«الاش» تاقىرىبىنا كەلگەندە بٸزدٸڭ بيلٸك اۋزىن بۋعان ٶگٸزدەي ٷنسٸز قالاتىنى نەسٸ وسى? ولاردىڭ تاريحىمىزدى قايتا تٷلەتۋگە قۇلىقسىزدىق تانىتۋى – بوداندىق بۇعاۋىنان بوساماعان سانالارىنىڭ قورقىنىش قامىتىنان ەلٸ اجىرماعانىنان حابار بەرەتٸندەي. يە, راس, ولار بەرٸن ٶزٸنەن باستاعىسى كەلەدٸ... تەك ولار ٶز تاريحىن ٶگەيسٸتكەن ۇلتتىڭ ۇرپاق الدىنداعى كٷنەسٸ اۋىرلاي تٷسەتٸنٸن ويلاسا عوي بٸر سەت...
بيىل – ەليحاننىڭ 150 جىلدىعى. يۋنەسكو كٶلەمٸندە تويلايمىز دەپ بٶركٸمٸزدٸ اسپانعا اتقانىمىز كەشە. بٸراق الاشوردا كٶسەمٸنٸڭ تويىن الاش جۇرتى ارمانسىز تويلاي الدى ما? ەليحانعا دەگەن قۇرمەتٸمٸز از عانا جيىن-تويدىڭ اينالاسىندا قالىپ كەتپەدٸ مە? ەر جەردە تام-تۇمداپ ٶتكٸزٸلگەن كونفەرەنتسييا-كەشتەرمەن كٸمدٸ الداعانداي بولامىز? كەشەگٸ الاقانداي اقتوعايداعى توي قاي قازاقتىڭ كٶڭٸلٸنە جۇبانىش بولا الادى? ەليحانعا قۇرمەت – قازاققا قۇرمەت, ەلدٸڭ تاريحىنا, ٶتكەنٸنە قۇرمەت.
ۇلت كٶشباسشىسىن ۇلىقتاۋدا نەدەن تارتىنشاقتايمىز? ەليحان – قازاقتىڭ بەينەسٸ, ۇلتتىڭ ۇرانى بولعان تۇلعا ەمەس پە ەدٸ?!
بەلسەندٸلەرٸمٸز ەلگٸدە بٸر قازاقستانداعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بٸرٸن ەليحاننىڭ اتىمەن اتاۋدى سۇراعان-تىن. تٸپتٸ, لەۆ گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتiنٸڭ اتاۋىن الماستىرساق دەپ تە ناقتى ٶتٸنٸش تاستادى. ايتىلعان سٶز ەل ٸشٸن بٸراز ارالادى دا, اۋادا قالقىپ قالا بەردٸ...
الماتىداعى «باراحولكانىڭ» ٸرگەسٸندەگٸ اياداي كٶشەنٸ ەمەس, ورتالىقتاعى فۋرمانوۆ كٶشەسٸن ەليحان اتىمەن اتايىق دەگەن دە وي ايتىلدى. ول دا بيلٸك تاراپىنان قولداۋ تاپپادى.
تاعى بٸر توپ بەلسەندٸلەر الماتىداعى فۋرمانوۆتىڭ اتىمەن اتالاتىن شىڭدى «ەليحان بٶكەيحان شىڭى» دەپ اتاۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادى. جىلى قاباق تانىتقان بٸرەۋ بولدى ما?!
الماتى ەكٸمٸ باۋىرجان بايبەكتٸڭ اتىنا جولدانعان زييالىلار حاتى دا اياقاستى قالدى. ول حاتتا الماتى قالاسىنىڭ مەتروسىنا ەليحان ەسٸمٸن بەرۋ, ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتكە ە.بٶكەيحانوۆ ەسٸمٸن بەرۋ, قالاداعى تيميريازەۆ داڭعىلىنىڭ اتاۋىن ەليحان ەسٸمٸمەن قايتا اتاۋ, قالانىڭ كٶرنەكتٸ جەرٸنە «الاش» اللەياسىن اشىپ, ە.ن. بٶكەيحاننىڭ مونۋمەنتتٸك-ەسكەرتكٸشٸن ورناتۋ سىندى بٸرنەشە ۇسىنىس تاستالعان بولاتىن. ەكٸم جاۋابى ماردىمدى بولمادى. سىلتاۋ كٶپ. كەلەر شاقتىڭ ەنشٸسٸنە تاپسىرۋدان ەرٸ اسا المايدى.
ەنشەيٸندە ەرنەگە اقشا شاشقىش بيلٸكتٸڭ ەليحاندى دەرٸپتەۋگە كەلگەندە ساراڭدانىپ قالعانىن قالاي تٷسٸنەمٸز? ەلدٸڭ اسىل ازاماتى ەلوردانىڭ حاق تٶرٸندە ەسكەرتكٸش بوپ ەڭسە كٶتەرٸپ تۇرسا دا ارتىق ەتپەيتٸن ەدٸ عوي!
اناۋ قاراعاندىداعى ورتالىق كٶشەلەردٸڭ بٸرٸنە ۇلت كٶسەمٸنٸڭ ەسٸمٸن بەرۋ جەنە ونىڭ ەسكەرتكٸشٸن ورناتۋ جٶنٸندەگٸ باستاما وسىدان ونشاقتى جىل بۇرىن كٶتەرٸلگەن. قۇداي وڭداپ, بۇل مەسەلە كەشەگٸ ٶتكەن مەرەيتوي كەزٸندە قولداۋ تاپقانداي بولىپتى. وعان دا شٷكٸر. «حان بالاسىندا قازاقتىڭ حاقىسى بار ەدٸ, تٸرٸ بولسام, قازاققا قىزمەت قىلماي قويمايمىن» دەگەن بٶكەيحان بالاسىنا قىزمەت قىلار ۋاقىتىمىز باياعىدا كەلدٸ. ەل تۇتقاسىن ۇستاعان ازاماتتارىمىز وسىنداي يگٸ ٸستە ٸرٸلٸك تانىتسا دەيسٸڭ. بٸر كەم دٷنيە. زور كەم دٷنيە.
شەرحان تالاپ
.jpg)
