كەرٸس, شەشەن, بەلارۋس, تاتار, نەمٸس قالامگەرلەرٸنەن قۇرالعان.
قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ جانىندا 12 جانرلىق كەڭەس پەن بٸرنەشە كوميسسيياسى بار.
بىلتىر قازاقستان جازۋشىلار وداعى حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ ٸرٸ ەكٸ ٸس-شارا ٶتكٸزدٸ. ونىڭ العاشقىسى 26-30 تامىز كٷندەرٸ استانانىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان «اق وردالى استانام» اتتى حالىقارالىق پوەزييا كەشٸ. بۇل كەشكە ەلەمنٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن بەلگٸلٸ اقىندار كەلدٸ. بەس كٷنگە سوزىلعان حالىقارالىق پوەزييا كەشٸندە ەر اقىنعا ٶز ٶلەڭدەرٸن وقىتىپ, تەلەارنالارعا بەينەروليكتەر جاساقتالدى. ەكٸنشٸ اۋقىمدى شارا – 20-21 قىركٷيەك كٷندەرٸ ٶتكەن «قازٸرگٸ زامانعى سٶز ەنەرگيياسى» اتتى ەۋرازييالىق ەدەبي فورۋمى. بۇل فورۋمعا ۇلىبريتانييا, رەسەي, يران, ەزەربايجان, تٷركييا, موڭعولييا, تەجٸكستان, لاتۆييا, مولدوۆا, باشقۇرتستان, قىرعىزستان, ٶزبەكستان سىندى ەۋرازييا قۇرلىعىنىڭ 30 مەملەكەتٸنەن 40-قا جۋىق قالامگەر قاتىستى. سونىمەن قاتار, قازاقستاننىڭ بارلىق ايماعىنان 100-گە جۋىق دەلەگات كەلدٸ. نۇر-سۇلتاندا تۇراتىن 150-گە تارتا قالامگەردٸڭ بارلىعى دا ەۋرازييالىق ەدەبي فورۋمنىڭ تٶرٸنەن تابىلدى.
سەكەن سەيفۋللين, بەيٸمبەت مايلين, ٸليياس جانسٷگٸروۆ سىندى ٷش بەيتەرەگٸمٸزدٸڭ 125 جىلدىعىن دا ٷندەستٸرگەن بۇل پلەنۋمعا 8 ەلدٸڭ جازۋشىلار وداعىنىڭ باسشىلارى, مٷشەلەرٸ كەلدٸ. ولار دا قازاق قالامگەرلەرٸنٸڭ مەرەيتويىنا ىقىلاسىن بٸلدٸرٸپ, حالىقارالىق تٷرسكوي ۇيىمىنىڭ باستاماسىمەن جارىق كٶرگەن «ٷش ارىس» دەپ اتالعان كٸتاپ-البومنىڭ لەنتاسىن قيدى.
سٶز زەرگەرلەرٸنٸڭ پلەنۋمى ەن-جىرمەن ٶرنەكتەلدٸ.
نۇرجامال ەلٸشەۆا,
"الماتى اقشامى" گازەتٸ
